تنقید 16. بیر کامئنت!/ اولکر اوجقار
مین بیر گئجه: بولود مرادی گؤندَردییی یازینین کامئنتلر بؤلومونده، بیر سیرا اوخوجولارلا بیرگه سایین اولکر اوجقار دا اؤز دَیرلی باخیشینی صمیمیتله بیزله پایلاشمیشدی. دوغروسو، اونون قیسا یازیسینی اوخودوغومدان سونرا، او متنین اوردا قالدیغینا حئییفلیییم گلدی... بئلهلیکله، اولکر خاتینا درین سایغیلاریمی بَسلهیرک، کامئنت کیمی یازدیغی سؤزلری بوردان دا یاییملاییرام. دئمهلی، بولود مرادینین یازیسی دا تنقید بؤلومونون "تنقید 15." باشلیغی آلتیندا گئتمیشدیر.
***
اولکر اوجقار: «بولود مرادی» یازدیغینی نئچه دؤنه اوخودوم و البته اؤیکونو. بونون بیر چاغداش اؤیکو اولدوغونو، اؤزللیکله کومونیزمه آیرونیک باخیشلا یاناشدیغیندا، سنله راضیلاشیرام. اوداقلامایا (focalization) گؤره ائتدییین ایضاحلار دا، چوخ خوشوما گلدی و سؤزون دوزو بئله قاریشیق قونونو بئله ساده دیل ایله آچیقلاماغینا قیسقاندیم!
اؤیکوده، ایکی شئی، منی سن آلان لذتی آلماقدان قویدو. منجه، یازار، سیمگهلری چوخ آچیق ـ آیدین الده قویموشدور. سونوجدا دئدییین بو سؤز، "بو نسیل، كومونيزم گؤزلهييشينين قونوسودورسه، عظيم آنجاق بيهوده ـ بيهوده بو اؤلموش نسلي گؤزلهيير!..."، اؤیکونون بعضی یئرلرینده ائله گؤزه چارپیر سانکی بیری دوروب آدامین باشی اوستونده دئییر بئلهدیر ها!! اؤرنک اولاراق، بو تومجهده: "گؤزوم دوشدو قارا اؤرتويو كنارا وورلموش ماحمودون شكيلينه. لنينـين قيرميزي اؤرتويو يئرينده ايدي..." آیدینجا محمودون قاراسی و لنینـین قیرمیزیسی او تضادی اورتایا قویور. یعنی منجه محمودون اؤلومو یا ساییر بیلگیلر، اوخوجونون تخییولونون لهینه دئییل، بو تضادی قابارماق اوچون آنلاتیدان حذف اولوبلار.
اؤته یاندان، بو اؤیکونون دیلی ده اوداقلاما مبحثینده سؤزو گئدن سوبیئکتیویتهنی وورغولاییر. بورادا، فهله نین، عظیمین و مستانین سؤز توپلوسو عئینیدیر. یعنی کاراکتئرلر دیل باخیمیندان هئچ سئچیلمیرلر. سانکی یالنیز بیر کاراکتئر وار. او دا، بیر عوام قادینی تمثیل ائتمهیی آماجلادیغینا رغمن، چوخ زامانلار یازارین اؤزونو تمثیل ائدیر. یعنی دیالوقو ساییر ایضاحلاریندان آییرساق، بیر گنج ائرکک آدامین سؤز توپلوسونا واراریق. همی ده، عوام دئییل، عوام کیمی دانیشیب اونلارین گؤزلریندن باخماغا چالیشان بیر ساوادلی و سن دئمیشکن چاغداش آدام!
آیریجا، بوگون ادبی دیلده گئدن "چاخیر" و "یاتاق" کلمهلری، بو قادینین "آفتاها گؤتوروم سنين عئيبهجر اندامووا دئنن آخيري نئچهيه؟... " کیمی تومجهلرینین آراسیندا، او ساوادلی چاغداش آدامین دیلیندن قاچیر کیمی گلیر منه!
بو اؤیکو و اوخونوشونو منله پایلاشدیغیزدان میننتدارلیغیمی بیلدیریریم.
[ به عنوان شهروندی ایرانی که ادبیات تنها دلمشغولیش میباشد، همواره به این جمله کافکا اندیشیده ام که روزی گفته بود: "من فقط ادبیاتم!..." در قالب یک وبلاگ آنهم در حوزه ادبیات داستانی، "مین بیر گئجه" پیش روی شماست. ]