تنقید 42. (قورولوش اوزره قورولان اؤیکو, شریف مردی)

«لاپ او اوزاق­لاردا» کیتابیندا گئدن بیر اؤیکونون یئنیدن اوخونوشو؛

قورولوش اوزره قورولان اؤیکو

شریف مردی

 

 دیل و روایت باخیمیندان "رضا کاظمی"نین "شکَری چوخدو بو قهوه‌نین" اؤیکوسونه یاناشساق، گؤزه چارپان بیر نئچه نؤقطه ‌ایله راستلاشاریق. بو یازیدا، آماجیم اونلارین وورغولاماسی­یلا آچیقلاماسی اولاجاق­دیر. بوردا گئدن باخیش­لاریمی دا,"محمد غفاری" اونو "زبان‌شناسی و رُمان" آدی­یلا فارسجایا چئویرمیشRoger Fowlerـین Linguistics and the Novel آدلی کیتابیندان آلمیشام. ⁽¹⁾

یازیمدا دؤنه دؤنه اؤیکونون بعضی جومله‌لرینه قاییتدیغیما گؤره، او جومله­لری ـ آشاغیداکی کیمی ـ نؤمره ایله تانیتدیرماق ایستَردیم:

1 : کیشی قولاغینی اونون قارنینا دایادی. 2 : ـ «آغریسی زادی یوخدور؟» 3 : او، اَیلشدییی یئرده. 4 : گؤزونو زیلله‌میشدی تلویزیونا. 5 : ـ «نوچ!» 6 : «گرَک مطبده قالیردیق»، کیشی دئدی. 7 : باشینی اَیدی آشاغا. 8 : کیشی‌نین اوزونده­کی ایکی گونلوک توک­لری، قارنی­نین دَری­سینه سورتولوردو. 9 : اورتا بارماغی ایسه گؤبه­یینی قوردالاییردی. 10 : سول اَلی بئلینده گزیردی. 11 : کؤینه­یینی چکدی آشاغا. 12 : اری­نین باشی اونون کؤینه­یی آلتیندا قالدی. 13 : شیشمان قارین دئدی. 14: ـ «قور قور سسی گلیر بوردان!» ...

ادامه نوشته

تنقید 41. (گؤستَرمک چالیشماسی/ سورَجدن اولایا، آیدین ضیایی)

گؤستَرمک چالیشماسی

(سورَجدن اولایا)

رقيه كبيري‌نين «ايچيمده­كي قيز» اؤیکو توپلوسونا قيسا بير باخيش

 آيدين ضيايي

 

"رقيه كبيري"‌نين اؤیکو توپلوسو یازیچی بیر قادينین باخيشي اساسیندا یازیلان اثردیر. بوردا، یازیچی، قادينين یان - یؤرَسینده باش وئرن­لره نیسبت باخيشينی، ها بئله اونلاری نئجه گؤردويونو قلمه چکمه­یه چالیشیر. رقيه كبيري بو کیتابدا اؤز ياشاییشینی قادين ياشاییشی­یلا بيرلَشديرير، بونون سونوجونو كاراكتئرلري­نین آلین­یازی­سیندا يامسیلاییر. او قاديني گؤستَرمه‌یه چاليشير. قادينين نئجه اولدوغوندان دانيشمير، نئجه ياشامالي اولدوغو دا اونون دغدغه‌سي دئييل؛ او گوزگو كيمي قاديني و اونون نئجه ياشاديغيني گؤستَرير... بو اوزدن ده، بيز، بو توپلونو، یالنیز، فئمينيستي بیر يازي كيمي گؤرموروك. اؤیکولری اوخودوقدان سونرا، ذهنیمیزی اؤزونه مشغول ائدن موضوع، «قادينلیق»، و اوندان دا اؤنملي، بو قادين‌ليغي «گؤسترمک» چالیشماسی­دیر...

ادامه نوشته

تنقید 40. (قادین ـشاهلیقدا بوی آتان ائرکک ـشاهلیق، شریف مردی)

قادین­شاهلیقدا بوی آتان ائرکک­شاهلیق!

رقیه  کبیری­نین «ایچیمده‌کی قیز» اؤیکوسونه فئمینیست­یانا بیر باخیش!

شریف مردی

 

(قادین­شاهلیق: زن­سالاری/ ائرکک­شاهلیق: مردسالاری/ آچی: زاویه/ چَلیشکی: متناقض/ یؤنه­لیش: گرایش/ نَسنه: شئی، بوردا اوبژه (اوبیئکت، Object) آنلامیندادیر./ بیلینج آلتی: گیزلی شعور، ناخود آگاه، Subconscious/ ایشلَک: کارکرد، Function/ گئدیش: پروسه/ سیمگه: نماد، Symbol/ گئرچک: واقعی، Real/ سؤیلَم: گفتمان/ گله­نک: عنعنه، سنت، Tradition)

          

«ایچیمده‌کی قیز»، رقیه خانیم کبیری‌نین ائله بو آددا چیخان کیتابینداکی اون­اوچ اؤیکوسوندن بیری­نین آدی­دیر. بو اؤیکویه قادین­شاهلیق بیر آچیدان یاناشساق، اوچ کاراکتئرله اوزله­شه­جه­ییک:

1ـ قادین­شاه­ رولونو اوینایان راوی­نین ایچینده‌کی قیز. فئمینیست­یانا یؤنه­لیش­لری­یله. 2ـ  ائرکک­شاهلیق آلانیندا تاپدالانان قادین راوی. 3ـ ائرکک­شاهلیق آنلامینی آندیران "جوجه جاواد".

اؤیکو بو جومله ایله باشلانیر: «یئنه ایچیمده‌کی هیجانلی قیز باش قالدیریب...»، ائله ایلک جومله‌دن راوی­نین دونیاسیندا ایچ­لَشمیش چَلیشکی‌لرله، اوسته سایدیغیم بیرینجی و ایکینجی کارکتئرلرین دارتیشمالاری­یلا  (ایکیسی بیر نفر اولسا دا!) راستلاشیریق. راوی­نین کؤهنه دردی وار. بو دردی ده ایچینده‌کی قیز اوزه چیخارتماقدادیر.

بو جومله‌ده اوچ آچار سؤزجوک وار: «یئنه»، «هیجانلی» و «باش قالدیریب».

«یئنه» سؤزجویونون ایشله‌یی، باش قالدیرماق حادیثه­سی­نین سوره‌کلی اولدوغو و دفعه‌لرله تیکرار اولماسی‌دیر. باش قالدیرماق دا فئمئنیزمین قورجالانماغیندان خبر وئریر، و بو قادین­شاهلیق راوی‌ده اؤزوندن اؤزونه‌دیر. یعنی ایلک اؤنجه، راوی اؤزونه قارشی دورمالی و اؤز قاباغیندا باش قالدیرمالی‌دیر؛  گله‌نک قوخوسو وئرن هر نه­یه قارشی!

«هیجان» سؤزجویونون آچیقلاماسیندا ایکینجی جومله‌یه باخماق مجبورییتینده­یم: «کولک قولاق­لاریمدا کوشولداییر...» دئدیم راوی کؤهنه و تیکرارلانان بیر چلیشکی‌نین ایچینده یاشاییر. بو تضادی، اؤیکونون فضاسیندا «هیجانلی» سؤزجویو ایله «کوله‌یین کوشولتوسو» دوغورا بیلیب­دیر. یعنی هیجان سیجاق حیسینی دوغورور، قیشین کوله‌یی ده سویوغو. یازار بو چلیشکی­سینی (و یا همن تناقضونو) ایچری فضانین ایستی­سی و دیشاری فضانین سویوغویلا یئرینه یئتیریب‌دیر؛ ائله بونا گؤره ده اولای قیشین کوله‌یینده باش وئریر.

آمما ایکینجی جومله‌ده آچار سؤزجوک «قولاق» سؤزجویودور. گؤره‌سن کولک نییه راوی­نین قولاغیندا کوشولداییر؟ نییه مثلن راوی­نین جانینی اوشودوب تیتره‌تمیر؟ اصلن نییه قولاق سؤزجویو اورتایا گلیب؟ (اؤیکوده هئچ بیر سؤزجویون آماج‌سیز ایشلَندییینی بیلیریک.)

راوی­نین ایچیندن باش قالدیران چلیشکیلی سؤزلر، راوی­نین قولاغیندان (سیز اوخویون باشیندان) اوخوجویا نقل اولور. راوی اؤز سسینی (ایچینده‌کی قیزین سسینی) ائشیدیر، بوندان دولایی دا «قولاق» سؤزجویو اورتایا گلیر. راوی‌نین قولاغی ایچریدن گلن هیجانلی و ایستی (بعضن ص ئ ک ث ی) سؤزلری ائشیتسه ده، ائشیکدن آنجاق سویوق کوله‌یین کوشولتوسونو ائشیدیر.

آمما قادین­شاهلیق باخیش هاردان باش قالدیردی؟ ...

ادامه نوشته

تنقید 39. (بو اؤیکودن نوستالوژی اییسی گلیر!، آیدین ضیایی)

بو اؤیکودن نوستالوژی اییسی گلیر!

(پریسا میرزایی­نین "بو ائودن هيس ايیسي گلير" اؤيكوسونه بیر باخیش/ بیزیم اؤیکو 46.)

 آیدین ضیایی

 

بو ائودن هيس ایيسي گلير، نوستالژيك دؤنوش‌دور بير كؤهنه ائوه. يازار اؤز باخيميندان ـ بيرينجي شخص آديیلا ـ اؤيكونو ايرَ‌لي آپاریر. ائوه گیریب بیر آز دینجه­لندن سونرا گؤزونو يومور. ائوين آيرينتي­لاريندان (و تصویرلریندن)، اوخوجو اورانین كؤهنه و ياشايیش‌سیز اولدوغونو آنلايير. بو شرح‌لر، اوخوجويا باخيش آچيسي وئرمك باخيميندان گؤزل رولا مالیک اولا بیلر. كؤهنه ائولر ـ هر زامان ـ اؤيكولرين يازیلماسیندا بؤيوك پتانسيل داشييرلار. بئله ائولر اوردا دفينه‌لر و یا خزينه‌لر اولدوغو يئرلر كيمي ساييلير، پري‌لر و جین‌لرين ياشاييش يئرلری. ...

ادامه نوشته

"کلمه لرین آردییجا"، صالح عطایی

مین بیر گئجه: یازیچی، شاعیر و مترجم کیمی تانینان صالح عطایی، 1344 ـجو گونش ایلینده اردبیلده دوغولوبدور. بورا کیمی «بلکه داها دئیه­نمه­دیم» شعر توپلوسو، «دون کیشوت و دلی دومرولون کؤرپوسو» اؤیکو توپلوسو و «منیم آدلاریم» رومانی چاپ اولوبدور. اؤز دئدییینه گؤره، اوچ یوز صحیفه­لیک «کلمه­لرین آردییجا» باشلیقلی رومانی دا یاخین گله­جکده کیتاب بازاریندا اولاجاق...

«دون کیشوت و ...» کیتابینین اوخونوشوندا، صالح عطایی­نین آشاغیداکی یازیسی هر یئردن قاباق «مین بیر گئجه»­دن یاییملانیر.   

***

 

کلمه­لرین آردییجا

صالح عطایی

 

 منیم ادبیاتا علاقه­م، کلمه­لره تاپدیغیم علاقه­دن باشلاندی. بونون ریوایتی «منیم آدلاریم»ـدا دا وار.  کلمه­لرین شخص­لردن آرتیق پرسوناژا دؤنمه­سی، تئم صاحیبی اولماسی، آیاق توتوب یئریمه­سی، راوی­نین آدلارینا دؤنمه­سی اوردا نقل اولونور.

من اول ابتدایی­یه گئدنده ائویمیزه تلویزیون آلیندی. او زامان تلویزیونون یوخلوغوندا ـ تکه توک بعضی ائولرده وار ایدی ـ ، عایله ایچینده دانیشیق، سؤز صؤحبت چوخ اولاردی. ایندیکی تک هامی ایله­شیب تلویزیونا باخمازدی. قوهوم­لارلا، قونوم قونشویلا گل گئت چوخ اولاردی. ناغیل چوخ دئییلردی، شعر چوخ اوخوناردی. البتته تلویزیونون تاپیلماسییلا ائولرده­کی بو عادت، بو دب آنن آرادان گئتمه­دی. ناغیلی هله دؤردو بئشی اوخویاندا دا، خصوصن پاییز و قیش گئجه­لری، اوروجلوق گئجه­لری چوخ ائشیدیردیم: 

ـ بؤیوک بابا! ناغیل دئنن!!

ـ مشقینی قورتار، سونرا.

بؤیوک بابانین یئییب ایچیب یاتدیغی اوتاقداییق. مشقیمی یازارکن "جیرتدان" کورسی اوسته آتیلیب دوشور. کئچی­نین "شن­گول"، "من­گول"ـو داما – دیوارا دیرماشیر. "هادی بودی" تییه­سی یوخ پیچاق­لاری­یلا آلتی یوخ قازان­لاری­یلا، یامان­جا توز – توزاناق سالمیش­لار. "قیرخ کئچل" ایشکافدا، قاپی دالیندا گیزله­نیر. حیط­ده اؤوچولار، دؤیوشچولر. حیط­ده آی­ین سود ایشیغینا "چیلینگ آغاج" اوینایان اوشاق­لار. باشیمی بیر قالخیزارسام، اونلاری دا گؤره بیللم...

ادامه نوشته

تنقید 38. (داستانهای بومی، آثار جهانی. رضا کاظمی)

مین بیر گئجه: یوسف علیخانی اول فروردین ۱۳۵۴ در روستای "میلک" از روستاهای "الموت" قزوین متولد شده است. از آثار داستانی او می­توان به مجموعه داستان­های «عروس بید» (۱۳۸۸)، «اژدهاکشان» (۱۳۸۶) و «قدم‌بخیر مادربزرگ من بود» (۱۳۸۲) اشاره نمود. همچنین این کتاب­ها نیز تا کنون از وی منتشر شده است: «نسل سوم داستان‌نویسی امروز ایران» (گفتگو با نویسندگان نسل سوم، نشر مرکز، ۱۳۸۰)، «معجون عشق» (گفتگو با نویسندگان عامه‌پسند، نشر آموت، ۱۳۸۹)، «به دنبال خداوند الموت» (زندگی حسن صباح، نشر ققنوس، ۱۳۸۶)، «زندگی صائب تبریزی» (انتشارات مدرسه، ۱۳۸۶)، «زندگی ابن بطوطه» (انتشارات مدرسه، ۱۳۸۳)، «عزیز و نگار» (بازخوانی یک عشق­نامه، نشر ققنوس، ۱۳۸۱)، «بازنویسی قصه‌های تذکرة الاولیاء» (نشر کتاب پارسه، ۱۳۹۰)، «به دنبال ناصر خسرو» (زندگی حکیم و شاعر قبادیانی، نشر ققنوس)، «قصه‌های پرهیزکاران» (گردآوری قصه‌های مراغیان رودبار و الموت)، «قصه‌های مردم الموت») الموت پایین و الموت بالا، به همراه افشین نادری( و ...

یوسف علیخانی همچنین به خاطر «عروس بید» نامزد نهایی جایزه مهرگان ادب، برنده دهمین دوره جایزه کتاب سال شهید حبیب غنی‌پور و نامزد دوازدهمین دوره جایزه کتاب فصل بوده است. به خاطر «اژدهاکشان» شایسته تقدیر در نخستین جایزه ادبی جلال آل‌احمد و نامزد نهایی هشتمین دوره جایزه هوشنگ گلشیری و به خاطر «قدم‌بخیر مادربزرگ من بود» نیز نامزد بیست و دومین دوره جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران و برنده جایزه ویژه شانزدهمین جشنواره روستا بوده است.

