مین بیر گئجه: تحکییه ادبییاتیمیزلا باغلی سایین محمد صبحدل ایله اینترنت اوزره قیسا بیر دانیشیق آپارمیشام. اونون گنجلییینه باخمایاراق، محمد صبحدل حیکایه ادبییاتیمیزین چالیشقان و جیددی یازیچی­لاریندان بیری­دیر. "داستان کوتاه" آنلامیندا، "اؤیکو"یه "حیکایه" دئییر و سؤزجوک­لرین اوستونده گئجه گوندوز یورولمادان سنینله دارتیشمایا حاضیردیر. دانیشیق یاییملانمامیشدان اؤنجه، بیزیم اؤیکو بؤلومونه اوندان بیر حیکایه ایسته­دیییمده، ـ هله ایشیق اوزو گؤرمه­میش ـ  بالاشلي­لار آدلی حيکايه توپلوسوندان آشاغیداکی اؤیکونو گؤندَردی. بو اؤیکو، ایندی سیزین قارشینیزدادیر...

***

 

 

اوچ بارماق

 

محمد صبحدل 

و بو شيديرغي ياغيش ائله خيياوان­لارين قوتور اوزلرينه، تيكينتي­لرين اوجا هئيكل­لرينه، قنوولارين ـ قالديريم­لارين چاتلاميش جدول­لرينه و بوتونلوكده شهرين پئيسرينه چيرپيب، چالالاردا قالانيب، گؤل اولوب داشماغا باشلادي كي، «احد جاببارزاده» سو داملالاري­نين او پاييز آخشاميندا، تئهران كيمي بؤيوك بير شهرين بوتونلويونو يويوب آپارماق قصد ائله­ديك­لريني ظنن ائتدي. البتته احد جاببارزاده بو ياغيشدان بَترلريني گؤرموشدو. اؤزو ده، تئهران كيمي نهنگ بير شهرده يوخ، ائله «بالاشلي»­نين اؤزونده و بالاشلي كيمي بالاجا بير كندي يويوب آپارا بيلمه­ين ياغيش، بو عظمتده بير يئري نئجه آپارا بيلردي. حياتين ان عادي حاديثه­لري بو عظمتين يانيندا داها عجاييبه چئوريليب، بو بؤيوكلويون اؤنونده ائعتيناسيزجاسينا چيرپان داملالار، داها گوجلو، داها جسارتلي گؤرونوردولر. احد سودان قاچان دئييلدي و اوزاق بير پاييز آخشاميني خاطيرلاما قيمتينه ياغيشدا ايسلانيب، سويوق دَ­يمه­يه ده دؤزه بيلردي. آمما بؤيوك يئر، ايتي آدديم­لار طلب ائديردي و بير آز دا يوبانسايدي، ايشيني الدن وئرمه­يه­جكدي آمما سؤز يئري اولاجاقدي و احد بو سؤز يئري­نين اولماسيني آتاسيندان دا بئله چكه بيلميردي.

□□□

مئترودا نظافتچي ايشله­مه­يي، اوچ آي دوققوز گون اولوردو و بو اوچ آي دوققوز گون بير جوره اونون ياشاييشيندا آچيليش ـ ساكين­ليك گون­لري­نين باشلانماسي ساييلا بيلردي. هر نه اؤز ريواليندا ايدي و احد هئچ بير حاديثه­نين بو ريوالي پوزماسيني ايسته­ميردي. دونَنيسي، بير قيز اؤزونو قاطار آلتينا آتميشدي. احدين ايش شيفتي اولماديغيندان، ماجراني گؤرمه­سه­ ده، مئترونون فععال كامئرالاري صحنه­ني ييغميشديلار و او آغ مانتولو قيزين قاطار آلتينا آتيلماسي، دؤنه­لرله جيب تئلئفون­لاريندا گؤستريليب ال به ال گزيردي. آغ مانتولو، چؤهرايي لئچك­لي قيز، جاماعات آراسيندا چوخ عادي ائله جاماعاتين بيريسي كيمي گؤرونوردو. قاطار گلنده ده، ائله جاماعاتين بيريسي كيمي قاطار خططينه ياخينلاشيردي، لاكين هامي كيمي خططين داليندا دايانميردي. خفيفجه دوروخوردو و قاطار ايكي اوچ مئتيرلييه يئتيشركن، سككيدن قاطار قاباغينا آتيليردي و ...

