کاشغر !
مین بیر گئجه: ایللر بویو چین دؤولتینین یانلیش سیاستلرینه قارشی موباریزه آپارمیش ها جین (Ha Jin)، یازدیغی اؤیکولرینه گؤره، بورا کیمی ایکی اؤنملی ادبی اؤدولو قازانمیشدیر: "پِن همینگوی" (۱۹۹۷) و "فلانری اوکانر" (۱۹۹۶). او اغتیشاشچی آدلی اؤیکوسونده، چین اؤلکهسینین قاپالی دورومونو آچیقلاماغا چالیشاراق، مملکَتیندهکی ضیالیلارینین اخلاقی دوشکونلویونه ده توخونور... بو حیکایه، "آمئریکانین ان یاخشی اؤیکولری، "۱۹۹۷ باشلیقلی اؤیکو توپلوسونون بیرینجی اؤیکوسو کیمی یاییملانمیشدیر.
اغتیشاشچی
ها جين
رضا كاظمي
«چو» و يئني حياتيولداشي، «موجي» آدلي قاطار دوراجاغينين قارشيسينداكي مئيداندا ناهار يئييرديلر. ميزلرينين اوستونده آغزيندان سوزولموش ايكي شیشه سودا، ايكي کاغیذ قوطو دولوسو دويو، كدو، ها بئله قووورولموش دونوز اتي وار ایدی.
«چو» حياتيولداشينا ـ «گَل باشلاياق» دئییب، قاشیق عوضینه دوزلميش چوپلارين بير بيرينه ياپيشميش تكلريني سينديردي. دونوز اتيندن بير كسيك گؤتوروب آغزينا قويدو. لوقمانی چئينهيهرك، آريق چنهسينه قيريش دوشوردو. اونون ساغ طرفينده اولان باشقا بير ميزين باشيندا، دمير يولونون ايكي پوليسي چاي ايچيب گولوردولر. بئله نظره گليردي كي، اورتا ياشلي يوغون كيشي، اوجا بويلو گئنيش كورَكلي گنج يولداشينا لطيفه تعريفلهيير. اونلار هردن گؤز آلتي «چو»گيلين ميزيني ده سوزوردولر.
كيفسهميش قوهون قوخوسو گليردي. نئچه ميلچك، ار آروادين يئمكلري اوسته ويزيلدانيردي. يوزلرجه آدام دوراجاغا چاتماغا، يا دا شهرين مركز اوتوبوسلارينا مينمَکدن اؤترو يورويوردولر. يئميشله مئيوهساتانلار، هئیسیز – گوجسوز سسلريیله موشتريلري آلماغا چاغيريرديلار. آلتي گنج قادين، يئرلي هتللر طرفيندن، اللري اوسته قووزاميش پلاكاردلاردا، هتللرين گوندَليك قيمتلريني خورما آغاجينين يارپاغي بويدا يازيلميش كلمهلرين بؤيرونده گؤزه سوخوردولار: موفته يئمك، دوزگون تهويه و چاي قيراغي كيمي سؤزجوکلر.
مئيدانين اورتاسيندا، خالق اؤندَرينين سيمانلا قايریلمیش هئيكلي ديكَلميشدي. هئیکلین آياغي آلتيندا اَكينچيلر آرخالاريني ايستي داشلارا سؤيكهميش، اوزلري گونشلي گؤيه ساري اولدوغو حالدا مورگولهييرديلر. بير دسته گؤيرچين، اؤندَرين قالديردیغی قولو اوسته قونموشدو. دويو ايله كدونون ياخشي دادي وار ايدي و «چو» تلسمهدن يئمهيه باشي قال ايدي. رنگي قاچميش اوزوندن يورغونلوق ياغيردي. بال آيلارينين قورتارماسي و يئني حياتيولداشیيلا بيرليكده، «هاربين»ـه قاييتماقلاريندان سئوينيردي. اوچ آي بوندان قاباق ساريليق توتموش بَی، مريضليغينين يئنيدن باشلانماسيندان قورخدوغو اوچون بو ايكي هفتهليك تعطيلاتدا قارا جييهريندن چوخ نيگران ايدي. قارا جييهري شيشيب هردَن آغرييیردیسا دا، هله پيس علامت گؤرسَنمهميشدي. اوست اوسته اؤز ساغليق دوروموندان راضيليغي وار ايدي و بو موسافیرتده بدنينين دؤزمهسينه گؤره سئوينيردي. گئرچكده، او، نقاهت دؤورونو سوووشدوروردو. گؤزلويونو گؤزوندن گؤتوروب، بارماغينين باشيیلا بورنونون اوجونو قاشييان يئني حياتيولداشينا باخدي. رنگي قاچميش ياناقلاري دن دن ترله دولموشدو. ـ « عزيزيم! حالين ياخشيدير؟»، دئیه سوروشدو.
ـ «باشيم آغرييير... گئجه ياتا بيلمهديم كي.»
ـ «آسپيرين آت.»
ـ «او بئله ده جيددي دئييل. صاباح تعطیلدیر، دویونجاق ياتا بيلَرم. نيگران اولما!»