او در حال حاضر با پژوهش و نوشتن و مدیریت نشر «آموت» در تهران گذران زندگی می‌کند. مقارن با نمایشگاه کتاب اردبیل او را برای داستان­خوانی در کارگاه داستان­نویسی­مان در حوزه هنری دعوت نمودم. یادداشت زیر یکی از متن­هایی است که در این نشست ادبی قرائت شده است.

***

 

یادداشتی سرپایی بر آثار یوسف علیخانی

داستان­های بومی، آثار جهانی

رضا کاظمی

 در این یاددشت پس از برشمردنِ تیتروار پنج خصوصیت عمده­ای که در سه­گانه «قدم بخیر مادربزرگ من بود»، «اژدها کشان» و «عروس بید»ِ یوسف علیخانی به چشم می­خورد، به مقایسه دنیای داستانی او و نویسنده معاصر دیگری خواهم پرداخت...

ادامه نوشته

تنقید 37 (مادران گذشته ای که آینده نیستند!، آیدین ضیایی)

مادران گذشته­اي كه آينده نيستند!

(نگاهي به داستان "بي دست و پا"/ بیزیم اؤیکو 45. الف./  نوشته الهام سید حسینی)   

آيدين ضيايي

 

دارم به صرافت مي­افتم كه فارغ از جزیيات روايت، توليد معنا يا درون­مايه و مضمون در اين داستان را به دو واژه­اي كه الگوي كلي­ست، تقليل دهم و بر اساس اين دو واژه،  ـ پيرنگ داستان كه نمودي روا­ن­شناختي بر آن حاكم است ـ را مبنايي براي عزيمت شناخت داستان مقرر كنم. "وسواس و اضطراب" دو عنصر ملازم همند و در اين داستان دو عامل كليدي. سببيت اين داستان هم در نقطه اتكاي اين دو آويخته شده است. دو وضعيتي كه اغلب در محور هم­نشيني و هم­پوشاني قرار مي­گيرند و رفتارهاي بعدي را بر اساس اين ملازمت و با هم بودنشان شكل مي­دهند. شخصيت­پردازي داستان هم دقيقن بر اين اساس پي­ريزي شده است, يعني فردي كه وسواس و اضطراب را توامان با خود دارد و اين ويژگي را در طول داستان و به اشكال نمودي و وانمودي مختلف به نمايش مي گذارد... 

ادامه نوشته

تنقید 36. (تحلیل عتاصر داستانی در داستان کوتاه "اون"، شبنم شمسواری)

تحلیل عناصر داستانی در داستان کوتاه "اون"/  بیزیم اؤیکو ۴۴. الف.

شبنم شمسواری

 

 

چکیده:  

هدف ما در مقاله حاضر بررسی عناصر داستانی در داستان "اون" نوشته آیدین ضیایی است. (بیزیم اؤیکو 44. الف.) داستان دارای پیرنگ خوب، شخصیت پردازی مناسب و درون­مایه فلسفی است. راوی داستان سوم شخص بوده و داستان بر پایه تعلیق طرح­ریزی شده است.

کلید واژگان:

پیرنگ، تعلیق، شخصیت­پردازی، درون­مایه، زاویه دید، لحن، نقطه اوج، پایان­بندی، نتیجه

مقدمه:

در میان اهل فن و نویسندگان, در مورد تعداد و ترکیب عناصر بنیادین داستان اتفاق نظر وجود ندارد، اولویت این عناصر نیز در نظر گاه ایشان متفاوت است. در این مقاله سعی شده است به عناصر داستانی پرداخته شود که جامع بوده و در داستان مورد نقد نیز نمود بیشتری دارد. یکی از مهم­ترین نیازهای یک داستان خوب ایجاد کشش و حفظ داستان است. داستان عموما دارای یک خط داستانی است که به گسترش مضمون کمک می­کند؛ بنابر این طرح و رویدادهای داستانی، کشمکش­ها و شخصیت­ها که مضمون را تشکیل می­دهند, باید با دقت انتخاب شوند. یک طرح دارای وحدت اصولا روی یک رشته عمل مداوم متمرکز می­شود, به طوری که هر رویداد بطور طبیعی و منطقی به رویداد دیگر منجر می­شود. اگر داستانی در مجموع جذاب باشد, لزوما دارای عناصر داستانی مورد نیاز می­باشد. هدف اصلی این مقاله بررسی عناصر اصلی موجود در این داستان است. آیا نویسنده دارای طرح خاص داستانی بوده؟ زبان و انتخاب واژه­ها و تکرار تا چه حدی در خدمت داستان و راوی می­باشد؟ ... 

ادامه نوشته

تنقید 35. (کیستی یا چیستی "اون"، آیدین ضیایی)

کیستی یا چیستی " اون"

(نقدي بر داستان کوتاه "اون" / بیزیم اؤیکو ۴۴. الف./ ، نوشته آیدین ضیایی)

آیدین ضیایی!

 

ادبیت زمانی حضور دارد که جهان، به عنوان کلمه حس و تلقی شود، و نه با نمایش شیئی یا اشیائی که دارای نام هستند، و همراه با احساسات ما نسبت به آن­ها در اثر ادبی می­آیند.

-یاکوبسن-

داستان «اون» جهان مـردی را تصویر می­کند که از درون و برون دچار میان­ماندگی است: در درون­اش، پس­راندگی به حاشیه، حضور حس ناامنی، ترس، و میل به فرار به آسانی قابل ردیابی هستند. کاربردِ فعل زمان «گذشته» در این داستان، حاکی از گذشت زمان و وقوع دیدار مجددی در واقعیت یا در وهم است. بر فاصله­ زمانی­ بین زمان روایت، و زمانِ با هم بودن تأکید می­شود. نکته دیگری که هم خط زمان را می­شکند و هم زاویه­ دید را تغییر می­دهد، در آخرین جمله­ این داستان حضور دارد: حادثه ...

ادامه نوشته

تنقید 34. (ماندگاری داستان در ذهن خواننده، یعثوب محسنی)

 

ادبی بیر اوتوروموندا، اردبیلین "حوزه هنری"­سینده، اوستاد صالح عطایی­نین "دون کیشوت و دلی دومرولون کؤرپوسو" سؤز مؤوضوعونا چئوریلدی... / "دن کیشوت و پل دمرل دیوانه"ـی استاد صالح عطایی در یک نشست ادبی به میزبانی (کارگاه داستان نویسی) حوزه هنری اردبیل به بحث گذاشته شد...  ۱۳۹۲.۴.۱۰

 

 

مین بیر گئجه: در مراسم بازخوانی "دون کیشوت و دلی دومرولون کؤرپوسو"، هفت نویسنده و منتقد اردبیلی ـ از روی متن ـ نوشته­یشان را قرائت نمودند که سعی خواهیم کرد به مرور (و البته بعد از چاپ به صورت ویژه­نامه "بیر کیتابا، نئچه باخیش")، آنها را از "مین بیر گئجه" نیز منتشر نماییم. لازم به ذکر است که علاوه بر این، قریب به پانزده نقد مکتوب نیز در اختیار برگزارکنندگان نشست قرار داشت که به دلیل گستردگی استقبال  اهالی قلم از این مراسم و به تبع آن کمبود وقت رونمایی از آنها به چاپ ویژه­نامه موکول شد...

اما برای شروع، از یادداشت یعثوب محسنی آغاز می­کنیم. وی از داستان­نویسان جوان منتها با سابقه اردبیلی است که تا کنون دو اثر از وی منتشر شده است: محموعه داستان "این یا آن" و دو داستان بلند "آتا و آنا". بد نیست بدانید که یعثوب محسنی در رشته عمران مشغول تحصیل در مقطع کارشناسی ارشد است و با تحقیقات و مقالات علمی خود در سطح کشوری خوش درخشیده و تا به حال پروژه­های بسیاری را نیز به سرانجام رسانده است.  

***

ماندگاری داستان در ذهن خواننده

(یادداشتی بر "دون کیشوت و دلی دومرولون کؤرپوسو")

یعثوب محسنی

دوستان! قریب به ده سال از چاپ مجموعه داستان "دون کیشوت و دلی دومرولون کؤرپوسو" می_­گذرد و ما نشسته­ایم به نقد دور هم. البته به این باورم که این کتاب تاریخ انقضاء ندارد، پس جای هیچ نگرانی نیست! در دنیای نقد، رسم بر این منوال است که تنها به خود اثر بپردازیم و مؤلف را بیرون از متن و حوزه نقد قرار دهیم. اما این  بار پای مولف را به میان می‌کشم؛ به این دلیل ‌که نویسنده پیشاپیش در متن داستان حاضر شده است و بخشی از اثر است. یعنی هم بر روی جلد کتاب و هم در یکایک داستان­های این مجموعه. این دو بخش حاوی چند جمله کلیدی است که منعکس کننده نگاه او به زندگی و به نوعی به ادبیات داستانی است...

 

ادامه نوشته

یک عکس، یک خاطره (1). دکتر حسین پاینده در جمع داستاننویسان اردبیلی

طی دو روزی که دکتر حسین پاینده منتقد نام آشنا و مؤلف کتاب سه جلدی "داستان کوتاه در ایران" مهمان کارگاه داستان­خوانی ­ما در حوزه هنری بود، خاطرات خوشی در ذهن­مان مانده که امیدواریم باز هم تکرار شود... این هم آدرس وبلاگ استاد که خواندن آن قطعن برای علاقمندان ادبیات داستانی و نقد ادبی خالی از لطف نخواهد بود:

http://hosseinpayandeh.blogfa.com

 

تنقید 33. ("لاپ او اوزاقلاردا" "سربست تنقید"ده، نادر ازهری)

 

«لاپ او اوزاق­لاردا» حیکایه توپلوسویلا باغلی «آفتاب آذربایجان» درگی­سی­نین اَللینجی ساییسیندا گئدن سایین «نادر ازهری» یازدیغی تنقیدی، بوردان اوخوماق اولار:  

http://azergun.com/etc/tenqid_lap_o_uzaqlarda.pdf

 «سربست تنقید»لر سیراسیندان اولان بو یازیدا، یازیچی، اوخوجولارینی «شکیل بیلگیسی» (Morpholpgy) آنلامییلا تانیش ائله­دیکدن سونرا، بیر نئچه اؤیکونو بو چَرچیوده آنالیز ائتمه­یه چالیشیر. 

***

بورا کیمی کیتابیما گؤره یازیلیب اَلیمه چاتمیش تنقیدلری، «مین بیر گئجه»­­نین «تنقید» بؤلوموندن (http://1001gece.blogfa.com/cat-4.aspx) یاییملاماغا چالیشمیشام. البتته آیری آیری نشریه­لرده چاپ اولموش بیر نئچه یازینی دا ـ هله ایندی­یه کیمی ـ اَلده ائده بیلمه­دیییم تنقیدلر ده وار. اونلار دا الیمه چاتسا، بو بیری­لره تای اونلاری دا حتمن اوخویوب، اؤیرَنه بیله­جه­ییم سؤزلری اؤیرَنیب، متن­لرینی ده «مین بیر گئجه»­نین اوخوجولارییلا پایلاشاجاغام. آشاغیداکی تنقیدلری، «مؤوضوع اوزره آرشیو»ین، «تنقید» بؤلوموندن الده ائتمک اولار:  

به بهانه­ی انتشار مجموعه داستان لاپ او اوزاق­لاردا، احمد صیقلی ـ مدرن ادبیاتا دوغرو ۱: «لاپ او اوزاق­لاردا» اؤيكو توپلوسونا بیر باخيش، محمود مهدوي (تنقید ۱) ـ مدرن ادبیاتا دوغرو ۲: «لاپ او اوزاق­لاردا» اؤيكو توپلوسونا بیر باخيش، محمود مهدوي (تنقید ۵) ـ مدرن ادبیاتا دوغرو ۳: «لاپ او اوزاق­لاردا» اؤيكو توپلوسونا بیر باخيش، محمود مهدوي (تنقید ۱۰) ـ ایت مسئله­سی، حامد احمدی (تنقید ۶) ـ قارا باسما ياشام، علی نوری (تنقید ۸) ـ  «اوچ گؤرونتو، بير قارا باسما» اؤيكوسو؛ ايچ مونولوق و ذهن آخيمي، جعفر بزرگ‌امين (يارين) (تنقید ۹) ـ «لاپ او اوزاق­لاردا» کامئرانین کادری ایچینده!، بولود مرادی (تنقید ۱۴) ـ پیروزی بر زمان؛ کتاب «لاپ او اوزاق­لاردا» در نمایی نزدیک، حسن فیضی (تنقید ۱۷) ـ کمی نزدیک­تر؛ نگاهی به مجموعه داستان «لاپ او اوزاق­لاردا»، وحید علیرضایی (تنقید ۱۹) ـ کلیتی تبیینی از مجموعه روایت­های رضا کاظمی، آیدین ضیایی (تنقید ۲۲) ـ «لاپ او اوزاق­لاردا»نین اوچ اؤیکوسونو اوزومه توتاراق؛ اؤلوم مسئله­سی، ربابه قلی­زاده (تنقید ۲۳) ـ هؤرولموش اؤیکو، بیز و کاظمی!؛ نگاهی  کوتاه به داستان کوتاه «هؤرولموش خاطیره­لر، من و آتام» نوشته­ی رضا کاظمی، ابراهیم عادل­نیا (تنقید ۳۰) ـ «لاپ او اوزاق­لاردا» سربست تنقیدده، نادر ازهری (تنقید ۳۳) ـ  

تنقید 32. (آیاقلاریمی هارا سئوسَم قویاجاغام، مهدی نظری)

آیاق­لاریمی هارا سئوسَم قویاجاغام!

(فهیمه مصطفی­پور یازدیغی «بؤیوک آغا نه واخت گله­جک» اؤیکوسونه بیر باخیش)

مهدی نظری

 

چاغداش تحکییه ادبیاتی (ادبیات داستانی)، هنر و توپلوم (جامعه) کیمی دَییشیلمَک حالیندادیر. بو دَییشیلمه­نین آدینی ایره­لیله­ییش قویوب قویماماغیمیز دا، اؤزو باشقا بیر مسئله. دونیا ادبیاتی چوخدان بَری مدرن و پست­مدرن آخین­لارینا قوشولوب­دور. بیزیم ادبیاتیمزدا دا آزاراق بو آخین­لارین ایزینی گؤرمک اولار. بونا باخمایاراق کی، "مدرن و پست­مدرن ادبیات، سنت­ـندن مدرنیته­یه اوغرایان توپلومدا یارانا بیلَرمی یوخسا یوخ" سورغوسو  اینسانی علومدا، ها بئله هنر و ادبیاتدا، چکیشلی – برکیشلی بیر مبحث ساییلیر.

هر حالدا، بوردا یئرسیز اولدوغونا گؤره، بو بحثدن واز کئچیب، «بیزیم اؤیکو ۴۰» باشلیغی آلتیندا گئدن "فهیمه خانیم مصطفی­پور"ون «بؤیوک آغا نه واخت گله­جک» حیکایه­سینی اوخودوغوموزدا، اونو مدرنیزم آخینیندان اؤنجه یارانمیش رئالیزم مکتبی اساسیندا یازیلمیش بیر اثر گؤروروک. ]وورغولاییم کی، مدرنیزم و پست­مدرنیزم ادبیات وهنرده آخین (جریان) و دوروم (موقعیت) کیمی تعریفلَنیر آمما رئالیزم ادبی مکتب و بیر سبک کیمی تانینیر و آیری مکتب­لر کیمی قورال­لاری و اؤزل آنلامدا مانیفستی وار.[ آنجاق هانسی مکتب یوخسا سبکده یازماقدان اؤنملی، اؤیکونون هر فاکتی­نین اؤز یئرینده گتیرمه­سی­دیر و منجه «بؤیوک آغا نه واخت گله­جک» حیکایه­سی اؤز حددینده بو گؤرَوی (وظیفه­نی) یئرینه یئتیریب­دیر.