 احد فيليمي گؤرمك ايسته­مير. بئله­سي خبرلري، هر گون گونده­ليك­لرين حاديثه­لر صحيفه­سينده اوخوماق اولور. داها اؤلومه فيكيرلشمكد­ن بئزيب. تزه ايش تاپيب و سهمانا چيخماق ايسته­يير. هئچ شراييط­له، بو سيخينتيدان قورتولدوغو اوچ آي دوققوز گونون حيسسي­نين اوره­ييندن سيلينمه­سينه راضي دئييل. هله سولطه­دن قورتولماغي، اؤز آياغي اوسته دورماغي، اؤز اولماغي تزه­جه دويور.

آتاسيیلا سويو بير آرخا گئتمه­ميشدي و اؤيرنجي­ليیيني كئچيرديیي تئهراندا آوارا دولانيب، دانيشگاه ايل­لرينده تانيييب عسگرليكده دوستلاشان ابهرلي دوستو «يوسوف­»ـون موجرردي اوتاغينا سيغينماغي، آتا ائويندن اوستون توتموشدو.

يوسوفو 1378-جي ايلين اؤيرنجي­ليك تحرروكاتيندا توتولدوقدا تانيميشدي. هاميني بير يئره ييغميشديلار و او بؤيوكلوكده زالين ايچينده آدام­لار تكم­سئيرك اوزانيب، اوتوروب، دولانسالار دا، گاهدان ميرتا، گوپا، بوش­بوغازليغا باسسالار دا، قيريشميش آلين­لاردان فيكيرلرين هارالاردا سئير ائتديك­لريني سئزمك اولوردو. سيزيلتي­لار، هنيرتي­لر، اوچ دؤرد نفرليك هيجانلي سياسي موباحيثه­لر، گاهدان­سا ناشيليقلا ياواشجادان اوخونان نئچه نفرليك كورال ميللي ماهني­لار قاريشديقدا، آدامين ايچينده هانسي آد آپارا بيلمه­ديیي حيسسي اوياديردي. ائله همين سس­لرين ايچينده دوداق آلتي اوخونان تانيش بير آذربايجان ماهنيسي، احدي اون- اون ايكي ياش­لارينا و بالاشلي­نين قيزمار گونشي آلتيناجان آپارميشدي.

"فيكريندن گئجه­لر ياتا بيلميرم

بو فيكري باشيمدان آتا بيلميرم

نئيله­ييم كي سنه چاتا بيلميرم

آيريليق آيري...|"

- «باخ گؤر نئينه­دين؟دونومو خارابلادين. ائششه­ح!»

- «منه نه؟ اؤزون باش آششاغي قويموشدون جيبيوه ده.»

- «خئيير ده، سن دئسه­يدين كي...»

«سحر»ين جيبينده احدين وئرديیي قارا بيك خودكار قوسموشدو و احدي قووالايان سحر، اونو «شؤوكت خانيم»ـا يعني احدين آناسينا چوغوللاميشدي. شؤوكت خانيم سحرين كؤنلونو اله آليم دئيه ـ «بالاما تزه دون تيكه­جه­يم» دئميشدي و سحري باغرينا باسميشدي.

- «نه اولوب كي يويارسان گئدر ده.»

بونو احد دئميشدي. و سحر دونونون دؤش جيبي­نين جؤوهرلي حيصصه­سيني اؤزوندن آرالاياراق، ياري اؤزونه و ياري شؤوكت خانيما، ـ «دا گئتمز كي» دئيه اونلارا باخميشدي. ائله باخميشدي كي، واختلي واختيندا سايمايان احدين يادداشيندا، سونرالار، محو بير خاطيره­يه چئوريلديكده، ابدي بير رسيم ياراتميشدي و بو اؤتري اوشاق دوشونجه­سیيله دئييلن «دا گئتمز كي» ايل­لر سونرا، احدين دونيا گؤروشونده ياشاييش فلسفه­سينده درين آنلام­لار قازانميشدي.

