مین بیر گئجه: ربابه قلی­زاده (اردبیل، ۱۳۵۹). اوندان چوخراق شعر اوخوموشوق. ها بئله، اوشاق ادبیاتیندا چالیشان جیددی یازیچی­لاردان بیری­دیر. دانیشگاه تحصیلاتینی بیتیرَندن سونرا، ایندی­لیکده معللیم­چی­لیک­له مشغول­دور. آشاغیداکی یازینی، ۱۳۸۸.۷.۲۳ تاریخینده کیتابیملا باغلی اردبیلده کئچیریلمیش ادبی بیر اوتورمودا اوخوموشدور. ال­لرینه ساغلیق دئیه­رک، یازیسینی سیزینله ده پایلاشیرام.

***

 

"لاپ او اوزاق­لاردا"نین اوچ اؤیکوسونو اوزومه توتاراق

اؤلوم مسئله­سی

ربابه قلی­زاده

رضا کاظمی­نین «لاپ او اوزاق­لاردا» باشلیقلی اؤیکو توپلوسونو کئچَن ایل یایدا اوخوموشدوم، آنجاق بو اوتورومون کئچیریلمه­سی، من اوچون بو کیتابی یئنیدن اوخوماغا بیر بهانه اولدو. تصویرپردازی، شخصیت­پردازی و طرح، اؤیکولرین اَن گؤزه چیرپان اؤزَللیک­لری­دیر.

بو حیکایه­ توپلوسوندا، "اؤلوم" مسئله­سی ده اؤزَل بیر یئر قازانماقدادیر. اؤیکولرین یوزه اَللی­سی اؤلوم قونوسونا عاییددیر و یا بو مضمونو اؤزویله داشیییر. اؤرنَک اولاراق، بو اؤیکولری یادینیزا سالیرام: "ایکی خیابان او یانلیق"، "هؤرولموش خاطیره­لر، من و آتام"، "شَکَری چوخدور بو قهوه­نین".

 

ـ "ایکی خیابان او یانلیق" باشلیقلی اؤیکوده، اؤلوم قوجا بیر کاراکتئرین باخیمیندان سؤیله­نیر؛ و بو ایش نه ده گؤزَل یئرینه یئتیریلیر. بوردا، قوجالارین اؤنملی قایغی­لاریندان بیری ساییلان اؤلوم قونوسو، چوخ ساده و صمیمی دیلده روایت اولونور. جرات­له دئمه­لی­یم کی، یازیچی بو اؤیکوده قوجا کاراکتئرینی ترسیم ائتمکده، اؤز باجاریغینی سَرگی­یه قویور. سؤیله­ییجی­نین (راوی­نین) دیلی، اونو فضاسازی­سی و دیالوق­لاری هامیسی ال اله وئرمیش، دیری بیر حیکایه­نی یاراتمیشلار. اؤلوم بو اؤیکونون اؤنملی قونوسو اولسا دا، اؤیکو آنجاق اؤلو بیر حیکایه دئییل.

 ـ "هؤرولموش خاطیره­لر، من و آتام". بو اؤیکونو بلکه ده اون دؤنه­دن چوخ اوخوموشام، آمما یئنه ده اوخوماغینا هوَسلی­یم. منجه کیتابین اَن دویغولو و گؤزَل حیکایه­سی. بو اؤیکونون قاباریق اؤزَللییی ده، اوخوجویلا دَرین و صمیمی ایلگی قورماغی­دیر. یازیچی بوردا دا اؤلوم قونوسونا توخونموشدور، آنجاق باشقا و اؤزَل بیر شَکیلده. بوردا بیر کیشی­نین "شهید" اولدوغو تصویره چکیلمیشدیر؛ آمما اونون نئجه شهید اولدوغو و بو حادیثه ایله باغلی چئشیدلی روایت­لری سؤیله­یَن اونون جیبهه یولداش­لاری، اوخوجودا خاص بیر نیسگیل و حئیرانلیق یارادیر. بو اؤیکوده، اوخوجو سطیر سطیر اونون ماجراسیندا غرق اولور.

ـ "شَکری چوخدور بو قهوه­نین" آدلی حیکایه­سینده ده یازیچی یئنه اؤلوم مسئله­سینی اورتایا قویور، آمما بوردا اؤلن آدام هله دوغولمامیش بیر کؤرپه­دیر. جَنین. آتا آناسی اونو دونیایا گؤز آچمامیشدان قاباق، اؤلدورورلر. بو، اؤیکونون بوتون ناغیلی­دیر. اوشاق سالدیرماق قونولو چوخ اثرلر اوخوموش بیر مخاطب کیمی، یازیچی­نین بو مؤوضوعا دَریندن توخونماماغینی سؤیلَمک ایستردیم. یعنی منجه اوشاق سالدیران آروادین کاراکتئری گوج­سوز یارانمیشدیر. بوردا، فضاسازی، یالنیز، بیر توالئت و اونون کاساسینا دوشموش بالاجا قانلی بیر لَکه­یه، نئچه قیسا و ساده دیالوقا محدود اولموشدور. قادینین دورومو، سؤزلری و دویغولاری بللی اولمادان، قارانلیقدا قالمیشدیر. باشقا سؤزله، یازیچی بو فاکتورلاری یاخشی­جا آچیقلایانماییب­دیر. یعنی حیکایه­ده­کی قادینین یاشادیغی دویغولاری، خانیم­لارین اینجه، حساس و لطیف دونیاسییلا اؤزگه­دیر.

...

هر حالدا، بو کیتابین یازاری رضا کاظمی­ جناب­لارینا دَرین سایغی­لاریمی بیلیندیرمک­له برابر، اونا یازیچیلیق دونیاسیندا داها اوغورلار آرزولاییرام.