اؤیکو ـ ساده، ایستی­قانلی و آخارلی بیر اثر کیمی حیس­ـه اؤنم وئردییینده، تکنیکدن ده واز کئچمه­ییب، بیر سیرا چاتیشمامازلیق­لارییلا بئله یئنه باشاریلی بیر اؤیکو ساییلا بیلیر.

اؤیکو، "اول شخص" ایله روایت اولور و خطی بیر روایتی وار. بو راوی­نین واسیطه­سییله اوخوجو اصلی کاراکترین یاشامینی و ایچینده­کی اظطیراب، قورخو و اومیدلارییلا تانیش اولور. اؤیکونون قورغوسونا (طرحینه) باخدیغیمزدا، بو راوی­نین اولماسی گرَکلی گؤرونور و دئمک راحاتجاسینا بو واسیطه­یله ایلک کاراکترین ایچ دونیاسینا گیرمک اولور. وورغولادیغیمیز کیمی، اؤیکو خطی بیر روایتله قاباقا گئدیر؛ یعنی بیر نؤقطه­ده باشلانیب، آردی اولاراق، بیر نؤقطه­ده ده سونا چاتیر. تحکیه ادبیاتیندا، و اؤزللیکله رئالیزم مکتبینده بو روایتله یارانان اثرلرین اؤرنه­یی (نمونه­سی) چوخدور. بو نوع روایتین ]هر روایت کیمی[، گوج و چیخاری ایله یاناشی چتینلیک­لری ده وار. او جومله­دن، گؤز قیرپیمیندا یوروجو و خنثا بیر اثرین یارانماسینا سبب اولا بیلر کی، بو اؤیکونون قورغوسونون قورولوشو (ساختاری)، یازارا اوغورلا بو بوتکنیکدن استیفاده ائتمک ایمکانینی یارادیر. اؤیکونون قورغوسونا دیقت یئتیرسک، "تعلیق" فاکتینی اوندا گوجلو بیر اؤزللیک کیمی سئچه بیلَریک. بو فاکت، و داها دوغروسو اوندان یاخشی قوللانماق، اوخوجونون اؤیکونو سونونادک اوخوماسینا سبب اولور... 

 

ادامه نوشته

تنقید 31. (اؤتری بیر باخیش، مهدی نظری)

مین بیر گئجه: "بیزیم اؤیکو ۳۳"ـدا گئدن حیکایه ایله باغلی ("کانادا ایچکیسی­نین تابلوسو"، علی نوری)، سایین مهدی نظری طرفیندن اَلیمیزه یئتیشن آشاغیداکی تنقیدی بیرلیکده اوخویوروق.

***

 

"کانادا ایچکیسی­نین تابلوسو" اؤیکوسونه

 اؤتَری بیر باخیش

("منیم­کیلیک" سؤزجویونو "همذات­پنداری­"یه قارشیلیق گتیره­رک؛)

مهدی نظری

 

ــ سایین "آیدا بیات" طرفیندن باشقا ایکی اؤنَری: "همذات­پنداري" سؤزونه: ]"منیم­کیلیک­" کلمه­سیندن علاوه،[ "اؤزدَش" سؤزجویو و "اؤزومسه­مك" فعلیندن ده  قارشيليق (معادل) تؤره­ده  بيلَردينيز.

ـ سایین "قادر جعفری": منجه، "اؤزدَش" سؤزو داها یاخشی و یارارلی اولور. اؤز + دش (داش) ترکیبیندن یارانمیش بو سؤز، "همزاد" آنلامیندادیر و اؤزدش سانماق ایسه "همزادپنداری" آنلامینی وئریر.

 

"کانادا ایچکیسینین تابلوسو" اؤیکوسونه و اؤزللیکله قورغوسونا (طرحینه) یاناشدیغیمیزدا، ساده بیر قورغویلا توش گلیریک. نییه کی، اؤیکو و اونون تَملی اولان قورغو، یالنیز بیر اولایین (حادیثه­نین) اوستونده فیرلانیر؛ نئچه گون اؤنجه کاراکترین یاشاییشیندا باش وئرن اولای. بو سیرا اؤیکولری اوخودوغوموزدا، "رضا براهنی" جینابلارینین "قصه نویسی" باشلیقلی کیتابیندا قوللاندیغی "عرضی" اصطیلاحینی، داها یاخشی مَنیمسه­مک اولار. دئمک، بو بیچیم اؤیکو و قورغولاردا زامانین ائنی (عرضی) اوزوناسینا رغمن چوخ اؤنم داشیییر و اغلب بیر اولایین سونوجوندا یارانان اؤزل دوروم، دویغو و باشقالاری آچیقلانیر؛ ادبیات و گئنللیکله (عمومیتله) هنر ساحه­سینده، تعریفین چَتینلیک­لرینه باخماییب، بو تعریفدن قیراق استیثنالاردان واز کئچرک.

اؤیکوده اصلی کاراکترین سوگیلیسی­نین باشقا آداملا ائولَنیب و بونا توی کارتی یوللاماسی، همن اولای­دیر آمما اؤیکونون چوخو و یازی­نین یوزده دوخسان بئشی (سؤزجوک­لری سایمیشام!)، بو حادیثه نین کاراکتر یاشامیندا بوراخدیغی ائتکینی (تاثیری) آچیقلاماقدادیر. بوندا دا، البتته یازارین گوجو و اوندان دولایی اوغور (موفقیت) یوخسا اوغورسوزلوغون گؤرمک اولار...

ادامه نوشته

تنقید 30. (هؤرولموش اؤیکو، بیز و کاظمی!/ ابراهیم عادل­نیا)

مین بیر گئجه: اونونلا "تنقید ۲۹"ـدا تانیش اولدوغوموز سایین ابراهیم عادل­نیا، ۱۳۸۸ ـین اسفند آییندا "حوزه هنری" و "حفظ و نشر آثار دفاع مقدس" قوروم­لاری­ برپا ائتدییی بیر اوتورومدا بو یازینی اوخوموشدور. اونا بَسله­دیییم سایغیلاریملا بیرگه، "بیزیم اؤیکو ۳۴" باشلیغی آلتیندا گئدن حیکایه ایله ایلگیلی اولان بو تنقیدی بیرلیکده اوخویوروق.

***

 

هؤرولموش اؤیکو، بیز و کاظمی!

)نگاهی  کوتاه به داستان کوتاه «هؤرولموش خاطیره­لر، من و آتام»، نوشته­ی رضا کاظمی(

 

ابراهیم عادل­نیا

 

داستان "رضا کاظمی"  داستان «هؤرولموش خاطیره­لر، من وآتام» نیست، بلکه داستانی است که نوشته نشده است.  ]بیزیم اؤیکو 34.[ پنهان سطرهایی است زیر آب که قرار است خواننده از موضع مخاطب از یک سو و نگارنده از موضع منتقد از دیگر سو، از زیر آب بیرونش بکشند. چرا که به نظر می‌رسد کاظمی در این داستان به شدت وفادار به نظریه داستان "ارنست همینگوی" است. همان جریان معروف کوه یخی که هفت هشتمش زیر آب است؛ نظریه­ای که به نویسنده توصیه می­کرد اگر از عمل حذفی که انجام می­دهد مطمئن باشد می­تواند همه چیز را حذف کند و ببیند که قسمت حذف شده چه قدرتی به داستان می­دهد و برای این نظریه چقدر داستان خوب و بکر که ننوشت. به خاطر بیاورید داستان «گوشه­ای روشن و پاک» یا داستان «آدم کُش­ها»یش را ... و شاید نه، که حتمن خواسته است هم متعهد به عملی کردن حرف "آنتوان چخوف" باشد که قبل تر از "همینگوی" اعتقاد داشت نویسنده پس از نوشتن باید اول و آخر داستانش را پاک کند و کاظمی اطاعت کرده و اول و آخر داستانش را پاک کرده است. اما اگر نویسنده دستش بلغزد و از وسط‌های داستان هم پاک کند چه؟ ...

ادامه نوشته

تنقید 29. (حضور قاطع مرگ، ابراهیم عادل نیا)

مین بیر گئجه: "بیزیم اؤیکو ۳۰"ـدا گئدن سایین محمود مهدوی­نین "ایییرمی دؤرد آغ اولدوز" حیکایه­سی، مین بیر گئجه­ده یاییملاناندان سونرا، اؤیکوسئور اوخوجولار طرفیندن بیر بیریندن فرقلی اولان تَپکی­لر[عکس­العمل­لر] چاتدی. بو اؤیکویه گؤره یازیلمیش تنقیدلرین بیری ده سایین ابراهیم عادل­نیانین دَیرلی یازیسی­دیر. بو تنقید، ۱۳۸۸ ـجی ایلین اسفند آییندا اردبیلین هنری حوزه­سینده کئچیریلمیش ادبی بیر اوتورومدا اوخونموشدور. ابراهیم عادل­نیا (اردبیل، ۱۳۵۹) تنقیددن علاوه، شعر ساحه­سینده ده اوزون ایل­لر چالیشیب، ایران سویه­سینده ایسه اؤنملی ادبی اؤدول­لر (او جومله­دن "خط سوم"، "شب­های شهریور"، "شعر و قصه جوان"، "دانشجویان کشور" و ...) قازانمیش­دیر. تورکجه و فارسجا "دیازپام­لار چییینینده یوخولاریم" و "مرگ، یکدست سفید می­پوشد" شعر توپلولاری دا یاخین گله­جکده چاپ اولوناجاق اونون ایلک شعر کیتاب­لاری­دیر. آیری بیر یئرده چاپ اولمادان، تنقیدینی مین بیر گئجه­دن یاییملادیغینا گؤره ال­لرینه ساغلیق دئیه­رک، اونو بیرلیکده بورادان اوخویوروق.

***

     

حضور قاطع مرگ

(نگاهی به داستان «ایییرمی دؤرد آغ اولدوز»، نوشته محمود مهدوی)

 

ابراهیم عادل­نیا

 

 

آنکه می­خندد، هنوز خبر دهشتناک را نشنیده است. «برتولد برشت»

تنها نتیجه مواجه ما با ادبیات و داستان جنگِ این سال­ها، تنها کولاژی از تصاویر پاکیزه است از آدم­هایی که از خصایص بالای انسانی برخوردارند. آنقدر آسمانی و دست­نیافتنی که باورکردنشان بسیار مشکل می نماید.  قهرمانانی که با رشادت تمام و رشک­انگیزی بسیار بر بلندای قله­ها ایستاده­اند. ایضا بگیرید این موارد را در تمام زمینه­های هنری­مان از سینما و تئاتر گرفته تا نقاشی و عکاسی و غیره. تحقیقن به همین دلیل است که در طول این سال­ها به کمتر داستان یا فیلمی بر می­خوریم با موضوع جنگ، منتها با آدم­هایی معمولی که کنش و واکنش­هایی از جنس زمین و اطراف خودمان داشته و ملموس و باورپذیر باشند. (استثنائات را بگذاریم کنار که به قول "محمود دولت­آبادی" هیچ­وقت شامل قاعده نمی­شوند.)

 هنر این چند سالِ ما به طور اعم و داستان نویسی ما به طور اخص، نتوانسته­اند  ماجرا را آنچنان­ که باید و شاید واقع­بینانه ببینند. چه به لحاظ کیفی و چه به لحاظ کمی. با توجه به پتانسیل یسیار بالای جنگ برای خلق و تولید آثار داستانی، به دلایل بسیار که خارج از حوصله و بحث این نوشته است، کم داشته­ایم یا اصلن نداشته­ایم آثاری که در خور توجه بوده و قابل عرضه و پخش برای مخاطب جهانی باشند؛ از نوع "جنگ و صلح" و "وداع با اسلحه­ها" و از این قبیل. همه آن استثنائاتی هم که تولید شده، اگر مثال­شان بزنیم زیر غبار حاشیه­هایی که برایشان بوجود آمد گرفتار آمده و دیده نشدند و اگر هم شدند، جریان­ساز نشدند. آثاری که در خوش­بینانه­ترین حالت ممکن به انگشتان دو دست نمی­رسند و همان­ها هم بیشترشان به خاطر جسارت­شان در پرداخت موضوع بوده که مطرح بوده­اند نه به دلیل خصوصیات بارز تکنیکی و اجرایی. هر چند  آثاری در خور توجه هم بوجود آمده­اند اما نه تا حدی که ژانری به نام داستان­نویسیِ جنگی همپای سایر ژانرهای دیگر به وجد بیاید...

ادامه نوشته

تنقید 28. "ائلجه بیلن" یوخسا "بیلگه"؟، قادر جعفری

مین بیر گئجه: "دانای کل" آنلامیندا ایشله­نیلن "ائله­جه بیلن"، "بیلگه" و "هر شئییی بیلن" سؤزجوک­لرییله باغلی آچیقلامادان سونرا، باشقا بیر دَیرلی یازی دا قارشیمیزدادیر. سئوگیلی قادر جعفری­یه اؤز دَرین سایغی­لاریمی بیلیندیره­رک، "ائلجه بیلن یوخسا بیلگه؟" باشلیقلی یازیسینی بیرلیکده اوخویوریوق.  

***

 

"ائلجه بیلن" یوخسا "بیلگه"؟

قادر جعفری

 

 منجه، بونو آراشدیرماق اوچون هر بیر یازینسال یازیدا اولان باخیش آچیسی ایله تانیش اولماق گرَکلی­دیر. هر ندن اؤنجه، یازار، اؤز ناغیلینی اؤزَل باخیشلا یازیر. دوغروسو، هر یازار، ناغیل­لارینین سایی قدَر، اؤزَل باخیشی واردیر. ناغیل­لارین ریوایتی ایسه، یازارین راوی ایله، هم ده، راوی­نین کاراکتئرلر و اوخوجو آراسینداکی ایلگی­لرین نئجه یارانماسیندان آسیلی­دیر. عمومییتله، یازار، یا ناغیلینداکی کاراکتئرلردن «بیلگه» (سوم شخص، دانای کل. من اؤزوم «بیلگه» ایله راضیلاشدیغیم اوچون، اونو قوللاناجاغام.) کیمی یارارلانیر یا دا بیرینجی کاراکتئردن (اول شخص، بورادا من «اؤز» سؤزجویوندن یارارلانماغی اؤنَری وئریرم. بلکه گله­جکده بونون اوزَرینده فیکیر پایلاشاق.) یارارلاناراق، اونو بوتون اولای­لارین مرکزینده یئرلَشدیریر. یا دا، اولای­لاری قیراقدان گؤرَن بیریسی­نین دیلی ایله ناغیلینی سؤیله­ییر. یازیچی، ناغیلیندا بونلارین بیریندن یا هر ایکیسیندن ده ناغیلیندا یارارلانا بیلَر.