اونلار دانيشاراق، يوغون پوليس بؤيوردهكي ميزين باشيندان دوروب چاي كاساسينين آرتيغيني اونلارين اوستونه سَپدی. «چو» و يئني حياتيولداشينين صندللري ايسلاندي. قادين ديل آلتي ـ «لاتين بيري لات»، دئدی.
«چو» آياغا قالخيب، اوجا سسله ـ «يولداش پليس! نييه بو ايشي گؤردوز؟» دئیهرک، ایسلانمیش آیاققابیسینی گؤسترمک اوچون ساغ آياغيني قالديردي.
گنج پوليس فيت چاليردي. يوغون كيشي قاشقاباقلا «چو»يا باخيب، آجيقلا ـ «هانسي ايشي؟» دئیه سوروشدو.
ـ «باخین! آیاقلاریمیزی ایسلاتدیز.»
ـ «يالان دئييرسن. اؤزون باشماقلاريني ايسلاديبسان.»
ـ «يولداش پليس! سيزين ايشيز نظمي قوروماقدير. سيز آمما بیله بیله بیزی اينجيتديز... نييه قانونو آياق آلتينا قويورسوز؟»
«چو» دانيشاراق، جاماعات اونلارين باشينا توپلاشيردي.
يوغون كيشي الييله علامت وئريب گنج پوليسه ـ «اونو ياخالاياق!»، دئدی.
«چو»يو توتوب اللرينی قانداللادیلار. او ـ «سيز بو ايشي مننن گؤره بيلمَزسيز، بو ايشیزده منطيق یوخدور» دئیه قیشقیردی.
ـ «کَس سسینی!»، يوغون كيشي توفنگيني چيخارتدي، ـ «بو سؤزلري كلانترييه ساخلا.»
و گنج پليس آرتيردي: ـ «سن اغتیشاشچیسان، باشا دوشورسن؟! شهری قاتیبسان بیر بیرینه.»
تزه گلين، منطيقي بير سؤز دانيشا بيلمهدییی قدَر قورخموشدو. او يئنيجه یونیوئرسیتهنی اینجهصنعت قولوندا بيتيرميش، او لحظهيهجک ده اؤز گؤزويله بيرينين ياخالانماسيني گؤرمهميشدي. يالنيز دئيه بيلدي: ـ «اوه، خواهيش ائليرم، خواهيش ائليرم.»
پوليسلر «چو»يو سوروتلهييرديلر، او آنجاق اونلارلا گئتمك ايستميردي. ميزين بیر بوجاغيندان ياپيشاراق، ـ «بيز گرَك قاطارا چاتاق... بيليط آلميشيق» دئیه چیغیریردی.
يوغون پليس، يومروقلا اونون كؤكسونه چالدي، ـ «خفهلن... جره جهنمه!» و توفنگينين قونداغيیلا «چو»يون بارماقلارينا چیرپجاق، بارماقلاري اؤز اؤزونه آچيليب ميزي بوشلادي.
او ايكي پليس، بير بيرينين کؤمهیی ایله اونو سوروتلهيه سوروتلهيه كلانترييه آپارديلار.
«چو» اونلارلا گئتمهيه مجبور قالديغيني دوياركن باشيني دؤندَريب، اؤز يئني حياتيولداشينا ساري چيغيردي: ـ «مني گودمه، قاطارا مين... صاباحا كيمي گلمهسم، بيريني گؤندَر بورا مني چيخارتسين.»
قادين هؤنكورتويله اليني آغزينا توتوب باشيني ترپتدي.
«چو»یون باشماقلارينين باغيني چيخارديقدان سونرا، دميريولو پوليس دوشرگهسینین آرخاسيندا اولان سئلولدا اونو دوستاقلاديلار. كاج آغاجلي يئكه حيهطه آچيلان اورانین بيرجه پنجرهسي، یئددی فولاد داراغییلا قاپانميشدي. آغاجلارين آلتيندا، دمير چرچيوهدن آسيلميش ايكي كوف، اَسينتيیله آستا آستا يئللهنيردي. بينانين نمهانسي يئرينده، هارمونيك ضربهلرله ائنَن بير بالتانين سسي ائشيديليردي. «چو» اؤز اؤزونه اوست قاتدا بير مطبخين اولماغيني دوشوندو. يورغونلوغوندان، داها، باشينا گلهجك اويونلارا نيگران اولا بیلمیردی. بونا گؤره ده، ائنسيز بير یاتاقدا اوزانيب گؤزلريني يومدو. او قورخموردو. چینـین «مدني انقيلاب» دؤورو آرتيق كئچميش، پارتييا ایسه سون آیلاردا بوتون وطنداشلارين قانون قارشيسیندا برابرليييني سؤيلهمیشدی. قانونا باش اَيمهكده، پوليس هامییا اولگو اولمالیدیر. اؤز سويوققانليغيني الدن وئرمهييب، اونلارا منطيقي يوللارلا ياناشا بيلسهيدي، بير ايش گؤره بيلمَزديلر.
