بیزیم اؤیکو 21. (بالاشلی ـلار، محمد صبحدل)/ اؤیکونون قالانی
□□□
... ايلك گونلر تئي چكيب، سوپورمك اورهييني سيخسا دا، گئتديكجه، ايشينه ورديش ائديردي و اوتانيب ائلهمهسي آزاليردي. اونسوز دا، «صباي سبز»ـين آرملي پالتاريندا تانينماديغيني، ظنن ائديردي. دؤنهلرله عسگرليك و يا اؤيرنجيليك دوستلاريني گؤرسه ده، اونلار اونو گؤرمهميشديلر. قاچاراق، قاپيلارا يويوروب، آغيزلارينا قدَر جاماعاتدان دولو قاطارلارا تپيلميشديلر. مئترويا گلنلر، دونيانين ان تَلسن آداملاري ايديلار.
احد هرگون ايش باشينا يئتيشركن، پالتارلاريني دَييشيب، اؤز ايش منطقهسينه گئديردي. ايشينين يئري، ساعاتي، فرقلي دوراجاقلاردا، آيري-آيري شيفتلرده، دَييشيلسه ده، سوپورگه، تئي و جوره جوره زيبيللر دَييشيلن دئييلديلر. احد سوپوروردو، يويوردو، تمييزلهييردي و يئره آتيلان توخوم قابيقلاريندا، بيليت كاغيذلاريندا، دؤشهمهيه ياپيشان ساققيز- شاقالات اَزيكلرينده و قدغن اولماسينا باخماياراق، مئترو گيرهجهيينده يئره آتيليب تلهسيک آياقلار آلتدا ايچري شوتويَن سيقارئت كؤكلرينده، اوخويوب دوشوندويو كيتابلار و اييرميآلتي ياشينا قدَر كئچيرديیي خاطيرهلره دوغرو، بير پاجا آچيب، گونونو كئچيريردي.
سحر دئميشدي: ـ «دا گئتمز كي.»
مسئله ائله بوراسيندا ايدي. بعضي شئيلري گؤتورمك اولور، بعضيلريني سيلمك، بعضيلريني يوماق، بعضيلريني حتتا پاكا دا چيخارتماق اولمور. يعني دا گئتميرلر. آغيرلانيرلار و نفس قاباغيني كسن بير شئي كيمي اونوتماق ايمكانيني دا آدامدان آليرلار.
او گون ده مئترويا گيريب، ايش منطقهسينه يئتیشمک اوچون قاطارا مينمهلي ايدي. سككييه کئچيب قاطارا ميندي. فورم پالتاريندا نظافتچيليك ايله، شخصي پالتاردا موسافير حيسسينده قاطارا مينمهنين فرقينه دوشوندو و ايلك دفه اولاراق، قاطارين ايجباري سوكونو وئرديیي تأممولده، موسافيرلرين شوشه داليندان نئجه دالدا قالان سككيلره باخمالارينا فيكير وئردي. بو حيسسي تكجه مئترودا ايشه گؤتورولن آدام دويا بيلردي.
قاطاردان ائنهنده، دوراجاق ضابيطي «منصوري» اونو گؤردو:
ـ «جبارزاده! تو لباساتو عوض نكن! كارت دارم.»
احد اورهيينده ـ «آللاه خئير ائلهسين»، دئدي.
ـ «بگير! اين بسته رو بِبَر حراست، بده به آقاي شكوري، بعدش لباساتو بپوش.»
بسته نازيك نايلون ايچينده قيرميزي- ساري خطلري اولان دويونلو قالين دسمال ايدي. «شكوري»ـني اوتاغيندا تاپماق اولاردي، تاپماسايدي يئريني اؤيرهنمك چتين دئييلدي. ان اوزونو ياريم ساعات گؤزلهيه بيلردي.
احد اليندهكي نايلونا باخدي. گؤرهسن بو نايلون ايچينده نه واريميش كي، منصوري سحر ايشه گيرمهدن، اونون آپارماسيني تكليف ائتميشدي. بونو هئچ شراييطده منصوريـدن سوروشماق اولمازدي. قايدا بئله دئييلدي و منصورينين سؤزو حتتا «صباي سبز»ين مودوروندن ده، كئچرلي و ايجرا اولونمالي ايدي.
شكوريني اوتاغيندا تاپمادي.
ـ «اون بئش دهيقهيه گلر»، دئديلر.
ـ «ايشين اولسا دئه!»