سحرين آناسي «زكييه»، شؤوكت خانيمين صميمي اوشاقليق دوستو ايدي. بللي اولان آغير ياشاييش كئچيرميشدي و احد بونو اون- اون ايكي ياشينداكي دوشونجه­سیيله اونون بونون پيچيلتي، قاش گؤز ائتمه­ و ايشاره­سيندن دويموشدو. سونرالار احد بيلدي كي، سحرين آتاسي سروان «سولطاني» اينقيلابدان قاباق قارد افسري اولدوغونا گؤره، آروادي زكييه­يه خبر وئرمه­دن اينقيلاب ايل­لري گيزله­نيب يوخا چيخميشدي. اينقيلاب چاغيندا ايتكين دوشن آز دئييلدي و اري­نين وضعيندن خبرسيز بويلو زكييه، نئچه آي بوش ائوده گؤزله­ييب الي چاتيب چاتماياندان خبر توتاندان سونرا، تئهرانين او هاي­هاراييندان نه كؤكده اؤزونو بالاشلي­يا يئتيرميشدي. سونرا سحر دوغولموشدو و سولطاني­ـدان خبر اولماميشدي. اونون ديري اولماغينا چتين اينانماق اولوردو. زكييه­يه ائلچي گلن اولسا دا، ـ «دؤزه­جه­يم» دئيه باشدان ردد ائله­دي. دوز ايكي ايل خبرسيز قالدي، آمما گؤزله­دي.

ايكي ايلدن سونرا، سولطاني يئني دؤولتين افسرليك پالتاريندا كنده دؤندو. ايسلام جومهورييتي­نين ارتئش افسري ايدي و عيراقلا تزه باشلانان موحاريبه جبهه­لرينده دؤيوشوردو. كيمسه زكييه­يه گلن ائلچيدن زاددان سؤز دئييب، آروادي­نين بويلولوغوندان خبرسيز سولطاني­نين اوره­ييني بولانديرميشدي. بو ظنن فاجيعه دوغورموشدو. زكييه شوككه اولدو و آتاسي «بالاعمي»، سولطاني­ـني ائودن قوواراق، ـ «بو اوغراشين آديني چكه­نين نه­كي­وارينا لعنت!»- چئويردی ـ «ايتيل سوله­نديیين يئرلره قورومساق!»

زكييه اؤزونو آلا دره­سيندن آشاغي بوراخدي. يقين اه­يه­ر او زامان بالاشليدا دا، بير مئترو خططي اولسايدي، اؤزونو قاطار آلتينا آتاردي. آلا دره­سيندن قورتولماق چتين ايدي لاكين قاطار آلتيندان ماحال حددينده­ ايدي. زكييه اؤزونو آلا دره­سيندن آشاغي آتدي آمما اؤلمه­دي. بو حاديثه اثرينده مشاعيريني ايتيردي. داوا درمان جاواب وئرمه­دي و اورمو دلي­خاناسيندا نظارت آلتينا آليندي. سحري ايسه زكييه­نين آتا آناسي بالاعمي و «كولثوم خالا» ساخلاييرديلار.

او واخت­لار، احد بونلاري بو آيدينليقدا بيلميردي و تكجه شؤوكت خانيمين كند آروادلاري­نين بيريیله دردلشنده، ـ «لاپ ائله بيل زكييه­نين اؤزودو» و «بو چؤلون تزه­لييي ­ايدي يازيق زكييه» سؤزلريني ائشيتميشدي. بللي اولان، سحر، آناسي يئرينه حؤرمت گؤروردو. آروادلار سحري گؤردوكده، كؤوركله­نيرديلر و بو كؤوره­لمک، سحره كند اوشاق­لاري ايچينده بير جوره نوفوذ، بيرجوره روتبه مرتبه قازانديرميشدي.

زكييه نظارت آلتيندا قالمالي­ ايدي. او واخت­لار، كيمسه بو نظارتين ايل­لرله اوزانديغيني، فيكرينه ده گتيره بيلمزدي. شؤوكت خانيم كولثوم خالايا: ـ «اؤلمه­ميشم كي، من ده سنين بير قيزين. باش چكه­رم بيله­سينه»، دئميشدي و البتته نئچه دفه­دن آرتيق، او دا، اوول ايل­لرده باش چكه بيلمه­دي. دوغروسو، احدين آتاسي موصطافا جاببارزاده قويمادي.