گون باتانا آز قالميش، اونو ايكينجي قاتا، دينديرمه بؤلمهسينه آپارديلار. پيللهكنده بو اويونو باشلايان اورتا ياشلي پوليسله اوز اوزه گلدی. پوليس قاش قاباغيني ساللاييب، ایری گؤزلرينين اوجويلا اونا باخدي. سونرا، بارماقلاريني توفنگ لولهسي كيمي اونا ساري توتدو. «چو» اورَيينده اونا سؤيوش وئردي: «اَسکیک!»
دينديرمه اوتاغيندا صندلي اوستونده اَيلهشديكده، گهييريب اووجونو آغزينين قاباغينا توتدو. اوزون ميزين او باشيندا، دينديرمه بؤلمهسينين رييسي، اونون يانيندا ایسه باشي آت باشينا اوخشايان بير كيشي اوتورموشدو. ميزين شیشهلي اوزونده، اونا گؤره بير قوولوق بیلگی وار ايدي. نئچه ساعات عرضینده بالاجا بير قوولوغون باغلانماسينا اينانا بيلميردي. بير آز سونرا آنجاق، اونلارين هر ندن باش چيخارماق امكانينا دوشوندو. بئله بير شئي اولارمي؟ اونون ايشله ياشاييش يئري، بوردان دؤرديوز اللي كيلومتردن چوخ آراسي اولان «هاربين» شهري ايدي؛ هله اونون «موجي» شهرينه ده ایلک گلمهيي ايدي.
دينديرمه بؤلمهسينين رييسي، آريق و دازباش ايدي و تقریبن هوشلو باشلي نظره گلیردی. آريق اللرييله قوولوقداكي كاغیذلاري بئله او يان بو يان ائلهييردي كي، ائلهبيل متفكر بير اوستاددير. «چو»ـیون سول طرفينده، ديزلري اوسته ياستيق تخته قویموش، الينده ایسه قارا قلم توتموش گنج بیر كاتیب اَيلهشميشدي. رييس، سورغولاري كاغیذ اوزوندن اوخودوغو بللي اولاراق، سورشدو:
ـ «آديز؟»
ـ «چو ماگوانگ.»
ـ «ياش؟»
ـ «اوتوز دؤرد.»
ـ «ايش؟»
ـ «يونيورسيته اوستادي.»
ـ «ايش بؤلمهسي؟»
ـ «هاربين يونيورسيتهسي.»
ـ «سياسي دورومو؟»
ـ «كمونيست پارتياسينين عضوو.»
رييس كاغیذي ميزين اوستونه قويوب، دانيشیغا باشلادي: ـ «سيزين گوناهيز اغتیشاشدیر... هله یاخشی، ایشیزین پيس نتیجهسی ده اولماييب. حیزب عضوو اولدوغوزا گؤره، گرَك او بیریلردن چوخ جریمه اولاسیز. سيز، عوام اوچون ياخشي بير اولگو اولماغي باجارا بيلمهييبسيز و... »
«چو» اونون سؤزونو كسدي: ـ «باغيشلايين، قوربان!»
ـ «بلي؟»
ـ «من بير ايش گؤرمهميشم! سيزين مأمورلاريز اغتیشاش یارادیب، نظمي پوزدولار. اونلار، مننن حياتيولداشيمين آياغينا ایستی چاي تؤكدولر. منطيقنن دانيشماق ايستهسك، منی یوخ، اونلاري جزالانديريب قولاقبورما وئرمهلیسیز.»
رئيس قاباقدان گلميشلیکله ـ «هانسی سندنن دانیشیرسیز؟ سيزين هئچ بير شاهيديز يوخدور. نئجه سؤزوزه اينانا بيلَرم؟»، دئدی.
«چو» ساغ اليني اوزاديب ـ «بو دا منيم سنديم! سيزين مأموروز توفنگينن چيرپدي منيم بارماقلاريما»، دئدی.
ـ «بو، سيزين آياقلاريزين نئجه ايسلانماغيني ثابت ائلهمير. هله بلكه ده، اؤزوز اؤز بارماقلاريزي بو گونه ساليبسيز!»
«چو»یون قاني قاراليردي، ـ «آنجاق من دوزونو دئديم! سيز منه بير معذرت بورجلوسوز. قاطار بيليطيم يانيب، تزه چرم صندللريم آرادان گئديب، و يوبانميشام. داها ايالت مركزينده قورولاجاق كنفرانسا یئتیره بيلمهيهجهیم. بو زیانلارا گؤره، منه غرامت وئرمهلیسیز. خيال ائلهمهيين سيزين آسيقرماغيزدان بدنيمه اَسمهجه دوشن عادي بير وطنداشام. من فيلسوفام، ديالكتيك ماترياليزم اوستادی. لازيم اولسا، "شيمالشرق صوبحو" نشریهسینده بو بارهده بحث ائلهيه بيلهريك، يا دا چين عالي محكمهسينه سؤز آپاراريق. دئيين گؤروم، سيزين آديز ندير؟!»
«چو» اؤز قيزغين نطقينين سونوجوندا احساساتا مينميشدي؛ فایداسیز بير نيطق يوخ، چوخ دا اونون خئيرينه قورتاران بير نيطق.
