تبليغاتX
مین بیر گئجه
باشلانغيج

ديويد دو وس

چئویرنی: رضا کاظمی

 

تلفون يئنه زنگ چالدي. قادين گؤزلريني يوموب آه چكدي.

وجودونون بير پاراسي كيشي‌نين خيانت رؤياسيندا شريك اولماق ايسته‌ييردي. بارماغينداكي قيزيل اوزوگو يئرينده‌جه اويناديب ساعاتا باخدي. "باب" ساعات اون بيره قدَر ائوده اولمایاجاقدی. قادين ياواشجا دسته‌يي گؤتوردو.

ـ «يالنيز، بو بير دفعه‌ني! آمما هئچ واخت یئنه تکرار اولمایاجاق»،‌ كيشي‌يه دئدي.

 

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

مین بیر گئجه: یاخین گله­جکده، دوخسان دوققوز اؤیکوجوکدن عیبارت اولان "بیر، ایکی، اوچ" آدلی اؤیکوجوک توپلوسو، بو قلمین ترجومه­سی ایله ایشیق اوزو گؤره­جکدیر. اوستده­کی اؤیکوجوک، آدی گلمیش کیتابین حیکایه­جیک­لریندن بیری­دیر.

 

+ یازاری رضا کاظمی 88/02/31 0 AM |

مین بیر گئجه: بولود مرادی گؤندَردییی یازی­نین کامئنت­لر بؤلومونده، بیر سیرا اوخوجولارلا بیرگه سایین اولکر اوجقار دا اؤز دَیرلی باخیشینی صمیمیت­له بیزله پایلاشمیشدی. دوغروسو، اونون قیسا یازیسینی اوخودوغومدان سونرا، او متنین اوردا قالدیغینا حئییفلیییم گلدی... بئله­لیک­له،  اولکر خاتینا درین سایغی­لاریمی بَسله­یرک، کامئنت کیمی یازدیغی سؤزلری بوردان دا یاییملاییرام. دئمه­لی، بولود مرادی­نین یازیسی دا تنقید بؤلومونون  "تنقید 15." باشلیغی آلتیندا گئتمیشدیر.        

                                                     ***

اولکر اوجقار: «بولود مرادی» یازدیغینی نئچه دؤنه اوخودوم و البته اؤیکونو. بونون بیر چاغداش اؤیکو اولدوغونو، اؤزللیک­له کومونیزمه آیرونیک باخیشلا یاناشدیغیندا، سنله راضیلاشیرام. اوداقلامایا (focalization) گؤره ائتدییین ایضاح­لار دا، چوخ خوشوما گلدی و سؤزون دوزو بئله قاریشیق قونونو بئله ساده دیل ایله آچیقلاماغینا قیسقاندیم!

اؤیکوده، ایکی شئی، منی سن آلان لذتی آلماقدان قویدو. منجه، یازار، سیمگه­لری چوخ آچیق ـ آیدین الده قویموشدور. سونوجدا دئدییین بو سؤز، "بو نسیل، كومونيزم گؤزله‌ييشي­نين قونوسودورسه، عظيم آنجاق بيهوده ـ بيهوده بو اؤلموش نسلي گؤزله‌يير!... اؤیکونون بعضی یئرلرینده ائله گؤزه چارپیر سانکی بیری دوروب آدامین باشی اوستونده دئییر بئله­دیر ها!! اؤرنک اولاراق، بو تومجه­ده: "گؤزوم دوشدو قارا اؤرتويو كنارا وورلموش ماحمودون شكيلينه. لنين­ـين قيرميزي اؤرتويو يئرينده‌ ايدي..." آیدینجا محمودون قاراسی و لنین­ـین قیرمیزیسی او تضادی اورتایا قویور. یعنی منجه محمودون اؤلومو یا ساییر بیلگی­لر، اوخوجونون تخییولونون له­ینه دئییل، بو تضادی قابارماق اوچون آنلاتیدان حذف اولوبلار.

اؤته یاندان، بو اؤیکونون دیلی ده اوداقلاما مبحثینده سؤزو گئدن سوبیئکتیویته­نی وورغولاییر. بورادا، فهله نین، عظیمین و مستانین سؤز توپلوسو عئینی­دیر. یعنی کاراکتئرلر دیل باخیمیندان هئچ سئچیلمیرلر. سانکی یالنیز بیر کاراکتئر وار. او دا، بیر عوام قادینی تمثیل ائتمه­یی آماجلادیغینا رغمن، چوخ زامان­لار یازارین اؤزونو تمثیل ائدیر. یعنی دیالوقو ساییر ایضاح­لاریندان آییرساق، بیر گنج ائرکک آدامین سؤز توپلوسونا واراریق. همی ده، عوام دئییل، عوام کیمی دانیشیب اونلارین گؤزلریندن باخماغا چالیشان بیر ساوادلی و سن دئمیشکن چاغداش آدام!