ناغیل، بیلگه باخیش آچیسیندان یازیلدیغیندا، یازار، بیلگین تانری سایاق (دانای کل) اوجالیقدا دوروب، کاراکتئرین ایچ و دیش دونیاسینی گؤروب، ها بئله اونلارا عایید قرارا گلیر. بئله اولدوقدا، اؤزو ناغیلا قاتیلماییب، بوتون اولای­لاری گؤرمک اوچون بیر هوندور یئر آختاریر. ناغیلی ریوایت ائدن، یازار یوخ، یازارین کؤلگه­سی (وجود ثانی)دیر کی، یازارین، دونیا گؤروشو، عادت و بوتون ذهنی توتوم­لاری ایله نَسنه­سل دنه­مه­لرینی پای آلمیش، اونلاری «بیلگه» کاراکتئرینه آشیلاییر. بئله­لیک­له، یازارین اَلی ناغیلدا دویولمامالی­دیر. یئرلی اولاراق، سایین دوستوم "ایلقار بَی مؤذن­زاده" منیم «قافلانلاشماق» اؤیکومون "اکبر اؤزَل تمکینلییی ایله، سارسیلماز ایراده­سینی بیر آذربایجانلی کیمی گؤسترمه­لی­ ایدی" تومجه­سینه بو قونودا توخانمیشدی. بورادا، یازارین سسی آچیقجا بَللی ایدی. بیلگه باخیش آچیسیندا، بعضن یازار، کاراکتئری­نین ایچ و دیش یاشامینی دَریندن یاخشیجا آچیقلایا بیلیر و اؤز الی­نین ایزی دویولمادان اوخوجویا کیچیک بیر اینسانی توپلوم یارادیر.

ناغیل بیرینجی کاراکتئرین طرفیندن ریوایت اولونورسا، یازار ایکی چئشید داورانیر. بیرینجیسی بو کی، یازار اؤزو بوتون اولای­لارین مرکزیده­دیر. بئله اولدوقدا، یازار بیرینجی کاراکتئرین روحونا هؤپوب، حیسس، دوشونجه و خیال قووه­سی ایله گؤروب، اینسان و نسنه­لردن دنه­مه­لرینه سؤیکه­نه­رک، چئوره­سینده­کی دونیانی آچیقلاییر. بئله اولدوقدا، اولای­لارا طرف­سیز یاناشماییب، یازارین طرفینی توتور. ایکینجیسینده، بیرینجی کاراکتئر یازار طرفیندن اولای­لاری گؤرمه­لی و تعریفله­مه­لی­دیر. (بو آچیقلامالاردا، تنقیدچی­لرین تعریف­لرینده چوخ فرقلی باخیش اولمادیغینا گؤره، یالنیز دوکتور "رضا براهنی"نین «قصه نویسی» کیتابیندن یارارلانمیشام.)

بو قیسا آچیقلامالارلا سؤزوموزون اصلی قونوسو یعنی «"ائلجه بیلن" یوخسا "بیلگه"؟» سوروسونا دؤنمک ایسته­ییرم. ایکی نَدَنله، منجه، «بیلگه» سؤزوندن یارارلانمالییق:

...

ادامه نوشته

تنقید 26. (دیکدابان باشماقلارین تیکتاک سَسی، ایلقار مؤذن زاده)

مین بیر گئجه: "بیزیم اؤیکو"نون اوتوز ایکینجی حیکایه­سی یاییملاناندان سونرا، کامئنت­لر بؤلومونده او بیری اوخوجولارین باخیش­لارییلا یاناشی، سایین یازیچی و شاعیر ایلقار مؤذن­زاده ده اؤز دَیرلی نوت­لارینی بیزله پایلاشمیشدی. بو اوخونوشون اؤنملی اولدوغوندان، یئنه اونو بیرلیکده "تنقید ۲۶" باشلیغی آلتیندا اوخویوروق. دئمه­لی، یازی­نین باشلیغی، "مین بیر گئجه" طرفیندن سئچیلمیش­دیر. 

***

 

دیک­دابان باشماق­لارین تیک­تاک سسی!

ایلقار مؤذن­زاده

سارای محمدرضایی­نین "قیرمیزی فینجان" اؤیکوسو اؤتَری بیر باخیشدا

 

بو اؤيكوده، يازيچي، زامان باتلاغيندا ايليشَن و هانسي­سا نَدن­لردن (!) داريخان بير كاراكتئري تصويره چكيب­دير و اؤيكويه وئريلَن گؤزله­مه­لي بير بويا ايله، اينتيظار و يالقيزليق مقوله­لريني گؤزه­لجه­سينه، گوده تومجه­لرده (جومله­لرده)، گوجلو و ديري تصويرلرله ياراديب­دیر. تومجه­لرين گؤزَل بير فضاسازليغين قوللوغوندا اولماغينا بير نئچه اؤرنك گتيريرم:

پيسخولوگيا باخيميندان "دويغو" و "ايدراك" مسأله­سينه باخساق، كاراكتئر چرچيوه­سينده باش وئرن اولاي­لاري، دويما آراج­لاريیلا (گؤز، قولاق، ...) دويوب، بئينينده اولان آني­لار، دئنه­مه­لر، دوشونجه و دويغولارلا، اونلارا اؤز ايسته­ديیي مفهوم­لاري باغيشلاييب ايدراكا چاتديرير. بوردا، اينتيظار و يالقيزليق بويالارينا گؤره، قادينين ديك­دابان باشماغينين سسي، ساعاتين تيك­تاكينا بنزه­ديليبدير. (اؤنجه كاراكتئر ديوارداكي ساعاتا دا ايشاره ائتميشدي.) ...

ادامه نوشته

تنقید 25. آت اوستو بیر باخیش! (داغیدیجی تنهالیق، محمود مهدوی)

 

داغيديجي تنهاليق!

"رقیه کبیری"­نین "باخيجي" و "رومانتيك بير گئجه" آدلی اؤيكولرینه آت­اوستو بیر باخیش

 

محمود مهدوي

 

۱. ایلک اؤنجه، "مین بیر گئجه" واسیطه­سییله سایین "رقیه کبیری"­نین قلمی ایله تانیش اولدوغومدان اؤز سئوینجیمی بیلدیرمه­لی­یم. بو یازیچیدان (شعردن چوخ،) یئنی اؤیکولر اوخویاجاغیمیزین آرزوسویلا، اونا دؤنه­لرله سلام یازیچی خانیم! دئییرم.  

۲. "رومانتیک بیر گئجه"­ـنی "مین بیر گئجه­"نین "بیزیم اؤیکو ۳۱" باشلیغی آلتیندا اوخودوغومدان سونرا، "آفتاب آذربایجان" درگیسی­نین اوتوز آلتینجی نؤمره­سینی ده چتین­لیک­له تاپیب "باخیجی" آدلی حیکایه­سینی ده اوردان اوخودوم. «باخيجي» قديمدن «طالئعه باخان» آنلامیندا ایشله­نیب­دیر. منجه، اؤیکونون آدی «ايشلَك‌چي/ ايشدَهچي» اولسايدي، داها گؤزَل اولا بيلَردي.

"باخيجي"ـ‌دا داغيديجي بیر تنهاليق وار. بير كيشي اون ايل‌دير آروادي­نين مريض‌لييي ایله ياتيب دورور. او گونو گوندن قوجالسا دا، اوندا اولان غریزه اوزره ايستك‌لر هله يئرينده‌دير. بورداكي كيشي صئكص دالیيجاق دئييل. او دام ـ ديواردان داريخيب­دیر. سس‌سيز قالماقدان بئزیب­دیر. قزئت اوخوماقدان زارا گليب­دیر. او بيريیله دانيشماق ایسته­ییر. کیشی بو مدرن‌لَشميش دونيادا لاپ تك قاليب. ائله بو مدرن دونيا طلب­لری اساسيندا دا آروادينا ايشلَك‌چي توتوب­دور. آنجاق ايندي اؤزو او ايشلك‌چي­يه ايليشيب قالیب­دیر. يازيچي چوخ ائحتياطلا بو كاراكتئري ياراتماقدادیر. او چوخ راحاتجاسينا كيشيیله ايشلَك‌چي آراسيندا ائهتیراسلی آن­لاری یاردا بیلردی، آمما ـ منجه ـ يازيچي‌نين قادين اولدوغوندان، و قادين‌لارين ايچَري دونياسيني یاخشیجا تانيديغيندان، اؤیکوده اساسن بئله بير اولای باش وئرمه­ییر. ايشلَك‌چي‌نين ايشي اوندان بوندان گؤزَتلَمک و آز چوخ پول آلماق‌دير. بوردا، بلکه ده، ائو يیيه‌سي­نين اونا بَسله‌دييي علاقه، قادینا یونگول بير زاد گلير. "باخيجي" بو گونكي زامانين اؤيكوسودور. انسان و اونون ايچ دونیاسیندان كئچن‌لر. بو گونكي اؤيكولرده، یالنیز، آتوم بومباسي پارتلامیر. اؤیکوده­کی كيشي‌نين یالقیزلیغی، منجه آتوم بومبالاریندان دا قاباق‌دير.

بير ده، "باخیجی"­ـدا يازيچي قاداغان اولموش بير ایلگینی چوخ باجاریقلا يازيب­دیر. بو اؤيكوده نه يئرسيزجه جيسمي رابیطه‌لره چكيلمک وار، نه ده بوش­بوغازلیق. سكوت، اولدوقجا هر نه‌يي بيزه باشا سالير؛ ديواري دَليب، كيشي‌نين ایسه باغريني دئشير. بورداكي سس­سیزلیک، پيلته‌سي يانميش ديناميته اوخشايير؛ داليسيیجا بؤيوك پارتلاييش اولاجاق ديناميت. بورداكي پارتلاييش، آخيردا ايشلَك‌چي‌نين داها اورا قايتماماغي‌دير...

۳. "رومانتيك بير گئجه"‌ـده، یازیچی اؤيكونو باشلاماميشدان قاباق، اوخوجویا بو گئجه هر نه­یین رومانتيك اولاجاغینی سؤیله­ییب­دیر... عزيز اوخوجو! سن بوردا دوشونجه آختارماماليسان! ائله بويلانيب او ایکی نفرین اوتاغینا باخسان، تئي كئف، گؤزَلليك، بير ده آشيب داشان سئوگي گؤره‌جك­سن! بو اؤيكوده، نثر آخارلي و راحات‌ اولسا دا، هر نه آمما اوزده قاليب­دیر. اؤيكونون دَرين‌لييي يوخدور. بوردا قادين هر ايش گؤرسه‌ ده، آخيردا كيشي گليب كنترل اَلينده تلويزيون قاباغيندا خورولدايير! يازيچي، كيشي‌لرين کاراکتئرینی تانیسا دا، اؤیکوسو آنجاق گوجلو اؤیکویه اوخشامير...

منجه، "رقیه کبیری" قادین کاراکترلرینی هئچ بیریمیز یازا بیلمه­دیییمیز قدَر گؤزل یازیر؛ کئشکی اونون اؤیکولرینده مین بیر قادین یاشاسین!  

 

تنقید 24. (اؤلوم مسئله ـسی، ربابه قلیزاده)

مین بیر گئجه: ربابه قلی­زاده (اردبیل، ۱۳۵۹). اوندان چوخراق شعر اوخوموشوق. ها بئله، اوشاق ادبیاتیندا چالیشان جیددی یازیچی­لاردان بیری­دیر. دانیشگاه تحصیلاتینی بیتیرَندن سونرا، ایندی­لیکده معللیم­چی­لیک­له مشغول­دور. آشاغیداکی یازینی، ۲۳/۷/۱۳۸۸ تاریخینده کیتابیملا باغلی اردبیلده کئچیریلمیش ادبی بیر اوتورمودا اوخوموشدور. ال­لرینه ساغلیق دئیه­رک، یازیسینی سیزینله ده پایلاشیرام.

***

 

"لاپ او اوزاق­لاردا"نین اوچ اؤیکوسونو اوزومه توتاراق

اؤلوم مسئله­سی

ربابه قلی­زاده

رضا کاظمی­نین «لاپ او اوزاق­لاردا» باشلیقلی اؤیکو توپلوسونو کئچَن ایل یایدا اوخوموشدوم، آنجاق بو اوتورومون کئچیریلمه­سی، من اوچون بو کیتابی یئنیدن اوخوماغا بیر بهانه اولدو. تصویرپردازی، شخصیت­پردازی و طرح، اؤیکولرین اَن گؤزه چیرپان اؤزَللیک­لری­دیر.

بو حیکایه­ توپلوسوندا، "اؤلوم" مسئله­سی ده اؤزَل بیر یئر قازانماقدادیر. اؤیکولرین یوزه اَللی­سی اؤلوم قونوسونا عاییددیر و یا بو مضمونو اؤزویله داشیییر. اؤرنَک اولاراق، بو اؤیکولری یادینیزا سالیرام: "ایکی خیابان او یانلیق"، "هؤرولموش خاطیره­لر، من و آتام"، "شَکَری چوخدور بو قهوه­نین"...

                  

 ساغدان سولا: رضا کاظمی، ساسان ناطق، ربابه قلیزاده.

ادامه نوشته

تنقید 23. اؤتَری باخیشلار (کامئنت یازیلاری/ نادر ازهری، ایلقار مؤذنزاده، رضا کاظمی)

مین بیر گئجه:

ـ سون گون­لرده، نهایت "یاشماق سایبر درگیسی" ده یاییملاندی. بو درگی­نین بوتون امکداش­لارینا داها بؤیوک اوغورلار آرزوسویلا، ـ بو سایتین آچیلیشینا گؤره ـ بیر اوخوجو کیمی ایلک اؤنجه اؤزومه، سونرا ایسه هر هانسی ادبیات­سئور اوخوجویا گؤزلَریمیز آیدین دئییرم. سایین یازیچی "حامد احمدی"ـ­نین ادبی باش­یازارچیلیغییلا بوراخیلان بو الکترونیک درگینی اوخوماق اوچون، بو آدرسی تیکله­یه بیلَرسینیز:  http://www.yashmaq.com/

ـ "اؤیکوجوک ۱۴" باشلیغی آلتیندا یاییملانمیش "بستنی­چی اوغلان" حیکایه­جییینی یاییملادیغیمدان سونرا، کامئنت­لر بؤلومونده چوخ دَیرلی باخیش­لارلا اوز اوزه گلدیم. گؤستریش­لرینی اَسیرگه­مه­دیک­لرینه گؤره، بوتون سئوگیلی یازیچی ـ اوخوجولارا اؤز سایغی­لاریمی بیلدیره­رک، سایین­لار "نادر ازهری" و "ایلقار مؤذن­زاده"ـ­نین اؤتَری باخیش­لارییلا بیرگه، اؤیکوجوک­له باغلی یازدیغیم بیر یازینی دا بیرلیکده بوردان اوخویوروق: 

***

نادر ازهری: بوتون اؤنم، دوندورمانین اَریمه­یینده­دیر البتته. دوندورمالارین اَریمه­یی، قونونو تام بَسیط­لیغی ایله دراماتیک دوروما سوخور، او دا ایکی دوزئیده: بیریسی رئال دوزئیده، یعنی دوندورما ساتان اوغلانین اولان­قالان آزاجیق یاتیریمی ایتیب باتیر و اوندان اؤنَملیسی سانکی دوندورمالارین اَریمه­یی رئال حیاتین اَسکیک و آجیماسیز قورال­لاری­نین صاف و رومانتیک ایلیشگی­لر قارشیسیندا اؤز دایانیشما و دوزه­نی­نین ایتیرمه­سینی قانیتلاییر. دئمک، بو اؤیکوجوک دوندورمانی دوغال فورمادا، بیر سیمبولا دا چئویریر. بورادا، اؤیکوجویوموزون صینیف­سال قونویا دا سورتوشمه­یینی آنیمسامالی­ییق. باشقا یؤندن، اوخوجونون آرتیق­تاماهلیغی جاواب­سیز دا قالا بیلیر. اؤیکوجوکده قیزین دورومو سونونا قدَر ایضاح اولونور و سونا چاتیر؛ آمما گرَکلی اولمایاراق، کئشکی اونون دویغوسوندا دا، بیر دراماتیک اولایی یاشاردیق. آنجاق بو ایش گوج­سوز فورمادا حیاتا کئچیرسه، اؤیکوجویون بوتونونو محو ائده بیلیر. سون اولاراق، بو اؤیکوجویون قونوسو اینسان­لارین ایلیشگیسی اوزره و جیفت قارشیلیق دوروموندا یازیلمیشدیر.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــ

اؤنم: اهمیت/ قونو: مؤوضوع/ دوروم: موقعیت/ دوزئی: سَویه، ساحه/ یاتیریم: سرمایه/ قورال: قاعیده/ ایلیشگی: رابیطه/ قانیتلاماق: آنلاتدیرماق، بیر نؤوع خاطیرلاتماق، باشا سالماق/ دوغال: طبیعی/ جیفت قارشیلیق: تقابل دوگانه/

 

ایلقار مؤذن­زاده: هر اؤیکوده (حئکایه­ده) بو کؤکسل اصلییته دیققت ائتمه‌ییمیز گرَ‌کلی­دیر:
یازیچی اؤز بللی مقصود و آماجینی یئتیرمکده، نه قدَر اوغور قازانیب؟
اؤیکو بونو دئمک ایسته‌ییر: یوخسول بیر بستنی (دوندورما) ‌ساتان اوغلان، سئوگی و سئویب‌ سئویلمَک دویغولارینی نئچه آن­لار اله گتیرمک اوچون، ("ازهری" جیناب­لاری ‌دا‌ قئید ائتدییی کیمی،) بوتون یاتیریمینی ‌دا الدن وئرمه‌یه حاضیر اولور و یا یوخسول بیر اوشاق، قیسیق بیر زاماندا دا اولموش اولسا، شَن آن­لاری یاشاماغا، آغیر هزینه‌لر اؤده‌ییر.
بو اثری گؤزه‌للَندیرن‌، اؤیکوجویون سونوندا بستنی‌لرین اَریمه‌یی­دیر. بوردا، بستنی‌نین اَریمه‌ییندن چوخلو یوزوم‌لار ائتمک اولار. یوخسوللوقدا یاشایان بیر اوشاق نه قدَر پول قازانسا دا، سئوگی و اَیلنجه نیازلارینی آرادان قالدیرماغا، بوتون وارلیغیندان واز کئچمه‌لی­دیر و یا بستنی‌لری اَریدن گونش دئییل، قیز ـ اوغلان آراسیندا یارانان سئوگی‌نین حرارتی­دیر! و ...