آتباشلي كيشي آتيلدي اونون سؤزونون آراسينا. ـ «سارساقلانما! بيز سنين كيميلردن چوخ گؤرموشوك. چوخ راحات سنين گوناهكار اولدوغونو ثابتن ائلهيه بيلَريك. بو دا شاهيدلرين اظهاراتي!» دئييب، نئچه صحيفه كاغیذ «چو»يا ساري اوزاتدي. «چو» جور به جور آدلارين گؤرمهييندن شاشدي. اونلار، اونون اؤزونو گؤرسَتمک نییتی ایله هايبودوروق ساليب، ها بئله پوليسين سؤزونه باخماماغينا شاهيد كئچميشديلر. شاهيدلرين بيري اؤزونو "شانگهاي"ـدا گميقاييرما بير كارگاهين ائلچي اولدوغونو بيلديرميشدي. «چو»یون معدهسي گؤینهییب، قابیرغالارینین آراسيندا بير آغري دویدو. گوجسوز بير اينيلتي بوغازيندان قوپدو.
ـ «ايندي گرك گوناهكار اولدوغوزا اعتيراف ائلهيهسيز. بو گوناهين جيددي اولماغينا باخماياراق، سنه آغير حؤکم وئرمهریک. بو شرطنن كي، سن ده نئچه سطیرده داها عمومي نظمده اغتیشاش ياراتماديغينا سؤز وئرهسن. یعنی سنين آزاد اولماغين بو گوناها نئجه ياناشماغينا باغلیدیر»، رييس دئدي.
ـ «بلكه يوخودا گؤرهسيز! بير كلمه ده يازمارام، چونكي بیر ایش گؤرمهمیشم. يونيورسيتهيه وئرهجهییم توضیحاتیمدا، سيزدن بير معذرت مكتوبو ايستهيهجهیم...»، «چو» قيشقيردي.
دينديريجيلرين ايكيسي ده ائستهزایلا گولوشدولر. رييس سيقاريني سوموراراق، ـ «اينديیه كيمي بو ايشي گؤرمهميشيك!» دئدی.
ـ «ياخشي! بو، بيرينجي دفعه اولا بيلر.»
رييس، توستونو «چو»يون اوزونه پيلهييب ـ «گرهيي يوخدور. ايستهدیییمیزلره باش اَيهجهیينه شكکیم یوخدور!»
رييسين باش اشارهسيیله، ايكي قارووول ايرهلي گليب، اونون قولتوغوندان ياپيشديلار. بو حالدا، «چو» بير باشا ـ «من، ايالت مسئوللارينا کاغیذ یازاجاغام... بو ايشين تاوانينی اؤدهيهجكسيز. سيز ژاپونين نيظامي پوليسيندن داها پيسسيز!»، دئدی.
اونو، سورويه سورويه اوتاقدان آپارديلار.
بير كاسا ارزن آشي، قارغیدالی اونوندان بيشميش چؤرَك و بير آز دا شلغم تورشوسو اولان شامدان سونرا، «چو»یون قيزديرماسي باشلاندي. اَسمهجه توتوب، شیددتله تر تؤكوردو. غضبينين اودو قارا جييهريني سانجيييب، مرضینين یئنه قايیتدیغینی بیلیردی. چانتاسي حياتيولداشينين يانيندا قالميشدي و یانیندا هئچ بير داواسی يوخ ايدي. ايندي ائوده اولسايدي، بلكه ده ياس چايي ايچهرَك، تلويزيون قارشيسيندا اَيلهشيب گئجهنين خبرلرينه باخيردي. بوردا يالقيزليق دويوردو.
بير آز قاباق، اونلاردان درگي و يا قزئت ايستهميشدي، آنجاق سؤزونه باخان اولمامیشدی. قاپينين بالاجا باجاسيندان، آنلاشيلماز سسلر ايچَري كئچيردي. ائلهبيل، ياخين اوتاقلارين بيرينده هردن هايکویلری ائشيديلن كئشيك پوليسلر، شطرنج يوخسا پوكر اويناييرديلار. ها بئله بينانين نمهانسي بوجاغيندان بير آكاردئونون جينگيلتيسي گليردي.
«چو»، دينديرمهدن سونرا اونا قويدوقلاري كاغیذلارا باخاراق، بئله بير ضربالمثل يادينا دوشدو: «عسگرلرله طرف اولموش عالیم، نه قدَر چوخ دانیشسا، مسئله او بئله پیرتلاشیق دوشَر!». بو حادیثه، باشلانيشيندان سونونا كيمي، نه قدَر غريبه ايدي. «چو» بارماقلاريني توكلري آراسينا آپاردي.
حالي یاوا ايدي و تئز تئز معدهسيني اؤيوردو. گئرچكده، قورخماقدان چوخ اينجيميشدي. ائوه قاييداندان سونرا، دالا قالميش ايشلرينه يئتيشمهلي ايدي: گلن هفتهيه كيمي وئرهجك مقالهسينه، و پاييز درسلرييله باغلي اون اونايكي اوخویاجاغی كيتابلار.
بير آدامين كؤلگهسي باجانين قاباغيندان سوووشدو. «چو» قاپييا ساري قاچيب، باجادان ـ «يولداش! يولداش!» دئیه قیشقیردی.