آیریجا، بوگون ادبی دیلده گئدن "چاخیر" و "یاتاق" کلمه‌لری، بو قادینین "آفتاها گؤتوروم سنين عئيبه‌جر اندامووا دئنن آخيري نئچه‌يه؟... " کیمی تومجه­لری­نین آراسیندا، او ساوادلی چاغداش آدامین دیلیندن قاچیر کیمی گلیر منه!

بو اؤیکو و اوخونوشونو منله پایلاشدیغیزدان میننتدارلیغیمی بیلدیریریم.

 

+ یازاری رضا کاظمی 88/02/21 3 PM |

مین بیر گئجه: بولود مرادی (میانا، 1362). تهرانین "عللامه" بیلیم­یوردوندا، ادبیات قولوندا یوکسک لیسانس آلمیشدیر. ال­لرینه ساغلیق دئیه­رک، "بیزیم اؤیکو 27" باشلیغی آلتیندا یاییملانمیش "من، عظیم و لنین" اؤیکوسونه گؤره یازدیغی تنقیدی بیرلیکده اوخویوروق.

***

 

«من، عظيم و لنين» اؤيكوسونو اوخودوغومدان سونرا

بولود مرادي

 

«داما داش­لاري سورن اوشاقدير زامان»ـ مي دئييردي هئراكليتوس؟

«ايلهان برك»

 

ادبي ياراديجيليق ايشيق‌دير. ايشيق منشوردان سووشاندا، چئشيدلي رنگ‌لره بؤلونور. يعني واحيد بير ايشيق چئشيدلي ايشيق­لارا چئوريله‌رك، چئشيدلي ماهيیت‌لر قازانير. ادبي ياراديجيليق ايسه اوخونوش کئچیدینده (پروسئسینده) چئشيدلي معنالار ايفاء ائدير. اوخوجو اؤز بَيَندييي رنگي (معناني) سئچير. «من، عظيم و لنين» اؤيكوسونو اوخودوغومدا، چئشيدلي یوزوم­لار (تاويل‌لر) ايمكاني ‌ايله راستلاشدیم­سا دا، اَن سونو اجتیماعي ـ تاريخي اوخونوش­لار الده ائده‌جه‌ييمله راضيلاشديم. روايتين بيناسي، «پراپ»‌ـا گؤره "دوروم دَييشيمي"ـ‌دير. گنج يازيچيميز «محمود مهدوي»‌نين «من، عظيم و لنين» آدلی اؤيكوسو، دَييشميش يئني بير دوروملا چارپيشمادا اولان كاراكتئرلرين اوزَلشدييي حاديثه‌لردن تشكيل‌ اولونور...

 


یازینین آردی
+ یازاری رضا کاظمی 88/02/08 4 PM |

مین بیر گئجه: سایین محمود مهدوی­نین "من، عظیم و لنین" اؤیکوسو، ۱۳۸۶ ـجی ایلده "بیرینجی سونای اؤدولو"نون بئش اوستون حیکایه­لریندن بیری کیمی تانینمیش­­دیر. بو اؤیکوده، هله ده "ایزم"لرین بیرینه وفالی قالمیش عظیم آدلی کاراکتر، دون کیشوت­ سایاغی (و بلکه ده اونون کاریکاتوری کیمی،) حقیر طلب­لرییله بیرگه یاشاماقدادیر... آدی گئتمیش اؤیکو بیرلیک اؤیرنجی درگیسی­نین دؤردونجو سایی­سیندا چاپ اولموشدور. (سایین بولود مرادی­نین ده بو اثره گؤره یازدیغی تنقیدی، ـ نئچه گوندن سونرا ـ بیرینجی دؤنه اولاراق مین بیر گئجه­دن یاییملاناجاق­دیر.)

                                                   ***

                          

 

من، عظيم و لنين

محمود مهدوی

 

فهله‌لر حيه‌طده مني گؤزله‌ييرديلر. قاش قاباق‌لاري‌نين ساللاق اولدوغوندان باشا دوشدوم كي، عظيم حال­لاريني پوزموشدور. چادرانين آلتيندا قاپچاق‌لاري برك برك ياپيشيب، اؤزومو ووردوم او يولا:

ـ هله دهليزين پنجره‌لري قالير؟

فهله‌لردن بيري، پارا سيقاريني آياغي آلتينا آتيب ياخينلاشدي:

ـ ياتاغين پنجره‌لريني دَييشندن سونرا، آغا اليميزي آيري شئي‌يه وورماغا قويمادي.

اؤزومو ال آياغيني ايتيرن­لر كيمي گؤستريب، جيبيمدن بير چنگه پول چيخاريب اونلارا دوغرو توتدوم:

ـ باغيشلايين، صاباح اؤزوم ائوده اولاجاغام،‌ گلين ايشي قورتارين...

 


یازینین آردی
+ یازاری رضا کاظمی 88/02/05 0 AM |