سولطاني جبهه­يه قاييتميشدي. او ايتكين دوشدويو ايكي ايلدن هئچ واخت و هئچ كيمه سؤز آچمادي و سككيز ايل موحاريبه بيتينجه­ ده، شهره دؤنمه­دي. سونرالار، احد عؤمرو بويو يعني اؤيرنجي­ليكده، عسگرليكده و مئترودا نظافتچي ايشله­ينده ده، بوتون نيظامي گئييملي آدام­لارين قييافه­لرينده، قيريشيق­لاريندا و شست­لي­لييينده بو اصلن گؤرمه­دييي سولطاني­ـني ايزله­ميشدي.

موحاريبه بيتندن سونرا دا، سولطاني كنده دؤنمه­دي. دؤنسه­ ده، احد ايلين تكجه اوچ آي ياريمي بالاشليدا اولوردو و اوجور كي گرك، كند ياشاييشيندا عادي اولدوغو كيمي، حاديثه­لري ايزله­يه بيلمزدي. آنا طرفيندن بالاشليدان اولسا دا، اورمودا دوغولموشدو و بالاشليداكي يئر ـ مولك­لرينه تكجه حاصيل واختي كؤچوردولر. آتاسي موصطافا زهملي بير كيشي ايدي. يئتيم بؤيويوب اؤز آياغي اوسته دوران­لاردان، نئجه دئيه­رلر حئساب كيتاب آدامي ايدي. بالاشليدان دئييلدي و اوتوز ايل مالييه­ده ايشله­ديكدن سونرا، تقاعوده بوراخيلميشدي. زكييه اوسته شؤوكت خانيملا داوا ـ شاوا سالديقدان سونرا، بالاشليلي­لارلا رابيطه­لريني آزالتميشدي. موصطافا جاببارزاده بئله بير كيشي ­ايدي. احدين اوشاقليغي شؤوكت خانيملا موصطافا كيشي­نين دئييشمه­لريیله كئچميشدي. هميشه آجيليق اولموشدو، آمما حاصيل واختي، يعني ايش واختي باش­لار ايشه قاريشديقدا، داوا - شاوا ائله آزاليردي كي، ايلده او بالاشليدا قالديق­لاري اوچ آي ياريم، عاييله­نين ان شيرين چاغ­لارينا چئوريليردي. ان آزي، احد بئله دوشونوردو و بو دوشونمک اونون دوشونجه­سينده بالاشلي­يا مخصوص بير حؤرمت - لياقت قازانديرميشدي. موحاريبه بيتدي و سروان سولطاني كنده دؤنمه­دي. دؤنسه ­ده، احد بيلمه­دي؛ يعني بو حاقدا نئچه ايبهاملي سؤز ائشيتدي. آمما او گنج ياش­لاريندا، او دا، بالاشلي­ موحيطينده، سحر حاقدا سؤز- سوو خبر آلماسي بؤيوك حؤرمت­سيزليك ساييلاردي. داها بويا- باشا چاتميشديلار و سحر ايله ائل ايچينده سالاملاشا دا بيلمزدي. سحري سون دفه شؤوكت خانيمين ياسيندا گؤرموشدو. كولثوم خالا ايله بيرگه گلميشديلر. بؤيوموشدو و ياشماقلانيردي. گؤزآلتي بير- بيريني نظردن كئچيريب، اؤزگه­لشديك­لريني حيسس ائتميشديلر. كولثوم خالا باش ساغليغي دئميشدي و گئتميشديلر. گؤرونور شؤوكت خانيمين اؤلومو، كولثوم خالاني لاپ سينسيتميشدي. شؤوكت خانيمي قلب خسته­لييي آپارميشدي. احد دوشونموشدو كي، داها سحري تانيمير و بو گئتديكجه اوزاقلاشان و دونيانين درين­ليك­لرينده اونودولماغا جان آتان گؤزآلتي باخيش­لاري، داها يادداشيندا ساخلايا بيلمه­يه­جك. سحر اونون خاطيرينده اوشاق قاليردي و بو بؤيويوب، ياشماقلانان قيز ايله هئچ ايلگيسي يوخ ايدي. سحر اونون اؤز ايچينده قويلاديغي حيصصه­لرين بيرينه چئوريلميشدي. بلكه­ ده، ائله بو قويلانماق، بو اوشاق سحري، 1378-جي ايلين او ياي گئجه­سينده، بالاشلي­نين و اوشاقليغي­نين جوره - جوره خاطيره­لري ايچيندن ان تئز يادينا گتيره بيلديیي رسيمه چئويرميشدي.