ـ «نه ايستهييرسن؟»، قولاغي دئشَن بير سس جاواب وئردي.
ـ «رئییسیزه حالیمین یاوا اولدوغونو دئهگینان. هم اورَك مريضليیيم وار، همی ده ساريليغیم. مني بو جور داواسيز ساخلاسيز، ائله بوردا اؤلَرم.»
ـ «تعطيلاتدا هئچ بیر رئیس ايش يئرينده قالمير!»
ـ «نئجه؟ يعني دوشنبهیه كيمي بوردا قالاجاغيمي دئمك ايستهييرسن؟»
ـ «بلي...»
ـ «آمما منيم باشيما بير شئي گلسه، سيزین بوینوزادیر.»
ـ «اؤزوموز بيليريك. نيگران قالما، اؤلمزسن!»
منطيقي دئييلدي، آنجاق باشي اوستوندهكي لامپين يانيق قالماسي و آرپایلا دولدورولموش ـ شيپشلرله دولو ـ دؤشهيينه باخماياراق، «چو» گئجهني چوخ ياخشي ياتدي. ـ شيپيش و بيرهنی چیخاندان سونرا، ـ او، كنهدن، ميغميغادان و بؤجَکدن قورخوردو. بير یول، يونيورسيتهنين علمي هئيتيیله ايشچيلري، يئددي گون كندلرين بيرينه گئديب بيچيم ايشلرينده كندليلره كؤمك ائلهديلر. امكداشلاري شوخلوغا دئييرديلر: بلكه ده اونون اتي شيپيشلر اوچون آدام اَتينين داديني وئرمير. اوندان باشقا، هاميسينين دريلرينده باشدان آياغا سانجي يئري گؤرونوردو.
هر ندن عجيب، اورَيينين يئني حياتيولداشينا داريخمادیغی ايدي. تك ياتماقدان حتتا لذت ده آليردي. بلكه بالآيي اونو يورموش، بونا گؤره ده بير آز دينجلمهيه احتياجي وار ايدي.
يكشنبه صوبحدن آرخا حَيهط ساكيت ايدي. گون، كاج آغاجلارينين بوداقلاري آراسيندان سوزوردو. نئچه قارانقوش يئر اوزونده او تاي بو تايا آتيلاراق، قیرخآیاقلا فاطماننه توتوردولار. «چو» فولاد داراقلاریندان ياپيشميش حالدا، صوبحون اییسینه قاريشميش هاواني اودماقدايدي. بلكه بير رئستوران يا دا بير شيرنيچينين او ياخينلاردا اولدوغونا دوشوندو. اؤزو اؤزونه ياخالانماسینین چوخ دا چتين توتماماسینی دئییردی. خالق اؤندَري «مائو»ـدان، بير سؤز خاطیرلادی، ـ بو سؤز مریضخانادا ياتميش بير يولداشا يازيلميشدي ـ "آرتیق، ايندي بورداسيز؛ ائله بوردا دا قاليب نهایت استيفادهني آپارماق، الیزدن گلن ان یاخشی ایشدیر."
آرخايينليغا بو بئله ماراق گؤسترمهسي، ساريليغينين يئنيدن قاييتماق قورخوسوندان ايدي. اؤزونو اله آلماغا چاليشدي، آنجاق قيزديرماسينين كسيلمهمهسينه گؤره كبدينين شيشمهسینه يقين ائلهميشدي. بوتون گونو ياتاقدا اوزانيب، تناقضلرين نئجهلییی ایله باغلی يازاجاق مقالهسينه دوشوندو. نئچه سئری قاني قاراليب، اوجادان يامان دئدي: ـ «بير عیدده اوباش!». چيخجاق، بو تجروبهني بير مقالهده گتيرهجهیینه آند ايچدي. یالنیز، پوليسلردن نئچهسينين آديني بيلمهلي ايدي.
نيسبتن سسسیز گون ايدي. «چو» يونيورسيته طرفیندن بير نفرين اونون دالیيجا گؤندَريلمهسيندن آرخايين ايدي. بیرجه ایشی، اؤزونو اله آلیب دؤزومله گؤزلهمهسی ایدی. گئج تئز، پوليس اونون بوراخماسينا مجبور قالاجاقدی. البتته اونلار معذرت مكتوبونو یازمامیش، اونون بوردان ترپَنمهیهجهیینی ده واختیندا باشا دوشهجکلر. لعنت اولسون بو بوینو یوغونلارا، داها شورونو چيخارديبلار!