"رضا کاظمی" بوردا فقر و یوخسوللوق ژانرینا باشقا آچیدان باخماقلا و یوخسوللوغون ایچینده سئویملی بیر سئوگی یاراتماقلا، فورم باخیمیندان، گؤزَ‌ل بیر اثر یاراتماقدا اوغور قازانیب­دیر.
"بولود مرادی" جیناب‌لاری­نین دئدییی‌نین تَرسینه اولاراق، دئمک ایسته‌ییرَ‌م، بیر ـ ایکی اؤزه‌للییی نظرده آلماساق، بو یازی مینیمالیسم سَبکینده‌دیر و چوخلو چئشیدلی چَرچیوه‌لر ایچیندن، "مینیمال فیکشن" (یالنیز "مینیمال" دئمک یالنیش­دیر) و یا "fast fiction" قالیبینه یاخین‌دیر. بو نَدن‌لره گؤره، من بو یازینی مینی‌مال سَبکینده یازیلمیش بیر اثر آدلاندیریرام:
a- ساده و سرراست بیر طرحی وار.

b- مضمون و ایچَریک بوروشدورولماییب و ایچ ـ ایچه دئییل.

c- اصلی باخیش، بیر اولایین اوستونده‌دیر و بیر بؤیوک رویداد باش وئرمیر.

d- رویداد قیسا بیر زامان و مکاندا باش وئریر.

e- مکان دَییشیلمه‌سی یوخدور.

f- ناغیل یاشامدان کَسیلمیش بیر پارچانی ایفا ائتمکده‌دیر.

g- مینیمال ناغیل­لارد ]اؤیکوجوک­لرده[ طرحین کانونو بیر شخصیت یا بیر اؤزَ‌ل اولای­دیر (بستنیچی اوغلان و توپ اویناماق) و یازیچی دوغال اولاراق، شخصیته پرداخت ائله‌میر و اوشاغین یاشامیندان یالنیز بیر اؤزَ‌ل لحظه‌نی ائکرانا قویور.

آمما آخساقلیق (البته منجه!) باخیمیندان بیر نئچه نکته‌نی آرتیرمالییام:

1- بو قالیب‌لرده، یازی­لارین سونو چوخ اؤنملی‌دیر و سوندا یازیچی اوخوجونو دیسکیندیره بیلیرسه، دئمک داها چوخ اوغور قازانیر، آمما بوردا ناغیلین سونو اوخوجونو چوخ ماراقلاندیرمیر.

2- بو سایاق یازی­لاردا یازیچی عاددی بیر اولایی غیر عاددی بیر اولایا چئویریب، یئنی تجروبه‌لر اورتایا گتیرمه‌لی و اوخوجونون دوشونجه، دویغو و فیکیرینی آلیشدیرمالی­دیر. آمما بوردا عاددی بیر اولای غیرعاددی بیر اولایا چئویرلمیر.

3- اوخوجو ایلک باشلانیشدان سطیرلرین سونونا قدَر، صبیرسیزلیک­له ناغیلین سونون گؤزله‌میر، یعنی ناغیلین دراماتیک گئدیشینده و یارانان چکیش­بکیشینده، اوخوجویا یئتَرینجه اشتیاق یارانماییب و باش وئرمیش اولای اوخوجونو راضی ائتمیر (قیزین او سایاقدا چیخیب گئتمه‌یی کیلیشه‌دیر). اوخوجو سونونا چاتماغا هیجانلا تلَسمیر و ناغیلین فضاسیندا اوخوجو بیر بولماجانی چؤزوب سئوینَن بیریسی کیمی اولمور.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــ

آماج: هدف، مقصد/ اوغور: موفقیت/ اَیلنجه: تفریح/ نَدن: سبب، عیللت/ اولای: حادیثه/

                        

رضا کاظمی:  Flash fiction  آنلامیندا ایشله­نن "اؤیکوجوک"، "اؤیکو" دئییلسه ده، اونون تعریفینده آنجاق اؤیکو سؤزجویوندن یارارلانماق مجبورییتینده قالیریق! اؤیکوجوک بیر صحیفه، نئچه سطیر و یا حتتا نئچه سؤزجوکدن عیبارت اولان لاپ قیسا اؤیکویه دئییلیر. ]سون ایل­لرده، بعضی یازیچی­لاریمیزین طرفیندن، او جومله­دن سایین مرتضا مجدفر، سایین حمید آرغیش، سایین ایواز طاها و باشقالاری طرفیندن اؤیکوجوک سؤزجویو عوضینه "بایاتی کیمی حئکایه"، "کیبریتی حئکایه"، "کیبریت­لیک حئکایه"، "ان قیسا حئکایه"، "حئکایه­جیک­"، "حیکایه­جیک" و بئله کیمی سؤزلر ده ایشله­نمیش­دیر.[ اؤیکوجوک یازماقدا، ایجاز صنعتینی باجارماق چوخ اؤنملی ساییلیر؛ آمما قیساجا یازیلمیش هر اؤیکویه (حتتا مینی­مالیست اؤیکولره) اؤیکوجوک دئمک اولمور. ایلک باخیشداکی اوز اوخشارلیق­لارینا باخمایاراق، اؤیکوجوک­له "قورغو" (Plot، طرح) ایکی باشقالانان قونولاردیر. قورغویا دورغون دورومون توصیفی دئدیییمزده، اؤیکوجوکده (و اؤیکوده) بو دورغون دورومون آخیب روایت اولدوغونو گؤروروک...

 

ادامه نوشته

تنقید 22. کلیتی تبیینی از مجموعه روایتهای رضا کاظمی، آیدین ضیائی

مین بیر گئجه: آیدین ضیایی (اردبیل، 1360). ادبییاتلا ماراقلانسا دا، چوخراق آنجاق فلسفه ساحه­سینده چالیشیر. قارشینیزدا اولان آشاغیداکی یازی، کیتابیملا باغلی اردبیلده کئچیریلمیش اوتورومدا اوخونان تنقیدلرین بیری­دیر. اونون ال­لرینه ساغلیق دئیه­رک، یازیسینی بیرلیکده اوخویوروق.

***

 

با نگاهی به "لاپ او اوزاق­لاردا"

کلیتی تبیینی از مجموعه روایت­های رضا کاظمی

آیدین ضیایی

 

ویژگی کلی داستان‌های رضا کاظمی، نگاه نوستالژیک است. او دغدغه­ی تُرکی دارد. اولین ویژگی نگاه نوستالژیک، احساسات‌گرایی است، یعنی غلبه احساس بر اندیشه. داستان‌های این نویسنده داستان اندیشه نیستند. تخیل و خاطره در هم می‌آمیزند و باعث می‌شوند احساس بر اندیشه غلبه کند. از طرفی شاعرانگی زبان و نگاه نوستالژیک با هم هماهنگ می‌شوند و سعی می کنند به داستان انسجام ‌بخشند. رضا کاظمی در این‌ داستان­ها نشان می‌دهد که روایت را بلد است. او  یک راوی ‌ـ ‌ناظر است که دارد تعریف می‌کند. بنابراین داستان­ها در حد یک خاطره باقی می‌مانند و تا پایان، منتظر حادثه‌ای می‌مانیم که تبدیل به داستان شود. باید اتفاقی در متن بیافتد تا زبان خنثا بودن خود را ببازد و با دخالت احساس، چیزی را توصیف کند یا نمایش دهد. پروسه‌ی خنثا سازی زبان به همين­جا خاتمه نمی‌يابد و اين لايه‌ی روايتی در برخورد و فعل و انفعال با احساس نگارش، امكانات بي­شماری براي روایت و  واقعيت مُلغا می كند. در مقاطع مختلف داستان، زاويه نگرش، چه از نظر فردی و چه از نقطه نظر تیپیک متفاوت نمی‌شود. گاهی راوی به قضايا می‌نگرد، گاهی نگاه نسخه‌ی روايت شده‌ی زبان مورد تأكيد قرار می‌گيرد؛ زماني اين مركزيت به تُرکی بودن و گاهی به مدرنیت روایت تعلق می‌گيرد...

 

                

 

ساغدان سولا: رضا کاظمی، ساسان ناطق، آیدین ضیایی.

 

ادامه نوشته

تنقید 20. شمس درنه ـیی و ادبی اوتوروملاری (2)

 

شمس دَرنه­یی و ادبی اوتوروم­لاری (۲) 

 

مین بیر گئجه: تبریزده کئچیریلن شمس دَرنه­یی­نین ایکینجی اوتوروموندا، سایین حامد احمدی­نین "منی قالدیرین لوطفن" باشلیقلی اؤیکوسو اوخونوشا قویولدو. آشاغیداکی متن، عئینن شمس درنه­یی­نین اؤزل وئبلاقیندان گؤتورولموشدور (http://shamsngo.blogfa.com/). حیکایه­نین اؤزونو اوخوماق اوچون، مین بیر گئجه­نین "بیزیم اؤیکو 17" باشلیغینی تیکله­یه بیلرسیز (http://1001gece.blogfa.com/post-55.aspx).

شمس درنه­یی­نین سایین اؤیه­لرینه یورولمایاسیز دئیه­رک، ـ بیر ده، بئله کیمی ادبی اوتوروم­لارین او بیری شهرلریمیزده ده کئچیریله­جک آرزوسویلا ـ ، دَرنکده گئدن دانیشیق­لارین اؤزَتینی (خولاصه­سینی) بیرلیکده اوخویوروق:

                                                      ***

 

شمس: بو هفته­کی اوتوروموموزدا، سایین حامد احمدی­نین  "منی قالدیرین لوطفن" آدلی اؤیکوسونو اوخویوب اَلشدیره­جه­ییک (تنقید ائده­جه­ییک). بو گونکو اوتوروموموزون دَییشیک یانی، یازیچی­نین اؤزونون ده بوردا اولماسی­دیر. مین بیر اؤیکو یاریشماسی­نین بیرینجیسی اولان بو اؤیکونو، بیر آی یاریم اؤنجه بیر دؤنه بیرلیکده اوخودوقسا دا، آنجاق یایدیغیمیز کیتابچادا اؤیکونون آلین یازیسی­نین چاپدا دوشمه­مه­سی، ها بئله حامد بَی­ین بیلیم­ یوردونو بیتیریب تبریزه قاییتماسی، اؤیکونو بیر داها اوخومامیزا باهانا اولدو. من یولداش­لاردان ایسته­ییریم حامد بَیدن چکینمه­دن اؤز دوشونجه­لرینی سؤیله­سین­لر...  

 

ادامه نوشته

تنقید 19. کمی نزدیکتر/ وحید علیرضایی

 

مین بیر گئجه: ژورنالیست، یازیچی و شاعیر کیمی چالیشان وحید علیرضایی (اردبیل، 1355)، الکتروتکنیکـده لیسانسی، ایسلام تاریخینده ایسه یوکسک­لیسانسی وار. تحکییه ادبیاتینا گلدیکده، اؤیکو قولوندا «قد آغوش من» و «ماندانا یک فرشته بود»، ها بئله رومان قولوندا «گستاخ» باشلیقلی کیتاب­لارین یازیچیسی­دیر. «جلال آل احمد»ـین یاشاییشینی دا رومان کیمی یئنی­یئتمه­لر اوچون ایشله­میش­دیر. "هنری حوزه­سی"ـیله "محقق" بیلیم­یوردوندا اؤیکویله ایلگیلی کیلاس­لاری اولموش بو یازیچی­نین آشاغیداکی تنقیدی، بوندان قاباق اردبیلدن یاییملانان "فروغ آذربایجان" قزئتنی­نین یوز اللی آلتینجی ساییسیندا چاپ اولموش­دور.

(بو یازییلا یاناشی، «لاپ او اوزاق­لاردا» کیتابینا گؤره یازیلمیش او بیری تنقیدلری ده، بو وئبلاقین "تنقید" بؤلوموندن الده ائتمک اولار.)

***

کمی نزدیک­تر

 

(نگاهی به مجموعه داستان «لاپ او اوزاق­لاردا»)

وحید علیرضایی

 

حتا اگر به بهترین داستان این مجموعه یعنی «هاف، هاف، هاف» هم دقیق شویم، نمی­توانیم این احساس اخلاق­گرایانه را که در ساختار اجتماعی و ادبی ما رخنه کرده است را نادیده بگیریم. آنجا که بحث خصایل ضد اخلاقی بشری از ذهن نویسنده داستان بیرون می­ریزد. «رضا کاظمی» در نگاهش به بازماندگان پس از مرگ، نگاه قاضی­گونه خود را با داستان کوتاهی از «بوکوفسکی» که در همین مورد است می تواند مقایسه کند. بحث بر سر بهتر یا بدتر بودن اثر نیست، بلکه بحث بر سر این است که چرا فقط یک نگاه. نگاهی که حتا در داستان سمبولیک «هؤرولموش خاطیره لر، من و آتام» که می خواهد مفهوم مرگ را به مفاهیم مقدسی چون شهادت متصل کند و ...