ـ «ممنون دؤزهرم.»
احد اوتاقدا دورمادي. اوتورماق ايله آراسي يوخودو. سالونا چيخيب آدديم آتماغا باشلادي. بالاشلي آزادليق منطقهسي ايدي. آغاجلارا، اوجا- اوجا چينارلارا و دووارلارا ديرماشماق اولوردو. قاچيب گيزلنمك اولوردو.
شؤوكت دئميشدي:
ـ «قيغيلجيمدي يئتيمچه، يئره گؤيه چنگل سالير.»
كلثوم خالا:
ـ «اوغلان اوشاغي بئله اولار دا. بيزيمكي هله قيز خئيلاغيدي، بير دهيقه ديش دورور كي»، دئميشدي و سؤزو احددن آزديرميشدي.
شهر ال ائوينده اولماق آنلاميندا ايدي و احد شهرده هر آن، هانسي معلوم اولمايان مسئله اوزره خيرتدهييندن ياپيشيلب، سورغو- سوالا چكيلمهسيني گؤزلهمك ايضطيرابي دويوردو. بو حيسسينين يارانماسيندا آتاسي موصطافا جاببارزادهني موقصصير بيليردي و هر بير بوجاقدان، حتتا يوخولاريندا دا، بئله موصطافا كيشينين بيردن چيخيب: ـ «سن بير اليمه كئچ!»، دئمهسيني خاطيرلاييردي. بالاشلي آمما گئنيش ايدي. ال چاتمايان چينارلاري و بوللو- بوللو قاچيب گيزلنمه يئرلري واريدي و ...
گؤرونور شكوري يوباناجاقميش. احد تووالئته گئديب ال- اوز يويانا ياخينلاشدي. نايلونو آسقيدان آسلادي و آينادا، آلنينا دوشن قيريشيقلاري گؤردو. نظرينه هميشه قيسا گلن اييرمي آلتي ايل عؤمرو، چوخدا اوزون گلدي. ال- اوزونو يويوب، آسقيدان آسلاديغي نايلون ايچيندهكي قيرميزي- ساري دسمالا باخدي. هئچ كيم يوخودو. نايلونو گؤتوروب دسمالين بوش دويونونو آچدي. گؤرونور ائحتيياطلا دويونلنميشدي. ايچينه باخدي. دسمالين ايكينجي قاتيندا الي برك بير شئيه دَيدي. نه گؤروردو؟ قاني قيريلان يئرلرينده، لَختهلنميش اوچ نازيك قادين بارماغي؛ اورتا بارماق، اوزوك بارماق و چچله بارماغي. اورتا و اوزوك بارماقلارينين ايكي بَندي كاميل و بير بندي ياريمچيليق اولسا دا، چچله بارماقدان تكجه ايكي بند قاليردي. اوزون و سلقه ايله قوورالانميش لاكلي ديرناقلارين بيرينين قيراغي سينيب، آتميشدي و بارماقلارين كؤكدن اَزيليب قوپمالاري بللي ايدي. احدين جاني گيزيلدهدي. بير ساعاتا ياخين بو بارماقلاري اؤزويله گزديرميشدي. بوفيكيردن سويوق تر جانيني بورودو و تلهسيك دسمالي اؤرتوب، نايلونا بيراخدي. اللري تيترهييردي و ديل دوداغي قوروموشدو. اؤزونو اله آليب اوز-گؤزونه يئنيدن سو چيرپدي. نايلونو گؤتوروب ائشييه چيخدي. شكوري گلميشدي. نايلونو وئريب، نه كؤكده اؤزونو ايش باشينا يئتيردي.
تامام گونو بارماقلارا فيكيرلشدي، اؤزونو قاطار آلتينا آتان قيزا و ...
نايلونا باخماسايدي، يقين هئچ نه بيلمهيهجهيدي. آپاريب وئريب گلهجهيدي و بو اوچ آي دوققوز گون آچيليش- ساكينليك گونلرينين آرديندا عؤمور سورهجهيدي. هر نه اؤز ريواليندا قالاجاقدي. آمما بو اؤز ريواليندا قالماق هئچ نهيي دَييشمهيهجهيدي. فاجيعه فاجيعه ايدي و فاجيعه اولماغينا هئچ كيمين خبرلي اولماغيني گؤزلهمهيهجکدي. احد خبرسيز، بارماقلاري اؤزويله گزديرنده ده، فاجيعه، فاجيعه ايدي. بير قيز اؤزونو قاطار آلتينا آتميشدي و صاباحيسي اونون دؤشهمهده قالان اوچ بارماغيني، احد بير ساعاتا ياخين اؤزويله ساخلاسا دا، بير عؤمور يادداشيندا گزديرمهلي ايدي.