دوشنبه گونو صوبح يوخودان اويانديغیندا، ائشيك آرتيق ايشيقلانميشدي. بير كيشي اينيلدهييردي، سسی ایسه آرخا حيهطدن گليردي. «چو» اوزون بير گهييرمهدن سونرا، جيريقميريق پتونو آياغيیلا قيراغا آشيب، یاتاقدان آشاغی ائنيب پنجرهيه ساري گئتدي. حيهطين اورتاسيندا، گنج بير كيشينين بيلَنگلريني دالدان کاج آغاجینا باغلامیشدیلار. كيشي چوبالايا چوبالایا سؤيوش دئييرديسه ده، اوندان باشقا آنجاق هئچ كس حيهطده گؤرونموردو. گنج كيشينين قيافهسي «چو»یا تانيش گليردي. «چو» اونو تانيماق اوچون گؤزلرينی قیییب باخدي. تعججوبله اونو تانيدي. يئنيجه «هاربن» حقوق فاكولتهسيني بيتيرمیش گنج اوغلان، «فن جين» ايدي. «فن جین» ايكي ايل بوندان قاباق، اونون ماترياليزم ديالكتيك كیلاسينين اؤیرنجیلریندن بيري ايدي. بو بيج اوغلو بيج، نئجه بوردان باش چيخارديب؟
سونرا، بيردن يئني حياتيولداشينين طرفیندن بورا گلدییینی دويدو. عجب آنلاماز قاديندير! كللهسينده بير جيققا دا عاغيل يوخدور. يالنيز، خاریجي رومان اوخوماغي باجارير. «چو» آرواديندان یونیورسیتهنین حراست بؤلمهسيیله دانيشیب اوردان بيرينين بورا يوللانماسيني اوموردو. «فن جن»نين دؤولتي بير ايشي يوخ ايدي. او تکجه حقوق ساحهسينده چاليشان بير خصوصي شیركتين ايشچيسي ايدي. اونلارین چوخ دا ايشلري يوخ ايدي، يالنيز حياتيولداشلارينا شك آپاران كيشيلرله قادينلارا مفتشچيليك ائلهييرديلر. «چو»یون ايچي ايیرنجله دولدو.
اؤيرنجيسي اونون اوردا اولماغيني باشا دوشسون دئیه قیشقیرسینمی؟ نه باش وئردییینی بیلمهدییی اوچون آنجاق بو ايشدن واز كئچدي. بئله قولاقبورما وئریلمهسینه گؤره حتمن پليسله توققوشوبدور. هر حالدا اونون یاخاسینی بوردان قورتارماق اوچون بورا گلمهسهيهي، باشینا بئله بير اویون دا گلمزدی. بئلهليكله، نه اولاجاغين داها اؤنمي يوخ ايدي، «چو» بير ايش گؤرمهلی ایدی. اونون اليندن آنجاق نه ايش گليردي؟
يئردن قالخان، كاج آغاجلارين اورتاسيندا پاریلدایان ارغوانلی بوخاردان قيزغين بير گوندوزون قاباقدا اولماغي دویولوردو. «چو» اورَيينده ـ «يازيق بئناوا» دئييب، قارغادالی آشییلا دولو کاساسینی آغزينا آپاردی. اوندان بير قورتوم ایچیب او بیری الیندهکی شور كرفسه ده بير ديش ووردو.
قارووول كاسايلا يئمك چوپلاري گؤتورمهیه گلَنده، «چو» اوندان ـ «دال حيَطده كيشييه نه اولوبدور؟» دئیه سوروشدو.
ـ «رئییسه يامانیؤوز دئييب... قودوق بالا هله دئییر من وكيلَم ده!»، قارووول دئدي.
آرتيق، «چو» اؤز ناجيسينا يارديمجی اولدوغوندان بویون قاچیرا بیلمهدییینه شک ائتمیردی. هله اَیلهشیب بير یول تاپمامیش، آرخا حيهطدن باغيرتي سسي قوپدو. پنجرهيه ساري قاچيب، اوجا بويلو بير پوليسی «فن جين»نين قاباغيندا گؤردو. دمير بير سطيل ده «فن جین»ین یاخینلیغیندایدی. پولیس ايكي گون بوندان قاباق «چو»یو مئيداندا ياخالايان همن پوليس ايدي. او «فن جين»ين بورنونو بوردو، سونرا ایسه اليني قالديريب نئچه ثانيه هاوادا ساخلادیقدان سونرا وكيلين اوزونو شاپالاقلادی. «فن جين» قيشقيراراق، پوليس سو سطليني يئردن گؤتوروب اونون باشينا بوشالتدي.
پوليس اوجا سسله ـ «بئلهسینه گون ده سني وورماز یاخشی اوغلان! ساعاتدان ساعاتا بيري سنه واجیبدير»، دئدي.
«فن جين» گؤزلريني يومموشدوسا دا، بوزوشموش اوزوندن آنجاق پولیسه سؤیوش دئمهسین دئیه زورلا اؤزونو ساخلادیغی آلینیردی. بلكه ده سسسيزجه آغلاييردي. آسقيردي، سونرا باشيني قووزاييب ـ «ايشهمك اوچون آیاقیولونا گئتمک ايستهييرم» دئیه چیغیردی.
ـ «دوغرودان؟! اوندا ايشه شالوارينا»، پولیس باشينا قيشقيردي.
يئنه «چو»دان سس چیخمادی. پنجرهنین فولاد داراقلارینی ايكي اللي ياپيشدیغیندان بارماقلاري آغارميشدي. پوليس چؤنوب سئلولون بالاجا پنجرهسينه باخدي. قينيندان ياريسي گؤرسَندییی توپانچاسی، گون آلتيندا پاریلداییردی. ناراضيليقلا، سيقارينين كؤتويونو يئره توپوروب آياقلادي.