ادامه نوشته

تنقید 18. شمس درنه ـیی و ادبی اوتوروملاری (1)

            

          شمس درنه­یی و ادبی اوتوروم­لاری (۱)

 

مین بیر گئجه: هر بیر اثرین، اؤزللیک­له جیددی و چالیشقان یازیچی ـ شاعیرلر طرفیندن اوخونولماسی، او اثرین یازاری اوچون دانیلماز بیر سئوینجین یارانماسی دئمک­دیر. نئچه گون بوندان قاباق، تبریزین «شمس» آدلی ادبی درنک­لری­نین بیرینده، «هاوایا پیله­دیییمیز فاتیحه­لر» باشلیقلی اؤیکومه گؤره بیر اوتورومون کئچیریلمه­سینی ائشیتدیم. سونرا، اوتورومداکی دانیشیق­لارین یازیلیش فورماسی، ـ دَرنه­یین ایمئیلی طریقی ایله ـ الیمه چاتدی. من اؤز نؤوبمده، اوزاقدان اوزاغا بو ادبی اوتورومدان چوخلو شئی­لر اؤیره­نه­رک، او بیری حیکایه­لریمده یوزه یوز بو گؤستریش­لردن یارارلاناجاغیما چالیشاجاغام. بورادا یئنه ده، «شمس» درنه­یی­نین بوتون اؤیه­لرینه درین سایغی­لاریمی بیلیندیره­رک، تحکییه ادبییاتیمیز اوچون بئله کیمی گرَکلی اوتوروم­لارین سورَکلی اولدوغونو آرزولاییرام. (اؤیکونون اؤزونو اوخوماق اوچون، بو وئبلاقدا تیکله­یین: بیزیم اؤیکو بؤلومو/ بیزیم اؤیکو 26/ هاوایا پیله­دیییمیز فاتیحه­لر/ رضا کاظمی.)  

***

] شمس ادبی درنه­یی مین اوچ­یوز سئکسان یئددینجی گونش ایلینده، سلیمان جعفری، سهند نظمی، آیناز ستاری­فرد، ثریا قاسم­زاده و ابوالفضل ثوابی کیمی سایین یازیچی، ژورنالیست و شاعیرلرین توسطی ایله تبریزده قورولموشدور. بو درنه­یین ایندیلیکده اوتوز بئش اؤیه­سی اولاراق، زهرا نیکروان، ملیحه عزیزپور، عسگر محمدپور، نشاط شیخ­الاسلامی، آتیلا سلمانی و باشقا سایین قلمداش­لارین قاتیلماسییلا ادبی اوتوروم­لار کئچیریر.[   

 

سهند نظمی: منجه، اؤنجه اؤیکونون فضاسينا توخوناق، سونرا سؤزبسؤز دانيشیب قاباغا گئدَک.

آيناز ستاری­فرد: منجه، بو اؤیکونون آنا باخيشي ايکي يئري، ايکي توپلومو بير - بيریيله توتوشدورماق­دير؛ بؤيوک بير يئرله کيچيک بير يئري توتوشدورماق. ايکينجيسي ایسه سنت­ـدن (گَله­نَک­ـدن) تؤرَنمیش بیر پارا دوشونجه­لره توخونماق ايسته­یير.

ثریا قاسم­زاده (اولکر): سنت­ـه توخونور يوخسا مدرن ياشاييشي قينايير؟ هانسي؟ 

سليمان جعفری: ايکيسي ده. بو، داها آرتيق دانيشيلمالي­دير. من آيري قونولارا توخونماغي دا آليرام... "تورپاق" ائلئمئنتي­نين گوجلو رولو وار. 

فريده فنایی: آنا فيکير ائله تورپاق­دير. دئدییینیز او بیری قونولار، ايکينجي یئرده دورورلار.

ثریا قاسم­زاده (اولکر): اؤیکونون هانسی بؤلوم­لری دئدییینیز او سنت قونوسویلا اوست­اوسته دوشور؟ اؤز دئدییینیز کیمی بیرآز سنت­دن تؤرنمیش او فيکيرلردن دانيشين. هانسي فيکيرلر؟

آيناز ستاری­فرد: ائله اؤيکونون آدي، «هاوايا پيله­دییمیز فاتيحه­لر»! ...

 

ادامه نوشته

تنقید 17. پیروزی بر زمان/ حسن فیضی

مین بیر گئجه: حسن فیضی (اردبیل، 1356). اؤیکو یازیر، بونونلا یاناشی ژورنالیست کیمی ده چالیشماقدادیر. وحید علیرضایی­نین امه­یی ایله ایشیق اوزو گؤرموش "قد آغوش من" باشلیقلی اؤیکو توپلوسوندا، اوچ یازیچییلا بیرگه حیکایه­لری یاییملانمیش­دیر. اؤز دئدییینه گؤره، یاخین گله­جکده ده "مرغ چاشت" آدلی رومانی چاپ اولاجاق­دیر. آشاغیداکی تنقید، اردبیلدن یاییملانان "فروغ آذربایجان" قزئتی­نین یوز اللی آلتینجی سایی­سیندا، "لاپ او اوزاق­لاردا" حیکایه توپلوسونا اختیصاص وئریلمیش اؤزل بیر صحیفه­ده چاپ اولموش­دور. گئتدیکجه، باشقا تنقیدلر ده، بورادان مین بیر گئجه اوخوجولارینا تقدیم اولوناجاق­دیر.    

***

پیروزی بر زمان

(کتاب «لاپ او اوزاق­لاردا»، در نمایی نزدیک)

حسن فیضی

 

"... کیشی الینی بئلینه آتمیش، اوتاغین ائنینی اوزونونو آددیملاییردی. هردن دیوار قارشیسیندا دوروب اؤز شکیلینه باخیردی. چییین­لرینده ایکی قوببا ایشیلداییردی، بیغی گولوردو."

جملات فوق از تک داستانی به نام «او ایت بیزه باخیردی/ آن سگ ما را نگاه می­کرد» انتخاب شده است. در این داستان و نه داستان دیگر از کتاب «لاپ او اوزاق­لاردا»، «رضا کاظمی» به فرازی قابل تامل از کار هنری خویش دست یافته است، چرا که در این داستان­ها پرداخت رویدادی منفرد یا خویشتن­نگری شخصیتی منفرد او را مجاز می­دارد تا معنا و مفهوم زندگی یک انسان را که اغلب در نومیدی محضی غوطه­ور است، روشن و آشکار گرداند.

دنیای نویسنده­ی «لاپ او اوزاق­لاردا» در بغایت سادگی، بگونه­ای بیگانه با ماست. دست­کم از جنبه­ی درونی چنین است، هرچند که نویسنده در اندرون تنهایی خویش گرفتار همان ترس­ها و رنج­های تکان­دهنده­ای است که بدون در نظر گرفتن هیچ­گونه محدودیت فرهنگی­ای، قلب همه­ی انسان­ها را در همه­ی مکان­ها و زمان­ها به تپش وامی­دارد. فضای داستان­ها اغلب گنگ است، جهانی علیل که گویی به آن­سوی مدارهای زمان و مکان پرتاب شده است. شور و احساس­های سرکش و خام، همچنین انزوا و مرگ چونان پدیده­ای آشکار و روشن در برابر ابهام و تیرگی زندگانی­های سوگناک شخصیت­های داستان­ها قد علم می­کند...

ادامه نوشته

تنقید 16. بیر کامئنت!/ اولکر اوجقار

مین بیر گئجه: بولود مرادی گؤندَردییی یازی­نین کامئنت­لر بؤلومونده، بیر سیرا اوخوجولارلا بیرگه سایین اولکر اوجقار دا اؤز دَیرلی باخیشینی صمیمیت­له بیزله پایلاشمیشدی. دوغروسو، اونون قیسا یازیسینی اوخودوغومدان سونرا، او متنین اوردا قالدیغینا حئییفلیییم گلدی... بئله­لیک­له،  اولکر خاتینا درین سایغی­لاریمی بَسله­یرک، کامئنت کیمی یازدیغی سؤزلری بوردان دا یاییملاییرام. دئمه­لی، بولود مرادی­نین یازیسی دا تنقید بؤلومونون  "تنقید 15." باشلیغی آلتیندا گئتمیشدیر.        

                                                     ***

اولکر اوجقار: «بولود مرادی» یازدیغینی نئچه دؤنه اوخودوم و البته اؤیکونو. بونون بیر چاغداش اؤیکو اولدوغونو، اؤزللیک­له کومونیزمه آیرونیک باخیشلا یاناشدیغیندا، سنله راضیلاشیرام. اوداقلامایا (focalization) گؤره ائتدییین ایضاح­لار دا، چوخ خوشوما گلدی و سؤزون دوزو بئله قاریشیق قونونو بئله ساده دیل ایله آچیقلاماغینا قیسقاندیم!

اؤیکوده، ایکی شئی، منی سن آلان لذتی آلماقدان قویدو. منجه، یازار، سیمگه­لری چوخ آچیق ـ آیدین الده قویموشدور. سونوجدا دئدییین بو سؤز، "بو نسیل، كومونيزم گؤزله‌ييشي­نين قونوسودورسه، عظيم آنجاق بيهوده ـ بيهوده بو اؤلموش نسلي گؤزله‌يير!..."، اؤیکونون بعضی یئرلرینده ائله گؤزه چارپیر سانکی بیری دوروب آدامین باشی اوستونده دئییر بئله­دیر ها!! اؤرنک اولاراق، بو تومجه­ده: "گؤزوم دوشدو قارا اؤرتويو كنارا وورلموش ماحمودون شكيلينه. لنين­ـين قيرميزي اؤرتويو يئرينده‌ ايدي..." آیدینجا محمودون قاراسی و لنین­ـین قیرمیزیسی او تضادی اورتایا قویور. یعنی منجه محمودون اؤلومو یا ساییر بیلگی­لر، اوخوجونون تخییولونون له­ینه دئییل، بو تضادی قابارماق اوچون آنلاتیدان حذف اولوبلار.

اؤته یاندان، بو اؤیکونون دیلی ده اوداقلاما مبحثینده سؤزو گئدن سوبیئکتیویته­نی وورغولاییر. بورادا، فهله نین، عظیمین و مستانین سؤز توپلوسو عئینی­دیر. یعنی کاراکتئرلر دیل باخیمیندان هئچ سئچیلمیرلر. سانکی یالنیز بیر کاراکتئر وار. او دا، بیر عوام قادینی تمثیل ائتمه­یی آماجلادیغینا رغمن، چوخ زامان­لار یازارین اؤزونو تمثیل ائدیر. یعنی دیالوقو ساییر ایضاح­لاریندان آییرساق، بیر گنج ائرکک آدامین سؤز توپلوسونا واراریق. همی ده، عوام دئییل، عوام کیمی دانیشیب اونلارین گؤزلریندن باخماغا چالیشان بیر ساوادلی و سن دئمیشکن چاغداش آدام!

آیریجا، بوگون ادبی دیلده گئدن "چاخیر" و "یاتاق" کلمه‌لری، بو قادینین "آفتاها گؤتوروم سنين عئيبه‌جر اندامووا دئنن آخيري نئچه‌يه؟... " کیمی تومجه­لری­نین آراسیندا، او ساوادلی چاغداش آدامین دیلیندن قاچیر کیمی گلیر منه!

بو اؤیکو و اوخونوشونو منله پایلاشدیغیزدان میننتدارلیغیمی بیلدیریریم.

 

تنقید 15. "من، عظیم و لنین" اؤیکوسونو اوخودوغومدان سونرا/ بولود مرادی

مین بیر گئجه: بولود مرادی (میانا، 1362). تهرانین "عللامه" بیلیم­یوردوندا، ادبیات قولوندا یوکسک لیسانس آلمیشدیر. ال­لرینه ساغلیق دئیه­رک، "بیزیم اؤیکو 27" باشلیغی آلتیندا یاییملانمیش "من، عظیم و لنین" اؤیکوسونه گؤره یازدیغی تنقیدی بیرلیکده اوخویوروق.

***

 

«من، عظيم و لنين» اؤيكوسونو اوخودوغومدان سونرا

بولود مرادي

 

«داما داش­لاري سورن اوشاقدير زامان»ـ مي دئييردي هئراكليتوس؟

«ايلهان برك»

 

ادبي ياراديجيليق ايشيق‌دير. ايشيق منشوردان سووشاندا، چئشيدلي رنگ‌لره بؤلونور. يعني واحيد بير ايشيق چئشيدلي ايشيق­لارا چئوريله‌رك، چئشيدلي ماهيیت‌لر قازانير. ادبي ياراديجيليق ايسه اوخونوش کئچیدینده (پروسئسینده) چئشيدلي معنالار ايفاء ائدير. اوخوجو اؤز بَيَندييي رنگي (معناني) سئچير. «من، عظيم و لنين» اؤيكوسونو اوخودوغومدا، چئشيدلي یوزوم­لار (تاويل‌لر) ايمكاني ‌ايله راستلاشدیم­سا دا، اَن سونو اجتیماعي ـ تاريخي اوخونوش­لار الده ائده‌جه‌ييمله راضيلاشديم. روايتين بيناسي، «پراپ»‌ـا گؤره "دوروم دَييشيمي"ـ‌دير. گنج يازيچيميز «محمود مهدوي»‌نين «من، عظيم و لنين» آدلی اؤيكوسو، دَييشميش يئني بير دوروملا چارپيشمادا اولان كاراكتئرلرين اوزَلشدييي حاديثه‌لردن تشكيل‌ اولونور...

 

ادامه نوشته

تنقید 14. لاپ او اوزاقلاردا، کامئرانین کادری ایچینده!/ بولود مرادی

 

مین بیر گئجه: بیر نئچه گون بوندان قاباق ـ ایلک دؤنه اولاراق ـ ، سسینی تئلئفون دالیندان ائشیتدیم. ـ «کیتابیوا گؤره نقد یازمیشام»، دئدی. ائله بو ساده­لییه ده، دوستلوغوموزو باشلادیق. «میانا» شهرینده یاشاییرسا دا، سانکی لاپ قونشولوغوموزدا اَیله­شیر. ایندی­یه کیمی اونو هئچ گؤرمه­سم ده، دانیشدیغیمیز او نئچه دقیقه­ده آنجاق اوخوموش بیر ادبییاتچییلا تانیش اولدوغومو آنلادیم. اونا بَسله­دیییم مین بیر سایغییلا یاناشی، گؤندَردییی تنقید قارشینیزدادیر... بوندان اؤنجه، بو تنقید ایران سویه­سینده یاییملانان آذران درگیسی­نین اونونجو سایی­سیندا چاپ اولموش­دور. آذران درگیسی تبریزدن یاییملانیر.  

                                     ***

لاپ او اوزاق­لاردا، کامئرانین کادری ایچینده!

بولود مرادی

          

بیزیم مدرسه بودور: بو اَتدن اولان دؤرد دیوار! ـ تبریزلی شمس ـ

  اؤیکو (حیکایه) ندیر؟ اؤیکونون باش اوجوندا دوران «ادگار آلن پو»ـیا گؤره، اؤیکو ایکی آنا اؤزللییه مالیک اولمالی­دیر: ایجاز و بسیط بیر تاثیر. اؤیکو بیر کَسیت (Section) اولاراق، حیاتین سیراسیندا اوزلَشه بیله­جه­ییمیز بوتون قونولارین بیر بؤلومونو، بیر کَسیتینی ریوایت ائتمک اوچون، اولدوقجا آز و کافی سؤزجوک­لردن تشکیل اولونمالی­دیر. بو اوزدن اوخوجونو ایسه واحید و بسیط بیر تاثیر (Single effect) آلتینا آپارمالی­دیر. فرعی ریوایت پارچالاریندان (خُرده ریوایت­لردن) چکینیب، اؤیکونون قورغوسو (Plot) اساسیندا گرَکلی اولان ریوایته بویون اَیمه­لی­دیر. مودئرنیته­نین ایلک دؤنم­لرینده یارانان اؤیکو آخیمی، رومانس­لاردا وار اولمایان مؤحکم بیر عیللت و معلول اساسیندا قورولموش قورغو، ها بئله عئینی دونیادا عادتن منظم زامان و موعین بیر مکان و دوروم ایچینده اؤزل بیر ائتکی­لر (کُنش­لر) و تپکی­لر (واکنش­لر) گؤسترن کاراکتئرله تانینیر. کاراکتئر مودئرنیته­نین محصولودور. رئالیزم آخیمیندا عادی اینسان­لار، عادی حادیثه­لرله اوزلَشیر. رئالیزم، تنقید گؤزویله دونیایا باخماق هوسینده­دیر. (بورادا، رئالیزمین فلسفی پروبلئم­لرینی آچیقلاماق ایسته­مه­دیییمی بیلدیره­رک، رئالیزمین تئوری باخیمیندان آخساق­ اولدوغونو وورغولاییرام.)

