مین بیر گئجه

مین بیر گئجه: فهیمه مصطفی­پور (تبریز، ۱۳۶۶). آشاغیداکی اؤیکو، آنا دیلیمیزجه اونون ایلک اثری­دیر. اؤیکوسئورلر، بو گله­جک­لی یازیچی­نین آدینی یادلاریندا ساخلاسین­لار! ـ حیکایه­سینی اوخویاندان سونرا، نه دئدیییمی بیله­جک­سیز...

(بو ادبی تانیشلیغا سبب اولان سایغیلی یازیچی و شاعیر، رقیه کبیری­دن ده تشککور ائتمکدن واز کئچمک اولمور. یاشاسین!)  

خالچالیغین اؤزل سؤزجوک­لریندن: ــــــــــــــــــــــــــــــ

 نازیک آرغاج: تار و پود فرش/  لای: یک ردیف یا یک رج/  دفه (دف): ابزاری برای کوبیدن تار تا گره­های فرش محکم شود./  آرغاج: تار و پود/  لور: ده پانزده گره همرنگ انتهای فرش، آخرین حاشیه فرش./  متدی قیرمیزی: قرمزِ همرنگ متن فرش. قرمز همرنگ رنگ زمینه./  بالاش (بالاشیه): دو تا حاشیه­ی کوچک فرش که حاشیه بزرگ در وسط حاشیه­های کوچک قرار دارد.

***

بؤیوک آغا نه واخت گله­جک

فهیمه مصطفی­پور

ایلمَک­لری بیر به بیر سالیرام. بئلیم قورویوب، آمما سایمیرام. بالاشی­نین آخیرینجی­سینی سالیریق. اون­یئددی لای لوردن سونرا، فرش قورتولاجاق. گؤردویوم پوتون­لارا گؤره، الیم ائله قیزیشیپ کی، آنام دئییر: ـ «نه اولوب تله­سیسَن؟»

ـ «هن دا به...! صاباح هفته­لیییمیزی وئرنده، اوش دؤرد تومن شایدانا وئرجک، بیر آز دا سن وئرسَن، بیر جوت پوتون آلارام. اؤزون دئمیسن...!»

ـ «آی بئلیم!»، آنام دئییر، دَفه­نی تئز تئز تاپدایا تاپدایا، ـ «دَده­زی تون به تون دوشسون. نئجه جاوانلیقدا گئدیپ بیر ایش صاحابی اولمادی. ایندی عؤمرومون سون چاغیندا اوتورموشام ایلمک سالیرام. اوتوز ایل قاباق، ارتش­دن چیخاندا، دئدیم چیخما. هئچ اولماسا، بیر تؤرَلی ایش تاپ، سونرا چیخ. فیکرین وئردی عطر اودکلونا. شالواریمین اوتوسو گرَک قارپیز کسه. ایندی ده آتمیش یاشیندا هله فهله­لیغا گئدیر.»

پئشمان اولدوم دئمه­ییمدن. فرش اوسته هر واخت بیر سؤز آچیلسایدی، آنام لای چیخینجان دئیینَردی. هله چوخ شوکور کی، اون­یئددی لای قالیر. نازیک آرغاجی آنام چکیر تاپدالاییر. یئتیشدیک لورا. بیر کلف، متدی قیرمیزیدان آچیب باشلاییرام. "تربیت"­ـده گؤردویوم پوتون­لار یادیما دوشوب، تئز تئز ایلمک سالیرام. آخیر ایلمه­یی سالیب، تخته بنددن آپبیلیرام یئره.

تخته بند ائله اوجایا گئدیب کی، دوراندا الیم سقفه یئتیشیر. تخته بندین آشاغاسیندا اوزانیرام. باجاردیقجا گَرنه­شیرم. ال­لریمی قویورام باشیمین آلتینا. باخیشیم لامپا تیکیلیب. آللاه نه واخت صاباح اولاجاق، بؤیوک آغا گله بیزه. دوزونو ایسته­سن بؤیوک آغادان زَهلم گئدیر. هر واخت بیزه گلردی، گئتمه­یینه تله­سَردیم. دئییردیم باخیشی یازیغا باخان باخیشدی. آمما ایندی گلمه­یینه تله­سیرم. گئدیرم پنجره قاباغینا. اوتورورام هئره­سینده.

اَه...! نه سویوقدو...! سویوقدان سانجیلاندیم. چوخ شوکور. گؤر نه قدَر قار یاغیب. صاباح پوتون­لاریمی گئیَنده، بو قاردا ائشییه چیخسام، هامی منه باخاجاق. من ده هامی­یا پوز وئره­جه­یم. "سارا"نین دا یانیندا باشیمی اوجا توتاجاغام.