بو آندا، سئلولون قاپيسي آچيلدي و قاروووللار «چو»یا ایشاره ايله اوردان چيخماسيني قانديرديلار. اونلار یئنه اونو اوست قاتين دينديرمه بؤلمهسينه گؤتوردولر.
ائله همن آداملار اوتاقدا ايديلار، بو دؤنه آنجاق كاتيب الي بوش یئرینده اَيلهشميشدي. رييس «چو»یو گؤرجك ـ «آه، سيزسيز... بويروز اَيلهشين!»، دئدی.
«چو» اَيلهشندن سونرا، رييس ایپک یئلپییینی تَرپدیب ـ «وكيليزي گؤرمك ایمكاني سيز اوچون وار ايدي، آمما او جاوان اؤزونو بیر آز ادبسیز گؤرسَتدی. بونا گؤره ده، باشمودیرین مصلحتینن دال حيهطده اونا لازيم اولان درسلر وئريلير!»، دئدی.
ـ «بو ايش، قانوني دئییل. خبرين نشریهلره ياييلماسيندان قورخمورسوز؟»
ـ «يوخ، قورخموروق! تلويزيوندان دا قورخموروق! داها نه ايش اليندن گلر؟ قونداراجاغیز ناغیللارین هئچ بيريندن قورخوموز يوخدور. بيزجه، هاميسي یالان پالاندیر! فقط، بيزنن يولا گلمهييزين اهميتي وار. سیز هر حالدا گؤردویوز خلاف ایشلره اعتيراف ائلهمهلیسیز...»
ـ «بو ايشي گؤرمهسم نئجه؟»
ـ «اوندا ژیقول وكيليزين گون آلتيندا درس آلماغي بو تئزلییه قورتارماز!»
اورَک کئچمه كيمي بير حالت «چو»یا ال وئرهرك، دوشمهسين دئيه بَرک بَرک صندلينين قوللاريندان ياپيشدي. معدهسينين باشي سانجيييب كئيدي و اورَيي بولاندي. باشي تيپ تيپ سسلَنيردي. ساريليق مرضينين قاييتماغينا شك قالماميشدي. كؤكسونده غضب دوغولاراق، بوغازينين يولو توتولموشدو.
رييس سؤزونو داوام ائتدي: ـ «اؤزوز بو اعتيرافين يازماسينا مجبور دئييلسيز. بوردا خلافلاریزی چوخ آيدينجا آچيقلاميشيق. فقط قول باسماغيز قالير!»
«چو» اودقونوب ـ «وئرين گؤروم»، دئدی.
آتباشلي كيشي قیمیشا قیمیشا، کاغیذ اوستونه يازيلميش بو سؤزلري اونون قاباغينا قويدو: "بئلهليكله، ژوئيهنين اون اوچونده، قاطار دوراجاغيندا، عمومي نظمين اخلالينا اقرار ائدیرم. دئمهلی، دميريولو پوليسي منه خبردارلیق وئردییی زامان، منطيق و دليلي قبول ائتمهییب، اؤزوم اؤز ياخالانماغيما باعیث اولموشام. ايكي گون دوستاق اولدوغومدان سونرا، اؤز گوناهیمین گئري قالميش ماهيتيني باشا دوشدویومه گؤره، بوندان بئله وار گوجومله اؤز داورانیشلاریمدا دوزَلیش آپاراجاغیما چالیشیب یئنه بئله كيمي ایشلری گؤرمهدیییمه سؤز وئریرم. ایمضا: چو ماگوانگ."
«چو»یون باشيندا «يالاندير! يالاندير!» سَسلنيردي. او آنجاق باشيني بولاييب، سسي اؤزوندن اوزاقلاشديردي. رييسدن ـ «بونا ايمضا آتسام، وكيليمي ده بوراخارسيز؟» دئیه سوروشدو.
ـ «البتته!»
رييس بارماقلاريیلا گؤي رنگلی قوولوغا ـ اونون قوولوغونا ـ چاليردي. «چو» آدينين قاباغینا قول باسدي. بارماغينين ايزيني ده ايمضاسينين آياغينا قویدو. رييس گولومسهيرك ـ «ايندي گئده بيلَرسيز» دئییب، جوهرلی بارماغينين اوجونو سيلمهك اوچون اونا بير تيكه كاغیذ وئردي.
«چو» صندليدن قالخا بيلمهديیی قدَر حالی یاوالاشمیشدی. آنجاق گوجونو توپلاييب، آياق اوسته دوردو. بودرهیهرک، تيكينتیدن چيخيب، آرخا حَيطه، وكيلينين يانينا گئتدي. ایچینده بير بومبون اولماسيني دويدو. الیندن گلسهیدی، پوليس دوشرگهسینی داغيديب اونلارین بوتون عايلهلريني ده آرادان آپاراردي.
«چو»، «فن جين»ـي گؤردویونده، ـ «بو شكنجه و اينجييه گؤره متاسفم» دئدی.
ـ «بیر زاد اولماییب... بونلار وحشيديلر»، «فن جين» دئدي.
وكيل تیترَک بارماقلاريیلا پئنجهیینین توز تورپاغینی سیلدی. هله شالوارلارينين آياغيندان دامجي داميردي.