فيليمي بير ده ذئهنينده جانلانديردي. چؤهرايي لئچكلي- آغ مانتولو قيز سككييه ياخينلاشيردي. قيز بير آن دوروخوردو و قاطار ايكي اوچ مئتيرلييه يئتيشركن... احد نه قدَر چاليشسا دا، بارماقلاري دقيقلشديره بيلميردي. بارماقلار ائله ائلهسي، قيرميزي- ساري دسمالدا گؤردويو كيمي جانلانيرديلار و ...
احد اؤزويله داها هانسي فاجيعهلري گزديرمهسينه دوشوندو و بيردن بيره ايچينده آغير-آغير شئيلرين اؤزويله داشيديغيني دويدو. بونو تزهجه كشف ائديردي، گؤزونه آغير بير دونيا آچيليردي و كشف ائلهديكجه، دويدوقجا دونيانين ان بؤيوك داشي كيمي، بير داغ كيمي آغير و ترپنمز اولوردو. يورولموشدو. برك يورولموشدو و اورهيي سیخيليردي.
ايشدن چيخاندا، هاوا توتقون اولسا دا، ياغيش كسميشدي.
□□□
بالاشلييا مئترو چكميشديلر. احدي سككييه قويماديلار. بيليتچي «بالا عمي» ايدي و نه قدَر احد: ـ «نظافته گئديرم»، دئسه ده، ـ «قدغندي»، دئديلر.
احد دئدي:
ـ «بالا عمي! منم احد.»
ـ «هانسي احد؟»
ـ «احد دا. احد جاببارزاده.»
ـ «احد جاببارزاده؟»
ـ «هن احد جاببارزاده، شؤوكت خانيمين اوغلو.»
ـ «شؤوكتين اوغلو!.. شؤوكتين اؤلن اوغلو؟»
ـ «نئجه اؤلن اوغلو؟! شؤوكتين ائله بير اوغلو من ايديم دا. احد، احد جاببارزاده.»
ـ «تانيديم دا احد. ائله احد جاببارزاده. اؤلوب دا.»
ـ «نئجه ياني اؤلوب؟!... باخ بير! منم، احد جاببارزاده.»
ـ «دئديم دا اؤلوب. اينانماسان شؤوكتين اؤزوندن سوروش.»
بالا عمي الي ايله دوراجاقدا تئلئفون دَككهسينده اوجا-اوجا دانيشان بير قادينا ايشاره ائتدي. قادينين باشيندا ماوي-ياشيل لئچك واريدي و اندامينا تاريم چكيلميش دار مانتوسونون قوللاريني ديرسهيه كيمي چيرمالاميشدي. گؤرونور شؤوكت چاديراني يئره قويوب، مودا باخيردي. احد شؤوكته ياخينلاشدي و مورَدَد:
ـ «آنا!... آنا!... باغيشلايين خانيم!»، سسلهدي.
قادين باشيني چئويردي:
ـ «باغيشلاييم؟ نهيي؟»
احد آناسينين بو سرت جاوابيندان ديسكينَن كيمي اولدو. داها دقيقلَشدي. قادين آناسي دئييلدي. شؤوكت دئييلدي. آمما تانيش ايدي و هاراداسا اونو گؤردويوندن امين ايدي.
ـ «باغيشلايين خانيم!»
ـ «دئديم نهيي؟»
ـ «هئچ نهيي. من مئترو نظافتچيسييم. اؤزو ده احدم. احد جاببارزاده. مني سككييه قويمورلار.»
ـ «هاني به سوپورگهن؟»
ـ «قاپي قاباغيندا آلديلار.»
ـ «ائلهدي. سككيده نظافت قدغندي. احدده كي اؤلوب.»
ـ «نئجه ياني قدغندي؟ نظافت مئترونون لاپ واجيب ايشلريندندي.»
اونون حنجرهسيندن چيخان بو اوتوماتيک جوملهني بوتون مئترو نظافتچيلري اَزبر ايديلر.
قادين دئدي:
ـ «دوغرودور. آمما بورا بالاشليدي بالا. بورادا قدغندي. منطقه شراييطي فرق ائدير دا.»