او گئجه، احد بونلارين هاميسيني او ييغيلديق­لاري بؤيوك زالين ايچينده خاطيرلاميشدي و بو خاطيرلاما بير ياز ياغيشي وئرديیي تسكين­ليك كيمي، احدين ايضطيرابلي جانينا تزه­ليك و يونگوللوك گتيرميشدي. او شراييطده، خاطيره­نين آجيسي­ دا، شيريني ­ده اونو كؤوره­لديب يونگولـلَديردي. احد بو يونگوللشمه­ني، دوداق آلتي «آيريليق، آيريليق» ميزيلدايان و چنه­سي­نين آلتي تزه­جه ضربه­دن گؤوه­رميش يوسوفا مديون ايدي. لاكين او قاريشيقليقدا، هئچ نه ائده بيلمزدي. گؤزآلتي باشقا اؤيرنجي­لرين دفه­لرله يوسوف نصيري­يه موراجيعت ائتديك­لريني سئزميشدي و اونون اساسي ايش­لره قاريشماسي بللي ايدي. تئز-گئج باشقالاريندان اونون آديني آلاجاقديلار و اونو  بو جمعي توتولان­لاردان آييراجاقديلار. سونرا سورغو- سوال باشلاناجاقدي و... احد بو ياشينا قدَر، زيندان گؤرمه­سه ­ده، بونلاري بير طبيعي غريزه كيمي قاباقجادان اوخويا بيلردي. غريزه اونو يوسوفا ياناشماغا ايجازه وئرميردي. او هئچ نه ائده بيلميردي آمما يوسوفدان ممنون ايدي و بو ممنونلوق اوزرينده،­ تكجه يوسوفون قيافه­سيني يادداشيندا ساخلايا بيلردي.

سونرا يوسوفو آپارديلار.

□□□

اوچ گوندن سونرا، احد تئهران خيياوان­لاريندا سربست دولانيردي. نئچه آيدان سونرا، درس قورتولاجاقدي و اونو ائودن و موصطافا كيشي­نين سولطه­سيندن ايجتيماعا چيخاران بو دؤرد ايل بيته­جكدي. بو دانيشگاه ايل­لري، آجي- شيرين اؤيرنجي­لييين تامام حيسس­لري، دونيانين ايده­آل و ايناملي- غورورلو يؤنونه اينانديران چاغ­لاري دالدا قالاجاقدي.

احد گئده­جكدي و دانيشگاه يئرينده قالاجاقدي. يئني اؤيرنجي­لر گله­جك­لر. دانيشگاه قاباغينداكي كوچه­لري، پاساژلاري و چرچي­لرين دؤشنديك­لري قالديريم­لاري الك- ولك ائده­جك­لر. آخشام­لار قيزلي- اوغلانلي بزه­نه­جك­لر و مودا باخان كيم، كئفه باخان كيم، دولانماغا چيخاجاقلار. ائو بوغونتوسوندان قورتولان جاوان­لار، بو بيردن وئريلميش آزادليق اؤنونده يونگوللنه­جك­لر. سئوه­جك­لر، سئويله­جك­لر. گوناها باتاجاقلار، پاكا چيخاجاقلار و زامان ائعتيناسيزجاسينا آتيني چاپاجاقدي. درسه گيريشن­لري ­ده، و احد كيمي كؤهنه- تزه، آزاد-ياساق كيتاب­لار ايچينده هانسي گيزلي بير سيرري گزيب، باشي آغرييان­لاري ­دا اولاجاقدي. اوخوياجاقلار، اؤيره­نه­جك­لر ودونيا بويو بيتمه­ين مسله­لر اوزره موباحيثه-موجاديله كئچيره­جك­لر. ساواشاجاقلار، بير- بيريني توتدوراجاقلار، قورتاراجاقلار، قاچاجاقلار و يئنه ده گئده­جك­لر.