ـ «قیز هارداسان؟ گَل بو دفه­نی وئر منه. الیمنن توشدی»، آنام دئییر.

اؤزومه گلیب، گئدیرم دفه­نی وئریرم آناما. ـ «آنا! نییه قویمورسان باری خیالدا خوش اولام؟!»

ـ «ایندیدن دئییرم ها، ایییرمی میندن اوسته اولسا، آلمیاجام.»

ـ «یاخچی بابا...!»

ـ «قاپیدی... قیز دور گؤر کیمدی؟»

چادرانی آتیرام باشیما. حیه­طی آیاق یالین قاچیرام. آیاق­لاریم ائله بیل کی گیزیلده­ییر. دمپایی­لاریمی گئیمه­میشم. قاپینی آچاندا، بؤیوک آغا دوروب لاپ آغیزدا. ـ «آنان ائوده؟»، بؤیوک آغا دئییر.

ـ «بلی! بویورون.»

ائله بویورون دئییب، قاچدیم ائوه. آیاق­لاریم دونوب سویوقدان. دهلیزده­کی پاپیش­لاری بؤیوک آغا یئتیشنه­دک تاخیرام آیاق­لاریما.

یئتیشدی...! بؤیوک آغا حئساب کیتابی بیر کاغیذا یازیب، وئریر آناما. بیر بسته پول چیخاردیب سایاندان سونرا، اونلاری دا اوزادیر آناما ساری.

یئنه ائله باخدی ها...! زَهلم گئتمیش! ائله بیل کی، موفته پول وئریر بیزه. ایل یاریمدی بو اون­ایکی متیرلیک فرشین اوستونده بئلیم اَییلیب.

بؤیوک آغا گئدندن سونرا، جوراب­لاریمی گئییرم. آنام گلنده، من گئیینیب دهلیز قاپیسی­نین یانیندا دورموشام. ـ «باشماق­لاریوی گئی گَلیم»، آنام دئییر.

بوگون، آخیر دفعه­دی بو باشماق­لاری گئییرم. بورون­لاری جیریلیب. گؤزله­مه­سم ایچینه سو کئچر. آیاق­لاریمی قارلی یئره قویورام، سو کئچمه­سین دئیه. اوزاقدان باخان دئییر بلکه ده "ناخیشلی" اویناییرام. قار دا ائله بیل مندن آجیق آچیر. ائله یاغیر کی، ماشین­لارین شوشه سیلیجی­لری ایشدن دوشمور.

آخ... ائی...! "خط واحید" گلدی. آیاق­لاریمی چیرپیرام خط واحیدین اول پیله­سینه. قارلار تؤکولور. سونرا چیخیرام اوسته. گیریرم آروادلارین آراسینا، بیر آز قیزیشام.

خط واحید ساخلاییب هامی دوشور. بازارا یئتیشدیک. قار هامینی ائله کیریخدیریب کی، بازاردا قاچان قاچاندی. هر کیمی دیندیریرسن دئییر پولسوزلوقدو، من بیلمیرم به بو جماعت بازاردا نه ائله­ییر...؟ یئتیشدیک تربیت آغزینا. اول دوکانداکی گؤردویوم پوتون­لار ساری گئدیرم.

ـ «هانی به...؟ ائله بورا قویموشدو آخی!»، دئییرم.

ـ «قوی سوروشوم»،آنام دئییر. آنامین ایچری گئدیب چیخماسی، هئچ ایکی دقیقه سورمور. ـ «دئییر ساتمیشیق. او سایزدا، او مدل­ـده ده یوخدی.»

دئدیم به تربیت خیابانی باشیما فیرلاندی. آز قالمیشدی سَره­لنم یئره. یاپیشدیم دوکانین شوشه­سیندن. نه پوخ ایدی یئدیم...؟ بیعانه وئرسه­یدیم اونلاری ساخلاردی.

آنام گلیب الیمدن توتوب، اؤزویله سورویور. ـ «اوننان تربیت­ین هر یئرینده تاپیلار»، دئییر، «معدن ده، شئخ معده­سیدی. هم گؤزل اولسون، هم ده اوجوز.»

اونون سؤزونه قولاق وئرمیرم. فیکریم پوتون­لاردادی. تربیت خیابانینی نئچه دفعه ائن بوی ائله­یندن سونرا، من دئدیییم پوتون­لاری تاپدیق.