«رضا کاظمی»­نین «لاپ او اوزاق­لاردا» آدلی ایلک اؤیکو توپلوسو، گئنئل­لیک­له رئالیزم چرچیوه­سینده یئرلَشیر...

ادامه نوشته

تنقید 13. آیدین آراز

 

مین بیر گئجه: آشاغیداکی متن،  آیدین آرازین بیزیم اؤیکو ۱۶ باشلیغی آلتیندا گئدن، ساعات اون­ایکیده کیشی هله ده آغلاییر آدلی اؤیکویله باغلی یازدیغی اؤزل باخیش­لاری­دیر. گنج شعریمیزین قوجامان شاعیری آیدین آرازا مین بیر سایغی بسله­یرک، اوندان یئنه ده اؤز دَیرلی باخیش­لارینی بیزدن اسیرگه­مه­دییینی دیله­ییرم.

***

نئچه نوت آتیلا اسکندانی­نین اؤیکوسونه

آیدین آراز

ساعات اون­ایکیده کیشی هله آغلاییر"، ان یئنی اوخودوغوم اؤیکودور. یئنی،آغیر و لذت تؤره­دن بیر اؤیکو. بورادا، اؤیکوچو و تنقیدچی دوست­لاریمدان ایذین آلاراق، سیزی نئچه سطیر یازدیغیم نوت­ـون اوخوماغینا دعوت ائدیرم.

1ـ "ساعات" سؤزجویویله باشلایان بو اؤیکوده، زامان مسئله­سی و بوتون اولای­لارین یالنیز بیر ساعات و بیر دقیقه­ده باش وئرمه­سی. ساعات کاراکتئریند­ن اؤیکونون نفعینه ایش چکیلمه­سینی دوشونولور. ساعات 49/10ـدیر. 3 ثانیه سونرا، بیر اولای باش وئره­جک. بیر وعده وئریلیر. بیر خبر. یوخسا بیر رئپورتاژ اوچون باشلانیش. ساعات 53/10... ساعات 45/10... ساعات 55/10... ساعات 11... و داوام ائله­ییر. بو آرادا، قیسساجیق زاماندا نئچه راوی­نین روایتییله اوز اوزه­ییک...

ادامه نوشته

تنقید 12. "فینجان" اؤیکوسویله باغلی، حامد احمدی

مین بیر گئجه: حامد احمدی، اؤز باخیشینی علی نوری­نین مین بیر گئجه­ـده یاییلمیش (بیزیم اؤیکو 14. فینجان) اؤیکوسونه گؤره یازیب، اونو ایسه اؤز وئبلاقیندان یایمیش­دیر. تنقید 12 باشلیغی آلتیندا حامد احمدی­نین یازدیغی نوت­لارینی بیر ده اوخویاق. (قایناق: http://chuxurlar.blogfa.com/post-53.aspx)

***

"فینجان" حئکایه­سینه نوت­لار

حامد احمدی

من باش تاپمیرام بو حیکایه نه دئمک ایسته­ییر. هر ندن دئییر آمما هئچ نه دئمیر. قیلینجی لاپ بئله قاباقدان باغلامیشام، اونا گؤره ده، سؤزومو بیردن بیره باشلاییرام. علی نوری­نین فینجان آدلی حیکایه­سینی ایکی دفعه اوخویاندان سونرا، منده بوراخدیغی تکجه گؤزل ائتکیسی، اونون ساغلام (البته منجه!) و آخارلی دیلی ایدی.

بو حیکایه­ده، دئیه­سن هر نه ال- اله وئریب بو کاراکتئرین حیرصینی چیخارماغا. ائله کی، ایش برکه دوراندا، بیر سؤیوش ده سؤیور یوخ سی...ایله.  چخوف­ـفون بیر گؤزل سؤزو وار دئییر: "اگر بیر رومانین بیرینجی فصلینده دیواردا بیر توفنگ آسلامیسیز، اوچونجو فصلده او توفنگ گولـله آتسین گرک." بو حیکایه، منه فرقلی و اطرافلی معلومات وئریر:  ناظیم حکمتین پوستئری، فیلم، و باشقا خیردا جزئیات. و بونلارین هئچ بیریندن مگر او فیلمدن فایدالانمیر یازیچی. (مثلن او ناظم حکمت منه نه دئییر؟ البته کی، بیز سؤز وار دئمه­یه، چونکی بونون تاپشیردیغی a4 کاغیذلار دا هله الینه چاتماییب. بلکه طرف شاعیر یا یازیچی­دیر!) ...

ادامه نوشته

تنقید 11.

مین بیر گئجه: آشاغیداکی یازی، 1001 گئجه­ـده گئدن بیزیم اؤیکو سیرا حئکایه­لرین اون­بیرینجی اثرینه گؤره یازیلمیش­دیر. اونون یازارینا اؤز سایغی­لاریمی بسله­یرک، سیزی هر ایکی اثرین اوخوماغینا دعوت ائدیرم.

***

یادداشتی بر یک داستان­کوتاه

«بیر من آییق ایدیم»

یوسف انصاری

 در تاریخ داستان­نویسی کمتر نویسنده­ای می­شناسم که شاعر خوبی بوده باشد و همچنین کمتر شاعری توانسته داستان­هایی بنویسد که با گذشت زمان ماندگار بماند. اما «دومان اردم» به جز مجموعه شعر «اؤپ اؤلومونو» با اولین داستان کوتاهی که به تحریر درآورده است، نشان می­دهد که او در هر دو زمینه استعداد خلق کردن را دارد. اما در این مقال اندک، فقط نگاهی اجمالی به داستان «بیر من آییق ایدیم» خواهیم انداخت.

فرم داستان به صورت تک­گوییِ یکی از شخصیت­های کلیدی نوشته شده است. از زاویه دید اول شخص مفرد استفاده شده و داستان با صحنه­ای شروع می­شود که راوی صبح زود از خواب بیدار می­شود و همین تک­گویی تا نصفه­های شبی که پایان داستان را رقم بزند ادامه می­یابد. همان صفحه­ی اول داستان، شخصیت­ها از منظر راوی و غیرمستقیم توسط دیالوگ­ها معرفی می­شوند. شخصیت پدر از میان کلمات راوی که نویسنده سعی در تصویر کردن عملکرد پدر دارد، شناسانده می­شود و با دیالوگ بین پدر و مادر کامل­تر می­شود. پسر کوچکتر که بیشتر پسندِ پدر می­باشد تا راوی (پسربزرگتر) که آدم شکمباره و عرق­خوری هست، با دست کشیدنِ پدر بر سرِ پسر کوچکتر و نیش و کنایه زدن به پسر بزرگتر ما را بیشتر به شناساندنِ راوی ترغیب می­کند و رفته رفته در سطور پایین­تر داستان به اوج می­رسد. جایی که راوی اعتراف می­کند که باعث و بانی دیوانگی «دَلی کاظم» خودِ اوست...

ادامه نوشته

تنقید 10. "لاپ او اوزاقلاردا" اؤیکو توپلوسونا بیر باخیش

 

مدرن ادبییاتا دوغرو

لاپ او اوزاق­لاردا اؤيكو توپلوسونا بیر باخيش

(اوچونجو و سون بؤلوم)

محمود مهدوي

قایناق: http://azyaz.blogfa.com/post-22.aspx

  

 

 

ـ غزل دئييل، هاي گلير

سوژئتده باش وئرميش زلزله يازي­نين وار يوخونو آلت ـ اوست ائله‌يير، اوخوجونون ایسه فيكريني چاشديرير. يازيچي يازديغي سطيرلره گووَ‌نيب سوبژئكتيو (ذهني) دورومو قيسا فورمادا ياراديب. بو قيسا يازماق آنجاق سوژئتين هر طرفلي آچيلماسينا ايمكان وئرمه‌ييب­دیر.

فضا باخيميندان، بو اؤيكو، كئچميش يازي­لاردان فرقله­نير. بوردا يازيچي‌نين ياراتديغي سايخين دورومدان داها خبر يوخدور. دئمه‌لي، بو اؤيكو، قاباقكي يازي­لارلا اويغون دئييل. بورداكي اوزو يولا ايت ده، كئچمیش صحيفه‌لرده‌كي ايت‌لردن آيريليب، ائوده ساخلانيلان پيشيك بالاسی قدر ‌رام اولونور. هر حالدا آمما، اونون ايت‌لييي اؤنملي‌دير. عكسينه كاراكتئرين آلنينا قونان ساري كپنك هورور! بو سطيرلري ميثال گؤتوره‌رك، يازيچي هر اؤيكوده ايستر ايسته‌مز «سئحيرلي رئاليزم»ـدن قيدالانير. «غزل دئييل، هاي گلير»‌ـين آشاغي قات‌لاريندا يئني و گؤركملي دوشونجه گؤزه دَيمير. بير قيزلا بير اوغلانين گيزلي سئويشمه‌لري، ها بئله قيزين دده‌سي­نين بو مسئله‌دن خبري اولماغي، اوخوجونو ائله ‌ده ماراقلانديرمير؛ نثر نه قدَر گؤزل و احساسلي اولسا دا.

ديققت: بو اؤيكوده ده اؤلوم وار!... 

ادامه نوشته

تنقید 9.

«اوچ گؤرونتو، بير قارا باسما» اؤيكوسو؛

ايچ مونولوق و ذهن آخيمي 

جعفر بزرگ‌امين (يارين)

قایناق: http://www.yarinlar.blogfa.com/post-27.aspx

بو گون ادبییاتیمیزدا، شعر يازماق نه‌ قدَر قولاي سانيليرسا، و سايين دوشونور و يازاريميز ايواز طاها دئميشكن، الينه كاغیذ ـ قلم دوتان شعر يازماغا قالخميش­سا دا (يانليش دويولماسين، بارماق سايي ‌قدَر جيددي، استعدادلي و چاغداش شاعیريميز تاپیلیرسا)، نثر و اؤزه­‌لليك­له اؤيكویله رومان يازماغا گيريشه‌نيميز و بوندان دولايي ایسه (شعريميزه تاي) پروفیسيونال دورومدا قوناق قاباغینا قویمالی اؤيكو و رومانيميز هئچ اولماميشدير داها دوغروسو. بیزیم نثر ديليميز، (يئنه شعريميزه تاي) آذربایجان جمهورییتی و آنا دولو ادبي توركجه‌سي و شیفاهي لهجه‌لريندن اولوشان هيبريد كيمي بير ديل و نثردير. بو اوزدن ده كيمسه‌ني نييه بئله، نييه ائله ‌یازیبسان دئیه قيناماق اولمور. بير بئله اولاناق­سيزليقلا (امکان­سیزلیقلا) شعر و نثر ادبياتيميزين گليشمه‌سي يئنه اوغورلو اولموشدور. منجه، بو گون، شعریمیزده و نثریمیزده ایده­آلیسم دوزاغینا دوشمه­دن، شعر و ادبياتيميزي حاكیم (ائگه‌من) كولتور و ادبياتی و يا دونيا ادبياتيیلا قارشي ـ قارشي‌يا قويوب توتوشدورمادان، مؤوجود دوروموموزدا چاغداش شعر، اؤيكو و رومانيميزي آراشديريب، اينجه‌له‌ييب، گليشمه‌سينه ایسه اليميز‌دن گلن يارديم ائتمه‌لي­يیك...

بو گون­لر، يئني‌جه ايشيق اوزو گؤرموش «لاپ او اوزاق­لاردا» آدلي اؤيكو توپلوسو اليميزه چاتيب، «قورشون هاردان آچيلدي»، «آواوا»، «ماماچ»، «آرباتان»، «منيم آدلاريم»، «دون‌كيشوت و دلي دومرولون كؤرپوسو» كيمي ياييملانميش اثرلر تك هاميميزي سئوينديردي. بو اثرلر دیققت‌له اوخونوب، دوروم­لاري اينجه‌له‌نيب تنقيد اولونمالي­ديرلار. «لاپ او اوزاق­لاردا» اؤيكو توپلوسوندا، 10 اؤيكو يئرلشميشدير و من بورادا اونونجو و سونونجو اؤيكوسونون اوخونوش و تنقیدینی يئني فضا، روايت و اوستون مَتن­ـه (اَبَر متن­ـه) ياخين اولدوغونا گؤره، قاباغا ساليب، کیتابین باشقا اؤيكولرينه ده آيريجا بیر مقاله‌ده باخيشيم اولاجاق‌دير... 

ادامه نوشته

تنقید 8. قاراباسما یاشام (علی نوری)

 

مین بیر گئجه: آشاغیداکی تنقیدی سایین علی نوری جنابلاری لاپ او اوزاق­لاردا اؤیکو توپلوسویلا باغلی یازمیشدیر. علی نوری اؤیکو یازسا دا، چوخراق آنجاق شعر یازماقدادیر. اونون شعرلری، یارپاق و آلاتوران کیمی نشریه­لرده چاپ اولموشدور. بورادا، یئنه باشقا حؤرمتلی یازیچی­لارین دا تنقیدینی (هر سطحده، و حتتا هر لحن ایله) یایماغا اؤز حاضیرلیغیمی بیلیندیریرم.

***

 

قارا باسما ياشام

علی نوری

 

آخير، نئچه ايلدن سونرا، ادبيیاتيمیزین اؤيكو ساحه‌سينده چالیشان ائتگیلي گنج يازيچي رضا كاظمي­نين اؤيكو توپلوسو ياييملاندي. لاپ او اوزاق­لاردا اؤزونه تاي بير چوخ كيتاب­لاردان باشقا بير سويه‌ده­دیر سؤزونو دئدیییمیزده، یانیلمامیشیق... بورادا آنجاق، كيتابين بوتؤولويو ایله باغلی بير نئچه سؤزدن سونرا، اوچ گؤرونتو، بير قاراباسما اؤيكوسونو قاباغیمیزا قویوب اوندان سؤز آپاراجاييق.

1ـ کیتاب یایماغین بوتون چتین­لیک­لرینی نظره آلاراق، رضا كاظمي نئچه مكتب و نئچه تكنيكده يازديغي اؤيكولرينی بير كيتابدا توپلاییب­دیرسا، منجه آنجاق توپلوسونون انتيظاميني آرادان آپاريب­دیر.

2ـ محمود مهدوي و حامد احمدي جناب­لاري "اؤلوم" و"ايت" سایاق ائلمان­لارلا اؤيكولري بيرجه‌له‌ييب‌لر. حالبوکی، لاپ او اوزاق­لاردانين قابارتمالي نئچه اؤزه­للییی اولسا، ان اؤنملي­سي شخصيت‌لري­نين ديريليیي­دير. بيز، يازيچي­نين بوتون شخصيت‌لر جيلدينده ياشاييب سونرا ایسه اونلاري يازماسيني دويا بيليريك. بو، اوخوجويا "منيم­كي­ليك" (هم­ذات­پنداري) حیسسیني ده عالي سويه­ده وئرمکده­دير.

3ـ ديل باخيميندان آمما بير پارا "آتما"لار (سكته­لر)، حرفه­اي اوخوجونو بير آز اينجيدير. صالح عطايي­نين دون­كيشوت و دلي دومرولون كؤرپوسو كيتابيندا ديلينين قايدالي اولماديغيندان دانيشيليرسا، بو دؤنه، رضا كاظمي، (ديل باخيميندان) آماتور اوخوجونو آرتيق نظرده آلماسیيلا يازي­سيني پارچا پارچا يازيب. ائله­بيل، بيري جومله‌لري بيز اوچون هؤججه‌له­يير. دئمك، منجه صالح عطايي دامين بير تاييندان دوشوب­سه، رضا كاظمي همن بو دامين او بيري تاييندان دوشمكده‌دير.