احد سربست دولانيردي و خيياوان هميشه اولدوغو كيمي شولوغ ايدي. تئلئفون دككه­سينده عيشوه­لي بير قيز اوجا سسله دانيشيردي. ائله دانيشيردي كي، جاماعات باخين من بيريسي ايله دانيشيرام. توك­لري ياري­يا قدر ماوي-ياشيل گوللو لئچكدن ائشيكده ­ايدي و دولو اندامينا تاريم چكيلميش دار مانتوسونون قول­لاريني ديرسه­يه كيمي چيرمالاميشدي. احد قيزين صندل باشماق­لاريندان لاك­لي آياق بارماق­لاري و قيسا شالواري­نين پاچاسينا قدَر ياريم آچيق بالديرلاريني نظردن كئچيردي. قالان حيصصه­لري تكميللشديرمك چوخ چتين دئييلدي. اؤيرنجي­ليك دوست­لارين موجرردي ائولرينده پورنو فيليمدن-زاددان گؤرسه­ ده، قيز جاماعات اونا هميشه ياساق اراضي حئسابلانيردي. احد اؤزونو آغير توتوردو. كيتاب-كاغيذ ايله مشغول اولوردو و اوولدن، لاپ اوولدن يعني اؤيرنجي­ليكدن قاباق و حتتا سونرالار، دفه­لرله موساعيد مؤوقئعييتي اولسا دا، بو ياساقليغا توخونماميشدي. بو ياساقليق اونونلا دولانيردي، اونونلا گزيردي و اونون ايچينده ايدي.

احدجه بو ياساقليغي پوزماغا درين دويغولو، عاطيفه­لي بير رابيطه يارانمالي ايدي. سحر ايسه اوشاق ايدي، اوزاق ايدي و احدين اوشاقليغي و وارليغي­نين بير حيصصه­سي كيمي جينسييت­سيز بير خاطيره ايدي. قوهوم­لاردا - قونشولاردا و دانيشگاه قيزلاريندا دا، بئله بير قابيلييت نه آختارميشدي و نه ده تاپميشدي. او احد ايدي و احد ده قالميشدي. يعني تك ايدي و هئچ بير اينسان بو احدليیي پوزا بيلميردي.

□□□

عسگرلييه گئتمه­دن اؤنجه، ايكي هفته­ني ائولرينده كئچيردي. آتاسي موصطافا، بالاشلي يئر-مولكونو ساتميشدي وتقاعودله كئچينيردي. هئچ واخت وضع­لري پيس اولماميشدي، آمما موصطافا ائله داورانيردي كي، بئله وارلي-كارلي آدامين اوغلو بير عؤمور كاسيبليق حيسسي ايله بؤيوموشدو. ائوي قارا گؤتورسه­ ده، هر ياندا شؤوكت خانيمين ايزي-اثري قاليردي.

آخشام اوستو ايكي فرانسه ايسته­كان چيخاريب:

ـ «چاي ايچيرسن اوغول؟»، سسله­ميشدي.

گؤرونور ائوين هئچ نه­يينه دَ­يمه­ميشدي. هر نه، آناسي واختي كيمي ايدي. فقط آناسي يوخودو. آناسيني قلب خسته­ليیي آپارميشدي. موصطافا ايله بير عؤمور ايختيلافلي ياشاماغينا گؤره، اؤلنده هامي «جاني قورتولدو» دئميشديلر. آنا اؤلومونو، ايستي يارانين سویودوقجا بللي اولان آغريسي كيمي چوخ گئج دوشونموشدو.

ـ «چاي ايچيرسن اوغول؟»

ـ «هه ايچيرم.»