ـ «گل گئدَك»، اوستاد دئدي.
اوردان چيخجاق، «چو»یون گؤزو چايساتان بير بؤتكهيه ساتاشدي. «فن جين»ين قولتوغوندان ياپيشيب، ميز آرخاسيندا دوران قاريیا ساري گئتدي. ـ «ايكي كاسا چاي» دئییب، اونا بير "يوان"ـليق اسكیناس وئردي.
بيرينجي كاساني ايچندن سونرا، هرهسي باشقا بير كاسا دا ايچديلر. سونرا قاطار دوراجاغينا ساري يوللانديلار. آنجاق هله اللي متیر ایرهلی گئتمهميش، «چو» یئیینتی بؤتكهسينین قاباغیندا بير كاسا گؤيَرتي سوپون ايچمهيينی ده تكليف ائتدي. «فن جين» قبول ائلهدي. اوستادينا ـ «ايستهمز مننن قوناقلار كيمي داوراناسان»، دئدی.
ـ «يوخ، اؤزوم ايستهييرم.»
«چو» آجليغيندان اؤلوم حالینا قالميش كيمي، پوليس دوشرگهسینین هندهورینده وكيليني بو رئستوراندان او رئستورانا چكيردي. آمما اونلارين هر بيرينده بير ايكي كاسادان آرتيق باشقا بير زاد سيفارش وئرميردي. «فن جين» اورَيينده دئييردي: نييه اوستادي بير يئرده اَیلهشیب دويونجاق يئمير.
«چو» دؤرد رئستوراندا ترتيبله اَريشته، وان تان، دیشلیک آشي و جوجه سوپو سيفارش وئردي. او قاباغینداکی خورهیی يئیه یئیه، هردن كیليدلَنميش ديشلرينين آراسيندان ـ «فقط اليم او ننهسی قحبهیه يئتيشسه!»، دئییردی.
سون رئستوراندا، جوجه تيكهلرییله گؤبهلكلره ال وورمادان، یالنیز بير آز سوپ باشينا چكدي.
«فن جين» شاشيرميش كيمي، عجيب غريب قيافه تاپميش، ها بئله ديل آلتي اؤزويله پيچيلدايان اوستادينا باخيردي. کَرمهلی قيريشلار، اوستادين ساريلميش اوزونو اؤرتموشدو. ايلك دؤنه اولاراق، «فن چين»ـه بئله گلدي كي، «چو» چيركين بير كيشيدير.
بير آي سورهسينده، «موجی» شهرینده سگگيزيوز نفردن آرتيق حاد ساريليق توتدولار. آلتي نفر، او جوملهدن ايكي اوشاق بو مرضدن اؤلدولر. كيمسه بو مرضین نئجه ياييلدیغینی بیلمیردی.
اتک یازی: ـــــــــــــــــــــــــــ
1. ترجومه قایناغیم: اینجا همهی آدمها اینجوریاند/ نشر نیلوفر/ چاپ اول، 1379/ ترجمه از انگلیسی: مژده دقیقی.
2. دوشکونلوک: انحطاط/ دوراجاق: ایستگاه (قاطار دوراجاغی: ایستگاه قطار)/ گئنیش کورَکلی: چهارشانه/ اؤندَر: رهبر/ هئیکل: مجسمه/ کومونیست پارتیاسی: حزب کمونیست/ مورگولهمک: چرت زدن/ بال آیی: ماه عسل/ ساغلیق دورومو: وضعیت سلامت/ گئرچکده: در واقع/ قانداللاماق: دستبند زدن/ اینجهصنعت قولو: رشته هنر/ پولیس دوشرگهسی: مقر پلیس/ دوستاق: محبوس (دوستاقلانماق: محبوس شدن)/ پنجرهنین فولاد داراغی: نرده فولادی پنجره/ کوف: تاب/ قات: طبقه/ وطنداش: شهروند/ دیندیرمه بؤلمهسی: بخش بازجویی/ قوولوق: پرونده/ ها بئله: همچنین/ دیندیریجی: بازجو/ قارووول: نگهبان/ قیرخآیاق: هزار پا/ فاطما ننه: کفشدوزک/ آرخایینلیق: اطمینان، آرامش/ یونیورسیته: دانشگاه (بیلیمیورد)/ فاکولته: دانشکده/ اؤیرنجی: دانشجو/ اؤنم: اهمیت/ ایپک یئلپییی: بادبزن ابریشمی/ داورانیش: رفتار/ بودرهمک: تلو تلو خوردن/ تیکینتی: ساختمان/ بؤتکه: دکه/ گؤبهلک: قارچ/ قارغیدالی: ذرت، بلال.
+ نوشته شده در ۱۳۸۸/۰۴/۲۵ ساعت 4 AM توسط رضا کاظمی
|
[ به عنوان شهروندی ایرانی که ادبیات تنها دلمشغولیش میباشد، همواره به این جمله کافکا اندیشیده ام که روزی گفته بود: "من فقط ادبیاتم!..." در قالب یک وبلاگ آنهم در حوزه ادبیات داستانی، "مین بیر گئجه" پیش روی شماست. ]