آنجاق، بو توپلودا من اوچون آرتيق گؤزل گلن اوچ گؤرونتو، بير قاراباسما اؤيكوسو؛ ...

ادامه نوشته

تنقید 7. بیر اوتاقدا بئش قوناق اؤیکوسونه بیر باخیش (محمود مهدوی)

مین بیر گئجه: سایین محمود مهدوی، بیزیم اؤیکو سیرا حئکایه­لرین بئشینجی اثری کیمی یاییلان بیر اوتاقدا بئش قوناق ـا بیر تنقید یازمیش. اؤیکونون ایلک اؤنجه مین بیر گئجه­ـدن یاییلدیغینا گؤره، آزیازـدا گئتمیش تنقیدی بوردا دا گتیریرم. http://azyaz.blogfa.com/post-12.aspx

***  

ميغ‌ميغا، هؤرومچك، خوخان يازيچي، بير ده بوينو يوغون‌لار!

بير اوتاقدا بئش قوناق اؤيكوسونه بير باخيش

محمود مهدوي

 

اؤيكوده بئش كاراكتئر وار: راوي، بيرينجي و ايكينجي سوروجو، گولش­چي و سوباي كيشي.

روايت خطيني آچيقلاساق، سوروجولر بير بيرلرينه هده قورخو گلمك حدينده قاليب‌لار. او بيري‌ كاركتئرلر آنجاق فرقلي‌دير. يازيچي بو بئش نفري بير يئرده گتيرمكله توپلومداكي، گرگين دورومو تنقيده چكمك نييتينه‌دينده اولوب آيدينجاسينا دئيير: «دونندن  او كاغيذين اوزه‌رينده قورخا قورخا بو حئکايه­ني يازيرام، اؤزگه بير آدام ايچه‌ري گيرديكده ايسه اونو ياستيغيمين آلتينا باسيرام.» حالبوكي، عمومن ياراديجيليق دونياسيندا ياراديلميش اثر، ياشاييشين آيناسي اولور. ياشاييشدان ‌دا قات قات آجي اولان بير گئرچك! ... 

ادامه نوشته

تنقید 6. ایت مسئله ـسی (حامد احمدی)

 مین بیر گئجه: لاپ او اوزاق­لاردا اؤیکو توپلوسونا گؤره یازیلمیش بو تنقیدی، اونون یازاری حامد احمدی اؤز وئبلاقیندا یایمیشدیرسا دا، یئنه بورادا گتیریریم. حامد احمدی بیر اؤیکوچو (اؤیکو یازاری، داستان­نویس) کیمی چالیشدیغیندان علاوه، تهران عللامه بیلیم­یوردوندا چیخان بیرلیک اؤیرنجی درگیسی­نین باش­یازاری­دیر.  

قایناق: http://chuxurlar.blogfa.com/post-45.aspx

 

***

لاپ او اوزاق­لاردا کیتابینا بیر باخیش

ایت مسئله­سی

حامد احمدی

لاپ او اوزاق­لاردا بوگونکو کیتاب و خصوصن اؤیکو یوخسوللوغوندا بیر بؤیوک هدیه ایدی ادبیاتیمیزا. رضا کاظمی نئچه ایل ایش­لری­نین سئچگیسینی بیر یئره توپلاییب ادبیات سئورلره آذربایجان مدرن ادبیاتیندان بیر پنجره آچدی. اون قیسا حیکایه­دن تشکیل اولان لاپ او اوزاق­لاردا کیتابی، جیلدی­نین او سایکوتیک رنگییله آدامی اؤزونه ساری چکیر...

ایلک باخیشدا حیکایه­لرین تاریخ سیراسییلا دوزولمه­سی نظره گلیر، نییه کی سون حیکایه­لره چاتدیقدا رضا کاظمی­نین دیلی گئت گئده اؤزونو تاپیب، بیزه داها آرتیق دوغما گلیر. بو یازینی یازمامیشدان اؤنجه محمود مهدوی­نین بو کیتابا گؤره یازدیغی تنقیدی اوخودوم. محمود حیکایه­لری بیر بیر آراشدیریب تنقید ائتمه­یه چالیشمیشدی آمما منجه نئچه اثرین بیر کیتاب شکیلینده یاییلدیغیندا، اونو بیر توپلو قالیبینده گؤرمه­لیییک (حتتا او اثرلر بیر بیرینه ریطی اولماسا دا). آنجاق نییه حیکایه­لری بیر توپلو کیمی گؤرمه­یی وورغولاییب اونا بارماق قویورام؟ منه ائله گلیر کی، بو حیکایه­لرین هامیسیندا نئچه اورتاق فاکتوروموز واردی: قاری، اوشا­ق­لار، حئیوان­لار و هامیدان اؤنملی ایت! ...

ادامه نوشته

تنقید 5. "لاپ او اوزاقلاردا" اؤیکو توپلوسونا بیر باخیش (2)

قایناق: http://azyaz.blogfa.com/post-9.aspx

مدرن ادبییاتا دوغرو

لاپ او اوزاق­لاردا اؤيكو توپلوسونا بیر باخيش

(ايكينجي بؤلوم)

محمود مهدوي

 

ـ گومبول سرباز بوردا كئشيك چكيردي

اؤيكو اون­ایکی صحيفه‌ده يازيلمیش­سا دا، یازیچی آنجاق یئددینجی صحيفه‌ده اوشاق­لارین نه دالسيیجا اولدوق­لارینی آشكارلایير. حالبوكي بيزده اؤيكونون آردینی ایزله­مک ماراغي يارانسین دئیه، یازیچی اؤتن صحيفه‌لرده طلب اولونان دورومو ياراتماييب. منجه مؤوضونو بو بئله اوزاتماق يئرسيز اولوب، اوشاق­لارين هره‌سي­نين آغزينا بير سؤز آتماق ايسه يارارسيز اولموشدور. دئمه‌لي اوشاق­لاري قورغوشون آتيلان يئره (عسکرلرین مشق مئیدانینا) چاتديرماغا گؤره، یئددی صحيفه‌ني دولدورماق كلمه‌لري موفتده خرجلمك­دير. یعنی اؤيكونون بیرینجی حيصه‌سي داليندا سوژئت­له باغلي مؤحكم بیر دوشونجه گؤرونمور. داها دوغروسو، "ائلناز"، "چوبان"ـلا دانيشماغا باشلادیقدان سونرا، اؤيكو گوجلو سويه‌ده یازیلیر. (یعنی بوندان قاباق نه يازيليب‌سا يئرسيز نظره گلير.)

 

ادامه نوشته

تنقید 4. "دویمه" اؤیکوسو و محمود مهدوی ـنین باخیشلاری

 مین بیر گئجه: یئنه یازیچی محمود مهدوی، و بو دؤنه  بورادا گئدن بیزیم اؤیکو آدلی سیرا حئکایه­لرین ایکینجی اثرینه گؤره یازدیغی قیسا تنقیدییله. آشاغیداکی یازینی اونون وئبلاقیندان گؤتورموشم. ال­لرینه ساغلیق! http://azyaz.blogfa.com/post-8.aspx

***

زامان، مكان و سوژئت بيرلييي­نين چاتيشمامازليغي

دويمه اؤيكوسونه بير باخيش

محمود مهدوي

 

حاميد احمدي‌نين وئبلاقينا باش ووردوغوم هر زامان، بيردن بيره دئييرم يئنه هئچ هئچه­ـيله اوز به اوز اولاجاغام! آخي بو يازيچي آدي چكديييم اؤيكویله ياديمدا قاليب‌دير. حاميد وئبلاقين يئني‌لشد­يرمه‌يينده تنبل اولسا دا، اوندان 1001 گئجه‌ـده دويمه‌ني اوخوماق من اوچون سئوينديريجي بیر اولای اولموشدور. ايندي ايسه اؤيكونو اوخودوغومدان سونرا، ايچيمده يارانان دويغولاري آشاغيداكي كيمي آچيقلاييرام: ...

ادامه نوشته

تنقید 3. "بئش بارماق" اؤیکوسو و حامد احمدی ـنین باخیشلاری

سایین اوخوجولار! "1001 گئجه­"ـده یاییلان "بیزیم اؤیکو" سیرا حئکایه­لرین بیرینده (بیزیم اؤیکو 1)، محمود مهدوی­نین "بئش بارماق" آدلی اؤیکوسو سیزین قارشینیزا قویولموشدو. حامد احمدی بو اثرله باغلی اؤز باخیش­لارینی "چوخورلار" وئبلاقیندا یایمیشدیر. حامد یازدیغی تنقیدی اوخوماق ایسته­سه­نیزسه، آشاغیداکی آدرسین اوستونده کلیک ائدین، لوطفن.

http://chuxurlar.blogfa.com/post-42.aspx

تنقید 2. احمد صیقلی و بالاجا بیر بهانه

 مین بیر گئجه: آشاغیداکی یازینی سایین تنقیدچی احمد بَی صیقلی، اردبیلین یئرلی قزئت­لری­نین بیرینده چاپ اولسون دئیه یازمیش­دیرسا دا، یازاری طرفیندن بو وئبلاقین اوخوجولارینا تقدیم اولونور. مین بیر گئجه، میننت­له بو یازیچی­نین باخیش­لارینی یایاراق، بیر سؤزون وورغولاماسینی دا گره­کلی گؤرور: سون ایل­لرده آنا دیلیمیزده چاپ اولموش اؤیکو و رومان­لارا گلدیکده، صالح عطایی­نین دون کیشوت و دلی دومرولون کؤرپوسو و منیم آدلاریم باشلیقلی کیتاب­لاریندان علاوه، ناصر منظوری­نین قارا چوخا و آواوا آدلی کیتاب­لارینی و اؤزللیک­له ایواز طاهانین قورشون هاردان آچیلدی آدیندا کیتابینی و بو اثرلرین اؤیکو ادبیاتیمیزدا بوراخدیغی اؤنملی ائتگی­لرینی اونوتمامالی­ییق.

                                                         ***

به بهانه­ی انتشار مجموعه داستان لاپ او اوزاق­لاردا

احمد صیقلی

 گرچه انتشار هر اثر ادبی در پهنه­ی این سرزمین به مثابه یک اتفاق مهم و قابل تامل از جانب فعالین عرصه­ی ادبیات و هنر تلقی می­شود، و لیکن طبع و نشر یک مجموعه داستان به زبان تُرکی پدیده­ی نادری است که دوستداران و علاقمندان ادبیات تُرکی را به شدت تحت تاثیر قرار می­دهد و حامل پیامی است برای کسانی که عدم شفافیت زبانی و یا فقدان فرهنگ لغات تُرکیِ هماهنگ شده را مفری برای گریز از زبان مادری و روی آوردن صِرف به زبان دوم می­دانند.

جای خوشوقتی است که در سال­های اخیر، ادبیات تُرکی ما در زمینه­ی شعر استعدادهای فراوانی را عرضه نموده و علاقه­مندان و مخاطبان خود را نیز در بین دوستداران این هنر یافته است. اما در زمینه­ی داستان این کنکاش به نحو چشمگیری کمتر بوده و یا اگر داستان­های پراکنده­ای نیز این­جا و آن­جا به رشته تحریر در آمده، مجال و یا امکان آن­را نیافته که در قالب یک کتاب به دست مخاطبان برسد. به دنبال انتشار مجموعه داستان دون کیشوت و دلی دومرولون کؤرپوسو/ دمرل دیوانه­سر و دن ­کیشوت و نیز رمان منیم آدلاریم/ نام­های من که چند سال پیش به قلم صالح عطایی انجام گرفت، این­بار مجموعه داستان لاپ او اوزاق­لاردا / خیلی آن دورترها گام مؤثر دیگری است که در زمینه­ی ادبیات داستانی این دیار برداشته می­شود و رضا کاظمی با اعتماد به نفس و با زبانی بی­تکلف مجموعه داستان دیگری را پیش روی خوانندگان داستان (آن­هم به زبان مادری) می­گذارد ...

ادامه نوشته

تنقید 1. "لاپ او اوزاقلاردا" اؤیکو توپلوسونا بیر باخیش (1)

 مین بیر گئجه: آشاغیداکی یازینی یازیچی دوستوم محمود مهدوی یازمیش اؤز وئبلاقیندا (WWW.AzYaz.blogfa.com) ایسه اونو یاییملامیش­دیر. بو تنقید، یازاری­نین ایجازه­سییله عئینن بو وئبلاقدا دا گلیر. من هر نه­دن اؤنجه، واخت آییریب کیتابیمی اؤیکو اؤیکو اوخودوغوندان، بیر ده کیتابلا باغلی اؤز باخیش­لارینی یازدیغینا گؤره اونا بسله­دیییم سایغی­لاریمی بیلیندیرمه­لی­یم. بوردا، ها بئله اؤز حاضیرلیغیمی باشقا یازیچی­لارین دا تنقیدلرینی (هر سطحده، و هر باخیش اساسیندا) اوخویوب یایماغا بیلیندیریرم. گوجلو یارادیجیلیق­لار چوخراق گوجلو تنقیدلرین یاییلدیغی فضالاردا یازیلمیش... ادبییاتمیزدا او گونون تئزلیک­له گلیب چاتماق آرزوسویلا.   

                                                      ***

 

مدرن ادبییاتا دوغرو

«لاپ او اوزاق­لاردا» اؤيكو توپلوسونا بیر باخيش

(بيرينجي بؤلوم)

 

محمود مهدوي

 

ايران آذربايجانيندا نثر يازيلارينين قيتليغيندا بو كيتابداكي اؤيكولرين هر بيري پار پار پاريلداييب، اوخوجونو آددیم آددیم اؤز طرفينه چكير، اونو ايسه لذت دولو قيسا آن‌لارا دوغرو يؤنلدير.

منجه اؤيكوده ایکی شئی چوخ اؤنم داشیییر: بيري نثر، او بيري ايسه سؤژئت. رضا كاظمي‌نين  نثري آخارلي، شيرين و راحات اولماسايدي، منده (اوخوجو کیمی) هئچ بير ماراق دوغورمازدی. بو يؤنمده آنجاق، يازيچي‌نين ديله وئردييي اوستونلوك، اونا گؤركملي اوغور گتيريب اوخوجولارين ماراقلا كيتابي اوخومالاري ایسه اونون اوچون ديله گلمه‌ين «اَللرين آغريماسين» حؤكمونده‌دير.

يازيچي گنج چاغيندايكن ياشلي آداملاردان يازير. بونون دا سببي بيزه بللي ‌دئييل. او، قوجالارين كاراكتئرلريني اينانديريجي، اوره‌يه ياتان، همي ده ياراشيقلي يارادير. بونا دایاناراق، ایلک نظرده یازیچی­نین يئتميش هشتاد ياشي اولدوغو ذهنه چارپیر؛ آنجاق كيتابين شيناسنامه‌سينده‌ يازيلميش: 1356.

رضا كاظمي يازيلاريندا اَدا چيخارتماييب تكجه اؤز يازماغيندادير. او يئني باخيشلاريني صميميیتله يازيب، اوخوجويلا دوغما اونسييت قورور. او، اؤيكودن اؤيكويه «تزريقي ادبيات»ني داواملانديريب، اوخوجونو موم كيمي الينده ساخلايير.

اينديسه كئچك كيتابداكي اؤيكولره، ـ بوردا اوچ ايلك اؤيكو باره‌ده يازميشام: ـ

ادامه نوشته