گؤرونور كيشي دانيشماق ايسته­ييرميش. دانيشدي دا. بير تقاعوده چيخميش قوجا ژئنئرالين كئچيرديیي موحاريبه­لريندن بحث ائتديي كيمي. اؤزوندن، چتينليك­له بؤيودويوندن و شؤوكت­دن. احدين آرالي گزمه­سيندن گيلئي­لندي ده. شؤوكتين اؤلومو قوجالتميشدي كيشيني. كؤوره­لميشدي، يوموشانميشدي و داها آدامين يئريشينه، دوروشونا بند ائله­مه­يه ذؤوقو-حالي قالماميشدي. بللي اولا،ن آرواديني عجاييب سئويرميش. شؤوكت اونون قلبينده بؤيوموشدو، يوكسلميشدي و احد بونو گؤردويو حؤرمتدن دويا بيلردي. آتاسيندان آجيغي گلميردي. يادينا گلندن آتاسيني ائله بئله، بير ژئنرال كيمي، بير سولطان هئيبتينده گؤرموشدو. اونو بير سولطان آتا كيمي اوره­يينده ايسته­ميشدي ده. آمما اونونلا صميمي اولا بيلمه­ميشدي. ائودن آيريليب، ايستيقلال حيسسي دوياندان بري، داها سويو بو سولطانلا بير آرخا گئده بيلمه­ديیي بللي ايدي. او قاچيردي. بو ائودن، خاطيره­لريندن، اوشاقليغيندان و بوتون داوا- شاوالي گون­لريندن قاچيردي.

ـ «نييه قويمادين آنام زكييه­يه باش چكه؟»

ـ «زكييه؟ گرك قويايديم؟ دوز آرواد دئييلدي كي. بئ­ناموسلوق ائله­ميشدي اوغول ...»

احد داها دانيشمادي. آتاسي­نين ايل­لرله تربييه تاپميش موجاديله غريزه­سيني اوياتماق ايسته­ميردي. چيسكينلي اوزاق بير پاييز گونونو خاطيرلادي. گيزلي­جه زكييه­نين گؤروشونه گئتديك­لري بير گونو. اورمونون پاييزلاري ائله بئله اولوردو. قيزيانا گوللو-بزك­لي چتيريندن جاني قورتولموشدو و تزه­جه آلديغي كيچيك قارا چتيريني باشينا آچيب، آسفالت اوزره كيچيك-كيچيك گؤل دوران سولاردا قارا چتيرين عكيزيني ايزله­ييردي. سئوينيردي. آناسي­نين چتيري گوللو اولسا دا، عاييب دئييلدي. آخي او اوغلان دئييلدي كي.

دلي­خانادا، آناسي زكييه­يه نه دئسه، زكييه سوسموشدو. ائله­بيل هئچ اونلا دانيشان ائلييه­ن يوخودو. آناسي بوراخماميشدي، باياتي اوخوموشدو، ماهني اوخوموشدو و زكييه­نين گؤزلري ياشارميشدي. زكييه دوداق­لاريني بير- بيرينه سيخميشدي، گؤزلري ياشارميشدي و بيردن نه­سه يادينا دوشدويو كيمي چيمخيريب، شؤوكتين جانينا دوشموشدو. شؤوكتي دؤيموشدو، اوزونو جيرماقلاميشدي، آمما شؤوكت قاچيب ائله­مه­ميشدي. زكييه­ني كيپ قوجاقلاميشدي. دؤيولدوكجه، آرتيق اونو باغرينا باسميشدي و زكييه اووونونجا، چابالاسا دا، نهايت باشيني شؤوكتين چيينينه قويموشدو. اووونموشدو. احد قورخموشدو، چيغيرميشدي و آخيرا قدَر آغلاميشدي.

قاييداندا، شؤوكتين گوللو چتيري آلتدا گئديردي. قارا چتيري ايتيرميشدي.

□□□

مئترو ايشيني يوسوف تاپميشدي. اوچ- دؤرد آي بوندان قاباق. احد شهري الك- ولك ائديب، آياقدان دوشوب، اوتاقدا اوزانيب، آياق­لاريني پنجره­نين گون­آلان رفينه داياميشدي.

ـ «آمما بير ايش ده وار»، يوسوف بونو دئيه كيتاب­لاريني اللشديرميشدي.

ـ «نه ايش؟»

ـ «فيكر ائله­ميرم بَيه­نه­سن.»