اؤلومو سالدیم ائوه. ایسلانمیش جوراب­لاریمی چیخاردیب، بوخارینین بؤیرونه گیریرم. بوخارینین آیاغینی چوخالدیب، آیاق­لاریمی یاپیشدیریرام بوخاری­یه. هئچ ایستی بیلمیرم. صاباحین فیکری آخیر دا اؤلدوره­جک منی. بیلسه­یدیم وارلی­دیلار، هئچ دوستلوق سالمازدیم. دوغرودان دا، چتیندی دؤولت­لی آدامنان دوستلوق قورماق. یاخشی هله بیلدیر پالتو آلدیق. بیلدیر، قار یاغمادی پالتولاری حراجا قویدولار. شالواریم دا قالاجاق پوتون­لاریمین آلتیندا.

دریندن نفس چکدیم. گؤر نه یاغیر. چوخ شوکور. شریتین اوستونده دؤرد بارماق جا قار اوتوروب. پالتار گیره­لری ده قار آلتیندا قالیب. کئش سحره­دک قار یاغسین. ائله یاغسین کی، آروادلار قاپی­یا ییغیشماسینلار. بیلمیرم صاباحین فیکرینی ائله­ییم یوخسا بو سؤزباز آروادلارین فیکرینی. بیلیرم دا...! صاباح شالواریمی پوتون­لاریمین ایچینه قویدوغومو گؤرسه­لر، دالیمجاق سؤز جورلایاجاق­لار. ـ زهرا خانیمین قیزی نه مودا دوشوب! گؤره­سن نه اولوب؟!... آخی سیزه نه؟!

رحمتلیک بؤیوک ننه­م دئییردی بالا اؤز تای توشوزونن توشون. یازیق آروادا دئیَن یوخ ایدی اؤز تای توشوموز یور یولچیدی دا...! قویون اوچ  دؤرد نفر باشلی قولاقلی آدامنان اوتوروب دوراق، بیر ایکی کلمه سؤز اؤیرَنک.

سئرچه­لره باخ...! یازیق­لار هئچ نه یئر تاپیرلار اوتورماغا، نه ده یئمک. قوی دستمال آراسینداکی خیردا چؤرک­لری "پوتوشکا"دان سیلکه­له­ییم ائشییه.

ـ «قیز! دور گئت پیله­ته­نین آیاغین آل. شوربا قویموشام، ایندی سویون چکر»، آنام دئییر.

حیه­طین چیراغینی یاندیریب، بوزا دونموش دمپایی­لاری گئییب، حیه­طین او باشینداکی آشپازخانایا گئدیرم. آیاق­لاریمی قارا قویدوقجا، آیاغیم باتیر. قار تؤکولور اوستومه. پیله­ته­نین آیاغینی آزالدیب، آیاق­لاریمین یولونو توتوپ قاییدیرام ائوه.

یئریمین ایچینده به­یه یوخوم گله...! پوتون­لارین فیکریندن یاتانمیرام. آی اولدوز سایماقدان یورولدوم. بؤیوک ننه­مین تسبئحینی آلیرام الیمه، باشلاییرام صلوات چئویرمه­یه.

دئدیم به ایشیق سالدیلار گؤزلریمه. کیرپیک­لریم آچیلمیردی. اووا اووا یئریمدن دوردوم. تسبئح دوشموشدو یئریمین ایچینه. ایشیق دئییل، گونش­دی. گون ائله دوشوب ائوین ایچینه کی، ائله بیل یای­دی. قاچیرام پنجره قاباغینا. داش باشیما...! به قارلار هانی...؟! ائله بیل هئچ قار یاغمامیشدی. ایندی هانسی قارین اوستونده پوتون­لاریمی گئییم؟! بئله گئیسم ده، محله­ده هامی منه گوله جک. داش باشیما! آیاق باشماق­لاریمی دا آتدیم ائشییه. نووداندان سوزولن سویا گؤزوم تیکیلیب. یامان قالمیر اؤزومه دئییرم.

ـ «قیز دور...! ساعات اون­بیر اولوب ها...! سارایا دئمیسن اون­بیر یاریمدا مدرسه­ده اولسون آخی!»

دیک دوروب اوتوردوم. ـ «هن...؟ نه اولوب...؟!»

ـ «دور بئواخدی!»، آنام دئییر.

تله­سیک قاچیرام پنجره قاباغینا. یاریم متیره­جک قار یاغیب. الیمی قویورام قلبیمین اوستونه. چوخ شوکور! ایندی­یه قدَر بئله قورخولو یوخو گؤرمه­میشدیم. تر  تله­سیک گئیینیب، پوتون­لاری تاخیرام آیاق­لاریما. بارماق­لاریم اوشومور. آروادلار قاپی­یا ییغیشماییبلار. بوگون، داها ناخیشلی اوینامایاجاغام...! آیاق­لاریمی هارا سئوسم، قویاجاغام.