احد قاديني تانيدي. دانيشگاه قاباغيندا عيشوه ايله اوجا-اوجا دانيشان قيز ائله بو ايدي. نه قدَر ده، زكييهيه اوخشاييردي. دوغرودور، بو قادين، زكييه و دانيشگاه قاباغي تئلئفون دككهسينده دانيشان قيز بير ايديلر. بير نفر ايديلر و احد نه گئج باشا دوشوردو. بقييه هاردايديلار؟ قادين ايچينده ساري- قيرميزي دسمال اولان نايلونو الينده توولاياراق اوجا-اوجا دانيشيردي.
احد نايلونو تانييان كيمي اولدو. قاباغا گئديب دقيقلَشدي. اؤزو ايدي.
قادين اَيري-اَيري اونا باخدي.
احد نايلونو گؤستريب:
ـ «بو بارماقلاري گرَك شكورييه يئتيرم»، دئدي.
قادين ـ «بارماقلار؟» دئيه چيمخيردي، ـ «هاردان بيلدين؟»
سونرا مئترو يوخودو، آمما قادين و اونون داليیجا بالاشليليلارين هاميسي اونو قووالاييرديلار. احد اوجا بير آغاج بوداغيندان آسلاندي آمما، يوخاري چيخا بيلمهدي، ائلهجه آسيلي قالدي. بوداقدان ياپيشان اللرينه باخدي. سول الينين اوچ بارماغي يوخودو. سحر دئدي:
ـ «اؤلونو آغاجينان وورون دوشسون. يوخسا هاممييا دئيهجك.»
احد يالواردي:
ـ «واللاه اؤلمهميشم... ائله بئلهجه باخديم... هئچ كسه دئمهرم...»
سحر دئدي:
ـ «دئيهجك. واللاه دئيهجك.»
احد چيغيردي:
ـ «واللاه دئمهرم... هئچ كسه دئمهرم...»
...
ـ «نهيي هئچ كسه دئمهسن؟»
يوسوف ايدي. احدي ترپهديب سسلهييردي:
ـ «احد... احد... اويان گؤروم!... يئنه نه قاراباسدي سني.»
دئمك يوخو گؤرورموش. اوياندي، آمما ائلهجه اوزاناراق، گؤزلري سقفه تيكيلي قالدي.
سونرا يئنه ده ياتدي.
□□□
صاباحيسي احد ايش باشيندا ايدي. سيليردي، سوپوروردو، يويوردو و دؤشهمه اوسته هر بير نؤقطه ايله، هر بير لككه ايله مين بير دونياني گزيردي. احد يئره باخيردي. اؤز ايچينده ماهني اوخويوردو، باياتي اوخويوردو و يانيؤرهسيندن سورعتله اؤتوشَن آداملارين ايچينده جوره-جوره تانيديغي و تانيماديغي قييافهلري سئير ائديردي. همين گون دوراجاقلارين بيرينده سوپورمكدن يورولوب، دووارلارين بيرينه سؤيكهنيب نئچه ثانييهليك دينجيني آلاندا، حركته حاضيرلانان قاطارين ايچينده اونو گؤردو. اؤزو ايدي. ائله همان چؤهرايي لئچكلي، آغ مانتولو قيز ايدي. اؤزو ايدي. كوپهلرين بيرينه مينميشدي. يئرين آز اولدوغوندان آياق اوسته ايدي و بير تانيش كيمي، مين ايلليك بير تانيش كيمي، احده باخيردي. سونرا قاطار حركته گلدي. قيز سيخينتيدا اولان باشلار ايچيندن يئنه ده احده باخدي. گولومسهدي. سانكي او قاطار آلتينا آتيلماق، او ابدي اوچ قانلي بارماق هئچ واخت و هئچ بير يئرده يوخوموش. احد يئنه ده، قيزا باخدي. قيز گولومسهييردي و اوزاقلاشيردي. احد گولومسهدي. سونرا بالاشليني گؤردو و يئلين بالاشلينين قوجا، اوجا و ابدي چينار آغاجلارينين ترپتمهسيني.
اورمو، 11/9/1386
[ به عنوان شهروندی ایرانی که ادبیات تنها دلمشغولیش میباشد، همواره به این جمله کافکا اندیشیده ام که روزی گفته بود: "من فقط ادبیاتم!..." در قالب یک وبلاگ آنهم در حوزه ادبیات داستانی، "مین بیر گئجه" پیش روی شماست. ]