ـ «نييه بَيه­نميييم؟»

ـ «آخي سن ليسانس­سان. ائله بو خارابادا ...»

ـ «سئفئح دانيشما دئ گؤروم نه ايش؟»

ـ «نظافت ايشي، مئترو نظافت­چي­لييي.»

احد دينمه­ميشدي و پنجره­دن گؤيده اوچان گؤيرچين­لري نظردن كئچيرميشدي.

ـ «دئمه­ديم؟»

ـ «نييه اؤزون گئتميرسن؟»

ـ «من؟...»

دينمه­ميشدي. جاوابي بللي ايدي. ايستيخدام خئيرندن كئچميشدي و تاكسي ايشله­ديردي. اوچ آي حبس چكندن سونرا، دانيشگاهدان تسويه آلماقدا اينجيتميشديلر بيله­سيني. نئچه آي بوش- بوشونا دولانيب، نهايت ديپلم مدركي ايله عسگرلييه گئتميشدي. احد اونو تبريز پاديگانيندا تاپاندا، آرتيق بير سرجوخه ايدي و كئشيك چكيردي. اوجا بوي و ايدمانچي اندامي وار ايدي.

ـ «سن يوسوف نصيري دئييلسن؟»

ـ «يوسوف نصيري­يم جناب سروان.»

ـ «مني تانيمادين؟»

ـ «خئيير جناب سروان.»

ـ «78-ده، تير آيي... گئجه­سي «آيريليق آيريليق» اوخويوردون.»

يوسوف ساكيت يئره باخميشدي.

ـ «يادييان گلمير؟»

ـ «هه! جناب سروان ياديمدا آمما سيزي تانيماديم.»

ـ «من ده ائله اورادايديم، سنه قولاق آسيرديم. سن تانيماسان دا، من تانيييرام.»

احد بير وظيفه افسر اولسا دا، باجارديغي قدَر يوسوفو حيمايه آلتينا آلميشدي. يوسوفون دايي­سي «حاجي سئيف»ـي موحاريبه ايل­لرينده جبهه سابيقه­سي اولدوغونا گؤره، سؤزو كئچرلي بير آدام ايدي. اونا- بونا اوز ساليب،  نه كؤكده يوسوفون مدركيني قورتارميشدي. يوسوفون مدركي پرونده­سينه گيريب، درجه­سي تطبيق اولانا كيمي عسگرلييين سون گون­لري ايدي. يوسوف درجه­لريني بير ظفر ميدالي كيمي چييين­لرينه تاخيب بير گون پاديگاندا دولانميشدي.

عسگرليكدن سويوناندا، آرتيق صميمي قارداش كيمي دوستلاشميشديلار و مئتروداكي بو ايشي ده، حاجي سئيفي يوسوفون اوز سالماسينا گؤره تاپميشدي.

يايين آخير آيي ايدي.

حاجي سئيفي: ـ «سوروشسالار دئه كي، ساوادسيزام. سيكل زادام دئيه­رسن.»، دئميشدي.

احد ائله دئميشدي و همان گوندن «صباي سبز» شيركتينده قراردادي اولاراق، ايشه گؤتورولموشدو. «صباي سبز»ـين مودورو دئميشدي:

ـ «صاباحدان ايش باشينا گل! دئمه­يه­سن مئترودا ايشله­ديم قورتولدو ها! شيركت شهرده مين بير يئرين ايشيني گؤتورور. هارا مصلحت بيلسه، اورا گؤندره­جك. هله­ليك مئترودا اولارسان. قرارداديني دا، ائله صاباحا يازيرام، بيليرسن دا، معمولن نئچه آي ايشلرلر، بَيه­نسه­ك قرارداد يازاريق. آمما دا نئيله­مك، حاجي سئيفي تاپشيريب­ سني. صاباح آيين نئچه­سي­دي؟»

ـ «اون ايكيسي­دي جناب!»

ـ «ياخشي گئت! تاپشيرميشام دئيه­لر نئيله­يه­جك­سن.»

و او گون احد آستا-آستا ياواشلايان ياغيش آلتدا، اوچ آي دوققوزونجو گون اولاراق، ايش باشينا گئديردي.

□□□ 

(قالانی وار ...)