مین بیر گئجه: آشاغیداکی متن،  آیدین آرازین بیزیم اؤیکو ۱۶ باشلیغی آلتیندا گئدن، ساعات اون­ایکیده کیشی هله ده آغلاییر آدلی اؤیکویله باغلی یازدیغی اؤزل باخیش­لاری­دیر. گنج شعریمیزین قوجامان شاعیری آیدین آرازا مین بیر سایغی بسله­یرک، اوندان یئنه ده اؤز دَیرلی باخیش­لارینی بیزدن اسیرگه­مه­دییینی دیله­ییرم.

***

نئچه نوت آتیلا اسکندانی­نین اؤیکوسونه

آیدین آراز

ساعات اون­ایکیده کیشی هله آغلاییر"، ان یئنی اوخودوغوم اؤیکودور. یئنی،آغیر و لذت تؤره­دن بیر اؤیکو. بورادا، اؤیکوچو و تنقیدچی دوست­لاریمدان ایذین آلاراق، سیزی نئچه سطیر یازدیغیم نوت­ـون اوخوماغینا دعوت ائدیرم.

1ـ "ساعات" سؤزجویویله باشلایان بو اؤیکوده، زامان مسئله­سی و بوتون اولای­لارین یالنیز بیر ساعات و بیر دقیقه­ده باش وئرمه­سی. ساعات کاراکتئریند­ن اؤیکونون نفعینه ایش چکیلمه­سینی دوشونولور. ساعات 49/10ـدیر. 3 ثانیه سونرا، بیر اولای باش وئره­جک. بیر وعده وئریلیر. بیر خبر. یوخسا بیر رئپورتاژ اوچون باشلانیش. ساعات 53/10... ساعات 45/10... ساعات 55/10... ساعات 11... و داوام ائله­ییر. بو آرادا، قیسساجیق زاماندا نئچه راوی­نین روایتییله اوز اوزه­ییک.

2ـ یازیچی آتا و یهوه، ایکی­سی­ ده اقتدارلی­دیرلار، ایکی­سی ­ده یازیرلار، حؤکم سورورلر. ایکی­سی­ ده ­قورخو تؤره­دیرلر یهوه و یازیچی یارادیرلار، سونرا هده قورخو گلیرلر یاراتدیق­لارینا.آتا قیز اوشاغی­نین تؤتمی­دیر. آرخاسی­دیر. اونا گؤره­ ده، مورادا دئییر "آتاما دئییم وویای سنی"، سونرالار  یالواریش لحنی­ ایله دئییر"آتا وویما". بورادا، آتا (یازیچی)، یهوه کیمی­دیر. التماس اولونور، قورخوتماغا ایشه آپاریلیر. آنا دا ها بئله، اوغلوندان اولدوغو شیکایتی آتانین قولاغینا چاتدیرماقدا: "کیشی اوغلووا بیر سؤز دئینمیرسن؟"

بو اؤیکوده، ائرکک عنصرلرین هامیسی، تورات­ یهوه­سی­نین بو عئبری جمله­سینی"راهییه را شر  را هییه" (وارام  اواییکی وارام) منیمسه­ییر­لر ایستر ایسته­مز.

اؤیکونون ایچینده، اؤیکو روایت اولونور. البته کی، بو اسکی اؤیکو و داستان­لاردان باشلانیب. منطق الطیرده "هدهد" هردن بیر حئکایه­یه پنجره آچیر. "بوکاچینو حکایه­سی­"نده ، "دئکامئرون حکایه­سی"نده، "گئریم قارداش­لاری" ناغیلینداکی کیمی. آنجاق بورادا، یازیدان و یازماقدان سؤز گئدیر. اؤیکو اؤیکونون باغریندا یئنی بیر فورمادا یئر توتور. بورادا "تورات" آدلی مقدس بیر کیتابدان گلن آیه­لر، اؤیکونون بیر خطینی بوینونا آلیر. اورادا یازیچی یهوه­دیر. یاراتددیق­لارینا پئشمان اولان بیر تانری، اؤزو یارادیب اؤزو وورولدوغونا اؤلوم حربه­سیندن فایدالانماقدان سؤز آچیر. بو آرادا، یازیچی آتا، ماوی گؤزلو قادینین اینجه بئللی­یینه وورولدوغونو آچیقلاییر. او، آرتیق، اَت گتیرمیش قادینینا، مطبخده­کی قادینینا ماراق­سیز کیمی­دیر.

3ـ قادین شخصیت­لری هامیسی بیر قادین­دیر. یعنی قیزجیغاز، قادینین معصوم و اوشاقلیق چاغی­دیر. قارانلیق کوچه­ده­کی قادین، اونون گنج­لییی­دیر و مطبخده­کی ات گتیرمیش قادین، اونون ان اضمحلاللی چاغی­دیر.

بونلار بیر­بیری­نین قرینه­­لری­دیر. انسان، مقدس کیتابداکی کیمی. یارادیلمیش­دیر. ایندیسه تانری­لاری­نین غضبییله اوزله­شیب­لر. قاپالی کوچه­ده­کی اینجه­بئل قادینین گؤزلری ماوی­دیر. بو ماوی رنگی­دیر مطبخ قادینییلا پارالئللییی ایناندیریر. پس یهوه یارادیب وورولدوغو انسانی مجازات ائله­سه، هر­نه سببه گؤره. کیچیک ائشئلده یهوه (یازیچی) ده، بو ایشی قادینییلا ائله­یه بیلر. رؤیالارینداکی­نین حسرتی، یالنیز، عصبی­لیک تؤره­ده بیلر و شاللاق. قادین­لار لال­دیرلار. اونلار دانیشماغا  حاقلی دئییل­لر. یالنیز قیزجیقاز التماس ائله­یه بیلیر، او دا پَلتک دیلییله (دیلینین توتولماسینا اشاره). او دا، اؤز ائشئلینده قارداشی­نین غضبی­نین آلتیندا تاپدالانیر. مقدس کیتابداکی انسانین فیرتینادا تاپدالانیب مجازات اولدوغو کیمی.

4ـ اؤیکوده، یالنیز، یازیچی قالیر و نوح. فیرتینادان سونرادا­کی اؤلوم سوسقونلوغو البته کی، آغلامالی­دیر.

اوشاق­لار یاتیب­لار و بو اؤزو اؤلوم سیمبولودور. یوخو قیسا اؤلوم­دور. قادین اؤلوب. نوح اوغلونو دا اؤلومه وئریب. یازیچی ساعاتا باخمایاراق، آغلاییر. "ساعات 12ـدیر کیشی هله­ ده آغلاییر".

  5ـ سوندا، بو اؤیکوده اؤیکو یازماغین اؤزو ده اؤیکونون بیر باشقا خطینی بوینونا آلیب. "پاترئشیاوو" دئمیشکن "پست­مدرن اؤیکو، همن اؤیکو یازماغین اؤیکوسودور." بو حئسابلا، بو اؤیکو پست­مدرن بیر اؤیکویه یاخینلاشیب­دیر.

                                                                                        تبریز، مهر آیی، 1387